ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
2641.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 25
მაგრამ არაელიტური ჯგუფების – არა მარტო გლეხების, არამედ ხელოსნებისა და ურბანული ბურჟუაზიის, ჭეშმარიტი თავისუფლება დამოკიდებული იყო იმაზე, არსებობდა თუ არა წონასწორობა არსებულ ელიტურ ჯგუფებს შორის.
But genuine freedom for nonelites—and this includes not just peasants but also artisans and the bourgeoisie of cities—depended on the existence of deadlock or balance of power among existing elite actors.
2642.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 25
უნგრეთმა დაკარგა დამოუკიდებლობა და დაიყო სამ ნაწილად, რომლებსაც აკონტროლებდნენ ავსტრიელი ჰაბსბურგები, ოსმალები და თურქეთის ვასალი სახელმწიფო ტრანსილვანიაში.
Hungary lost its independent existence as a nation and was divided up into three parts controlled by the Austrian Habsburgs, the Ottomans, and a Turkish vassal state in Transylvania.
2643.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ევროპული ფეოდალიზმისგან განსხვავებით, რომელიც რვაასი წლის განმავლობაში ვითარდებოდა, რუსეთში აპანაჟური სისტემა ორას წელზე ოდნავ მეტი არსებობდა - 1240 წელს, თათარ-მონღოლთა ბატონობის დამკვიდრებისას დაიწყო და 1500-იანი წლების შუა ხანებამდე, ივანე III-ის ტახტზე ასვლამდე გაგრძელდა - რუსეთის დიდებულები მზარდი მაცენტრალიზებელი მონარქიის პირისპირ აღმოჩნდნენ.
Unlike European feudalism, which evolved over an eight-hundred-year period, appanage Russia existed for little more than two centuries—from the onset of the Tatar yoke in 1240 to the mid-1500s when Ivan III came to power—before the princes had to face the growing power of a centralizing monarchy.
2644.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ტრადიციული აგრარული საზოგადოებების მმართველთაგან განსხვავებით, ისინი შორს არ იხედებოდნენ და რესურსების მაქსიმალურად ამოღებას ცდილობდნენ, სამომავლო მდგრადობის გათვალისწინების გარეშე.
They made no pretense that lordship existed for the sake of the ruled; unlike rulers of traditional agrarian states, they had short time horizons and were willing to extract resources at unsustainable levels.
2645.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
რუსული თავადაზნაურობის მიერ ცენტრალური სახელმწიფოს ძალაუფლების ვერშეზღუდვა იმითაც აიხსნება, რომ ფეოდალიზმის რუსულ ვერსიას არ უარსებია იმდენი ხანი, რომ საკმარისად მომაგრებულიყო.
Another reason for the failure of the Russian nobility to limit the power of the central state had to do with the fact that the Russian version of feudalism simply did not exist long enough to entrench itself.
2646.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ივანე IV-მ გააუქმა მე-16 საუკუნეში არსებული თვითმმართველობის ფორმები და სახელმწიფო საკუთარი გადაწყვეტილებების შესრულებისას ეყრდნობოდა ვოევოდების, ანუ სამხედრო გუბერნატორების ინსტიტუტს.
The forms of local self-government that had existed in the16th century were abolished under Ivan IV, and the state relied on a system of voevody, or military governors, to execute its orders.
2647.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
კარტელის შენარჩუნების საჭიროება ასევე ხსნის რუსეთის გაფართოებას სამხრეთითა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით, საზღვრის გასწვრივ თავისუფალი კაზაკების დასახლებების ხელში ჩასაგდებად, რადგან მათი არსებობა იყო მუდმივი ცდუნება და შანსი გაქცევის მოსურნე გლეხობისათვის.
The need to maintain the cartel also explains Russian expansion to the south and southeast, since the existence of free Cossack territories along the frontier presented a continuing lure and opportunity for peasant escape and needed to be suppressed.
2648.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ეს ნიშნავს, რომ ადგილებზე არ არსებობდა მომზადებული კადრების საკმარისი რაოდენობა, ხოლო ვინც იყო, ინიციატივის გამოჩენა არ შეეძლო.
That is, there was an insufficient number of trained administrators at a local level, and those who existed lacked initiative.
2649.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ისტორიკოს ჯონ ლედონის მიხედვით, საგვარეულოებისა და კლიენტელური სისტემების ეროვნული ქსელის არსებობა სასაცილოს ხდიდა საკანონმდებლო ტექსტებში მოცემულ მკაცრ იერარქიას, მუდამ ადმინისტრაციული წესრიგისა და „რეგულარულობას“ ძიებაში რომ იყო.
According to the historian John LeDonne, the existence of a national network of families and client systems made a mockery of the rigid hierarchy established by legislative texts in a constant search for administrative order and ‘regularity.’
2650.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ბოლო ორი შებოჭილი იყო სამართლის უზენაესობით, სულ მცირე ელიტების მიმართ, რაც რუსეთში უბრალოდ არ არსებობდა.
The latter felt bound by respect for a rule of law, at least with regard to elites, which simply didn’t exist in Russia.
2651.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
თუმცა ისინი მაინც იძულებული იყვნენ, არსებული სამართლებრივი სისტემის ჩარჩოებში ემოქმედათ.
But at least they felt compelled to work through the existing legal system.
2652.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 26
ჩინეთის ისტორია დიდწილად სახელმწიფოს რეპატრიმონიალიზაციის ირგვლივ მიმდინარე ბრძოლა იყო, მაგრამ არაპერსონალური, მერიტოკრატიული მმართველობის იდეალი ძვ. წ. მე-3 საუკუნეში, გაერთიანებული ჩინეთი გაჩენამდე შენარჩუნდა.
While Chinese history was largely a struggle over the repatrimonialization of the state, the ideal of impersonal, merit-based administration existed even prior to the emergence of a unified China in the 3rd century B.C.
2653.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
მაგრამ პარადოქსია, ამისივე მიზეზი იყო ის ფაქტი, რომ მეფეები მხარს უჭერდნენ ელიტების არაწევრი ინდივიდების საკუთრების უფლების დაცვას დიდებულებთან მიმართებაში, ამას კი, თავის მხრივ, ძლიერი ცენტრალიზებული სახელმწიფოს არსებობა სჭირდებოდა.
But paradoxically, it was also due to the fact that English kings were willing to support the property rights of nonelites against those of the nobility, something that depended in turn on the existence of a powerful centralized state.
2654.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
საგრაფოებისა და ასეულების დონეზე მრავალი სასამართლოს არსებობა და მეფის ნება, ადგილებზე საკუთრების უფლებების ირგვლივ დავებში ნეიტრალური მოსამართლის როლი შეესრულებინა, საკუთრების უფლებას განსაკუთრებულ ლეგიტიმაციას აძლევდა ინგლისში.
The existence of a multiplicity of courts at the county and hundred level, and the king’s willingness to act as a neutral arbiter in local property rights disputes, strongly reinforced the legitimacy of property rights in England.
2655.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
დღეს ჩვეულებრივად აღიარებული სიბრძნეა, რომ დემოკრატია ვერ წარმოიშობა ძლიერი საშუალო კლასის გარეშე, ესაა საკუთრების მქონე ხალხი, რომელიც არც ელიტაა და არც სოფლად მაცხოვრებელი ღარიბები.
Contemporary conventional wisdom has it that democracy will not emerge without the existence of a strong middle class, that is, a group of people who own some property and are neither elites nor the rural poor.
2656.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
თავისუფალი ქალაქების არსებობა, როგორც 25-ე თავში ვნახეთ, ხსნის დასავლეთ ევროპაში ყმების გათავისუფლებას.
The existence of free cities explains, as we saw in chapter 25, the emancipation of the serfs in Western Europe.
2657.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
თუმცა ბურჟუაზიის როლი ინგლისისა და დასავლეთ ევროპის ისტორიაში ბევრი მხრივ განსაკუთრებული იყო, შემთხვევითმა გარემოებებმა განაპირობა, რომ შედეგი სხვა ევროპულ ქვეყნებში არ არსებობდა.
But the role played by the bourgeoisie in English and Western European history was in many ways exceptional, the result of contingent circumstances that did not exist in other European countries.
2658.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
მე-5 გამოსახულება აღწერს ძალთა ბალანსს, რომელიც ინგლისში 1641 წლისთვის, ანუ სამოქალაქო ომის დაწყების წინ არსებობდა.
The balance of forces that existed in England in 1641, on the eve of the Civil War, is illustrated in Figure 5.
2659.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
ლუი XIV-ის აგრესიული საგარეო პოლიტიკის პირობებში ძლიერდებოდა საფრანგეთიც, რაც საფრთხეს უქმნიდა ძალთა ბალანსს კონტინენტზე და ნათელი იყო, რომ აუცილებელი იქნებოდა სამხედრო ხარჯების გაზრდა.
France as well was gaining ground under Louis XIV with an aggressive foreign policy that threatened the existing balance of power on the Continent, and it was clear that military spending would have to rise.
2660.
პოლიტიკური წესრიგის წარმოშობა | თავი 27
ფილოსოფოსმა ჯონ ლოკმა, რომელიც ყველა ამ მოვლენის დამკვირვებელი და მონაწილე იყო, გააფართოვა თომას ჰობსის არგუმენტი, რომ სახელმწიფო საზოგადოებრივი ხელშეკრულების შედეგია და მიზნად ისახავს ბუნებით განსაზღვრული უნივერსალური უფლებების გარანტირებას.
The philosopher John Locke, who was an observer and participant in all of these events, expanded on Thomas Hobbes’s argument that the state was the result of a social contract entered into for the purpose of guaranteeing rights that existed universally by nature.