ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
3281.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
კომპიუტერის მეხსიერება ელემენტების შემცველი ხელსაწყოა, რომლებსაც შეუძლია ორ მდგომარეობაში ყოფნა.
A computer memory is basically a device containing elements that can exist in either of two states.
3282.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
მაგრამ, საერთოდ რისთვის უნდა არსებობდეს დროის თერმოდინამიკური ისარი?
But why should the thermodynamic arrow of time exist at all?
3283.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
ეს იძლევა დროის თერმოდინამიკური ისრის არსებობის ახსნას.
This would explain the existence of the thermodynamic arrow of time.
3284.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
პირობები სამყაროს შეკუმშვის ფაზაში არ არის დამაკმაყოფილებელი გონიერი არსებების წარმოშობისათვის, ვისაც შეეძლება კითხვის დასმა: რატომ იზრდება მოუწესრიგებლობა დროის იმ მიმართულებით, რომელშიც ფართოვდება სამყარო?
Conditions in the contracting phase would not be suitable for the existence of intelligent beings who could ask the question: why is disorder increasing in the same direction of time as that in which the universe is expanding?
3285.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
ამგვარად, მოაზროვნე ცხოვრების არსებობა შეკუმშვის ფაზაში შეუძლებელია.
Thus, intelligent life could not exist in the contracting phase of the universe.
3286.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
საზღვრის გარეშე პირობა სამყაროსთვის წინასწარმეტყველებს მკაცრად განსაზღვრული მიმართულების მქონე დროის თერმოდინამიკური ისრის არსებობას, რადგან სამყარო დაიწყო გლუვი და მოწესრიგებული მდგომარეობით.
The no boundary proposal for the universe predicts the existence of a well-defined thermodynamic arrow of time because the universe must start off in a smooth and ordered state.
3287.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 9
მიზეზი იმისა, რატომაც ვაკვირდებით თერმოდინამიკური და კოსმოლოგიური ისრების მიმართულებების თანხვედრას, არის ის, რომ მოაზროვნე არსება შეიძლება არსებობდეს მხოლოდ გაფართოების ფაზაში.
The reason we observe this thermodynamic arrow to agree with the cosmological arrow is that intelligent beings can exist only in the expanding phase.
3288.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 10
ამგვარად, გვაქვს ვირტუალური ნაწილაკების არსებობისა და მათ მიერ მოხდენილი რეალური ეფექტის ექსპერიმენტული დასაბუთება.
Thus we have experimental evidence that virtual particles exist and have real effects.
3289.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მეორე იყო ჯონ შვარცისა და მაიკ გრინის ლონდონის ქუინ მერის კოლეჯიდან, ნაშრომის გამოქვეყნება, რომელშიც ნაჩვენები იყო, რომ სიმების თეორიას შეუძლია თანდაყოლილი მარცხენა სპირალობის მქონე ნაწილაკების არსებობის ახსნა და ასეთ ნაწილაკებს ჩვენ ბუნებაში ვაკვირდებით.
The other was the publication of a paper by John Schwarz and Mike Green of Queen Mary College, London, that showed that string theory might be able to explain the existence of particles that have a built-in lefthandedness, like some of the particles that we observe.
3290.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
ნათელია, ყოველ შემთხვევაში ჩვენ ასე ვიცით, რომ სიცოცხლეს შეუძლია არსებობა სივრცე-დროის იმ რეგიონში, სადაც დროის ერთი და სივრცის სამი განზომილება არ არის გამრუდებული მცირე ზომამდე.
It seems clear then that life, at least as we know it, can exist only in regions of space-time in which one time dimension and three space dimensions are not curled up small.
3291.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მაგრამ იდეა, რომ ღმერთი შეიცვლის აზრს, წარმოადგენს, როგორც წმ. ავგუსტინემ მიუთითა, სოფიზმს, დაფუძნებულს იმაზე, რომ ღმერთი არსებობს დროში: დრო კი არის მხოლოდ ღმერთის მიერ შექმნილი სამყაროს თვისება.
But the idea that God might want to change his mind is an example of the fallacy, pointed out by St. Augustine, of imagining God as a being existing in time: time is a property only of the universe that God created.
3292.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
ბევრ შემთხვევაში ჩვენ გავზარდეთ გაზომვების სიზუსტე ან ჩავატარეთ ახალი ექსპერიმენტები იმისათვის, რომ აღმოგვეჩინა ახალი ფენომენები, რომლებიც არ ეთანხმებოდნენ არსებულ თეორიას და, ამის შედეგად, განვითარდა უფრო წარმატებული თეორია.
On many occasions we have increased the sensitivity of our measurements or made a new class of observations, only to discover new phenomena that were not predicted by the existing theory, and to account for these we have had to develop a more advanced theory.
3293.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მაშინ ყველას გვექნება შესაძლებლობა გავიგოთ კანონები, რომლებიც მართავენ სამყაროს და პასუხისმგებელნი არიან ჩვენს არსებობაზე.
We would then all be able to have some understanding of the laws that govern the universe and are responsible for our existence.
3294.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
სრული, თანმიმდევრული, გაერთიანებული თეორია მხოლოდ პირველი ნაბიჯია: ჩვენი მიზანია, ჩვენ გარშემო მომდინარე მოვლენებისა და ჩვენი საკუთარი არსებობის მიზეზების სრული გაგება.
A complete, consistent, unified theory is only the first step: our goal is a complete understanding of the events around us, and of our own existence.
3295.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 12
შეიძლება იყოს ერთი ან რამდენიმე სრული გაერთიანების თეორია, როგორიცაა ჰეტეროტიკული სიმის თეორია, რომელიც ჩაკეტილია და უშვებს ისეთი რთული სისტემების არსებობას, როგორიცაა ადამიანი, რომელსაც შეუძლია სამყაროს კანონების შესწავლა და შეკითხვის დასმა ღმერთის ბუნების შესახებ.
There may well be only one, or a small number, of complete unified theories, such as the heterotic string theory, that are self-consistent and allow the existence of structures as complicated as human beings who can investigate the laws of the universe and ask about the nature of God.
3296.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 12
რატომ უნდა აწუხებდეს ვინმეს სამყაროს არსებობის პრობლემა?
Why does the universe go to all the bother of existing?
3297.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 12
მაშინ ყველას: ფილოსოფოსებს, მეცნიერებს და ჩვეულებრივ ადამიანებსაც შეეძლებათ მონაწილეობა მიიღონ დისკუსიებში საკითხებზე: რატომ მოხდა ისე, რომ ჩვენ და სამყარო ვარსებობთ.
Then we shall all, philosophers, scientists, and just ordinary people, be able to take part in the discussion of the question: why it is that we and the universe exist.
3298.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | შესავალი
საკითხავ სიაში შევიდოდა ზოგი ისტორიულად აუცილებელი, ზოგიც არასავალდებულო ტექსტი თემის რაციონალური გაანალიზების პირველი აღსანიშნავი მცდელობებიდან: მეორე ინტერნაციონალის მარქსისტების მნიშვნელოვანი და დაუფასებელი დებატებიდან „ნაციონალურობის საკითხის“ შესახებ.
The reading list would contain some historically necessary, as well as some optional reading from the first major effort to apply dispassionate analysis to the subject, the important and under estimated debates among the Marxists of the Second International on what they called 'the national question'.
3299.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | შესავალი
ნაციონალიზმის შესახებ დიდძალი სამეცნიერო ლიტერატურის მოძველების მთავარი მიზეზი უნდა ვეძებოთ დღევანდელობის მთავარ ინოვაციაში, რომელიც, სრულიად შემთხვევით, მარქსისტებმა განჭვრიტეს, ნაციონალისტების გამოკლებით – საყოველთაოდ არის აღიარებული.
The chief reason for the obsolescence of so much of it is that the main innovation of the period, which had incidentally been anticipated by the Marxists, has become common place, except among nationalists.
3300.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | შესავალი
ადამიანთა ჯგუფის ამგვარი კლასიფიკაციის მთავარი მახასიათებელი არის ის, რომ მისი წევრების მოთხოვნების გაუთვალისწინებლად, სოციალური არსებობის ან თვით მისი წევრების ინდივიდუალური იდენტიფიკაციის ეს პირველადი და ფუნდამენტური ფორმა არ იძლევა დამაკმაყოფილებელ კრიტერიუმებს იმის დასადგენად, რომელს შეიძლება ეწოდოს ერი ადამიანთა მრავალგვარი ერთობებიდან და რომელს – არა.
For the chief characteristic of this way of classifying groups of human beings is that, in spite of the claims of those who belong to it that it is in some ways primary and fundamental for the social existence, or even the individual identification, of its members, no satisfactory criterion can be discovered for deciding which of the many human collectivities should be labelled in this way.
წინა შემდეგი