ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
381.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული მწერლობა ინგლისურ ლიტერატურათმცოდნეობაში
ორი უკანასკნელი თარგმანი ტექსტის ერთგვარი გათანამედროვეობის ცდას წარმოადგენს.
The latter two translations are an attempt at some modernization of the text.
382.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული მწერლობა ინგლისურ ლიტერატურათმცოდნეობაში
ქ. ვივიანმა თავისუფალი თარგმანი შეასრულა და თანამედროვე მკითხველს გამარტივებული ტექსტი მიაწოდა.
Vivian made a free translation, providing the modern reader with an easily comprehensible text.
383.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული მწერლობა ინგლისურ ლიტერატურათმცოდნეობაში
მთარგმნელებს გამოთქმული აქვთ მოსაზრებანი როგორც საკუთარი თარგმანის საკვანძო საკითხების, ასევე საზოგადოდ რუსთველოლოგიური პრობლემატიკის ირგვლივ.
The translators have expressed their views on the key problems of their own translations as well as around Rustvelological problems in general.
384.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული მწერლობა ინგლისურ ლიტერატურათმცოდნეობაში
ამ მიმართულებამ უპირატესად თარგმანში იჩინა თავი (რ. სტივენსონი, ქ. ვივიანი).
This trend showed mainly in translation (Stevenson, Vivian).
385.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
თარგმნილია მხოლოდ: ე. მარიანოსა და შალვა ბერიძის მიერ - ნიკოლოზ ბარათაშვილის “მერანი"; ლ. მაგაროტოს მიერ - ილია ჭავჭავაძის “სარჩობელაზედ", პაოლო იაშვილის “პირველი სიტყვა", ტიციან ტაბიძის “ლექსი მეწყერი", გალაკტიონ ტაბიძის ლექსები, ვაჟა-ფშაველას პოემები; ა. ბანძატოს მიერ - გოდერძი ჩოხელის “შავი არაგვი"; შალვა ბერიძის მიერ რუსთაველის “ვეფხისტყაოსანი"; მარიო პიკისა და პაოლა ანჯოლეტის მიერ - ისევ “ვეფხისტყაოსანი~"(ურითმო ლექსით).
The only translations are: Nikoloz Baratashvili's Merani by E. Mariano and Shalva Beridze; Ilia Chavchavadze's On the Gallows, Paolo Iashvili's The First Word, Titsian Tabidze's A Landslide Poem, Galaktion Tabidze's poems by Magarotto, Vazha-Pshavela's poems by Magarotto, Goderdzi Chokheli's The Black Aragvi by A. Banzato; Shota Rustaveli's The Man in the Panther's Skin by Shalva Beridze; and again The Man in the Panther's Skin by Mario Picchi and Paola Angioletti (in unrhymed verse).
386.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
თავდაპირველად მხოლოდ სირიულიდან და სომხურიდან თარგმნიდნენ, მოგვიანებით კი ინტენსიურად ითარგმნებოდა ბერძნულიდანაც.
Initially translations were made only from the Syriac and Armenian. Later translations were made intensively from the Greek as well.
387.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
ამის შედეგად, ქართულ ენაზე შემორჩენილია მრავალი წმინდა მამის (მაგალითად, იპოლიტე რომაელის) ისეთი თხზულებები, რომელთა ბერძნულ ორიგინალებს ჩვენამდე არ მოუღწევიათ.
As a result the Georgian translations have preserved the works of many holy fathers (e.g. Hippolytus of Rome) whose Greek originals have not survived.
388.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
აღსანიშნავია ეფთვიმე და გიორგი ათონელების, ეფრემ მცირის უაღრესად ნაყოფიერი მთარგმნელობითი მოღვაწეობა. იოანე პეტრიწის თარგმანებით კი XI-XII საუკუნეების ქართველი საზოგადოებრიობა არისტოტელესა და ნეოპლატონურ თხზულებებს გაეცნო.
As a result of the fruitful translation work of Euthymius and Giorgi the Athonites, and Eprem Mtsire, the 11th-12th centuries Georgian society familiarized itself with the works of Aristotle and Neoplatonic writings.
389.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
ასახელებს დავით აღმაშენებლის თხზულებებს, მოიხსენიებს გრიგოლ ჩახრუხაძის სახოტბო პოეზიას, იოანე შავთელის დავით აღმაშენებლისადმი მიძღვნილ “აბდულმესიანს". აღნიშნავს, რომ მოსე ხონელის “ამირანდარეჯანიანი" და სარგის თმოგველის “ვისრამიანის" ქართული თარგმანი ამკვიდრებს სარაინდო პოეზიის პრინციპებს, რაც მწვერვალს აღწევს შოთა ანუ აშოტ რუსთაველის “ვეფხისტყაოსანში".
He names the works of David the Builder, mentions Grigol Chakhrukhadze's eulogistic poetry, Ioane Shavteli's Abdulmesiani, dedicated to David the Builder; he notes that Mose Khoneli's Amirandarejaniani and Sargis Tmogveli's Georgian translation of Visramiani establish the principles of chivalrous poetry, attaining its climax in Shota or Ashot Rustaveli's The Man in the Panther's Skin.
390.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
საგანგებოდ გამოყოფს ვაჟას “გველისმჭამელს~, ქართველი მწერლების პასტერნაკისეულ თარგმანებს, ვალერიან გაფრინდაშვილის, იოსებ გრიშაშვილის, გიორგი ლეონიძის, კოლაუ ნადირაძის პოეზიას.
The author stresses Vazha-Pshavela's Snake-Eater and Pasternak's translations of Georgian writers, the poetry of Valerian Gaprindashvili, Giorgi Leonidze, and Kolau Nadiradze.
391.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
V-VII საუკუნეთა ქართული ლიტერატურული ტრადიციის ნიმუშებია წარწერები ბოლნისისა და მცხეთის ტაძრებზე, წყისის ციხეზე, ბიბლიური, პატრისტიკული, ლიტურგიკული და აპოკრიფული ხანმეტი ხელნაწერები, “შუშანიკის წამება~, რომლის სომხური თარგმანი ქართული ტექსტის ტენდენციური გადამუშავების ნაყოფია, და “ევსტათი მცხეთელის წამება~.
Specimens of 5th-7th cent. Georgian literary tradition are: the inscriptions on the Bolnisi and Mtskheta churches, Tsqisi fortress, The Passion of Shushanik, whose Armenian translation is the result of a tendentious elaboration of the Georgian text, and The Passion of Evstate of Mtskheta.
392.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
მ. თარხნიშვილი VI-VII საუკუნეების უმნიშვნელოვანეს მწერალთა შორის ასახელებს იოანე ბოლნელს, კათოლიკოს კირიონ I-ს (აღნიშნულია, რომ მოღწეულია მისი ეპისტოლეების სომხური თარგმანები), ევაგრე პონტოელს (აღნიშნულია, რომ სოზომენეს თანახმად, წარმოშობით ქართველი უნდა ყოფილიყო), პეტრე იბერის ქართველ ბიოგრაფს.
Among the most important writers of the 6th-7th centuries, Tarchnishvili names Ioane Bolneli, Kyrion I the Catholicos (noting that Armenian translations of the Epistles have come down to us), Evagrius of Pontus (noting that, according to Sozomen, the latter must have been a Georgian), and the Georgian biographer of Peter the Iberian.
393.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
მკვლევარი მიმოიხილავს ქართულ ისტორიოგრაფიულ ძეგლებს, ჯუანშერის ქრონიკას ათარიღებს IX საუკუნის დასასრულით, სუმბატ დავითის ძის თხზულებას “ცხოვრება და უწყება ბაგრატიონთა~ კი - XI საუკუნით, “აფხაზეთის მეფეთა ქრონიკას~ X-XI საუკუნეებით; ასახელებს გიორგი II-ის, დავით აღმაშენებლის, გიორგი III-ისა და თამარ მეფისადმი მიძღვნილ ისტორიულ-სახოტბო თხზულებებს; აგრეთვე ქართულ თარგმანებში შემონახულ იმ აპოკრიფულ, ლიტურგიკულ და პატრისტიკულ ძეგლებს, რომელთა ორიგინალებს ჩვენამდე არ მოუღწევიათ.
The researcher reviews Georgian historiographic sources, dating Juansher's Chronicle to the end of the 9th century, and The Chronicle of Abkhazian Kings to the 10-11th centuries. He lists historical-eulogistic works dedicated to Giorgi II, David the Builder, Giorgi III and Queen Tamar, as well as the apocryphal, liturgical and patristic texts whose originals have not survived but are extant in Georgian translations.
394.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
საგანგებო ყურადღებას იმსახურებს სტატიის თავი - “ბიბლიური რედაქციები~, რომელიც წმინდა წერილის ქართულ თარგმანთა სისტემატიზაციის ერთ-ერთი საინტერესო ცდაა.
The heading "Biblical Redactions" in the article deserves special attention, for it is one of the first attempts at a systematization of the Georgian translations of the Scriptures.
395.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
პირველს მიიჩნევს სირიულიდან სომხურის გზით შემოსულ რედაქციად, რომელსაც VI საუკუნის ბიბლიის ქართული თარგმანის ფრაგმენტებსა და 897 წლის ადიშის ოთხთავს მიაკუთვნებს.
He considers the first as stemming from the Syriac and evolved via Armenian, ascribing to it the fragments of the 6th century Georgian translation of the Bible and the 897 Adishi Four Gospels.
396.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
ძველი აღთქმის ქართულ თარგმანთან დაკავშირებით მკვლევარი შენიშნავს, რომ იგი V-VI საუკუნეებშია შესრულებული და ტექსტობრივად ახლოს დგას სომხურთან.
In connection with the Georgian translation of the Old Testament the researcher notes that it was made in the 5th-6th centuries, textually being close to the Armenian version.
397.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
მკვლევარი ასახელებს იაკობ ხუცესის “შუშანიკის წამებასა~ და ჯუანშერის “ვახტანგ გორგასლის ცხოვრებაში~ დაცულ ცნობებს V საუკუნეში ბიბლიური წიგნების ქართული თარგმანების არსებობის შესახებ.
The researcher cites the evidence in Iakob the Priest's The Passion of Shushanik and in Juansher's The Life of Vakhtang Gorgasali on the existence of Georgian translations of biblical books in the 5th century.
398.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
ჯერ ერთი, საქართველოში ქრისტიანობა სომხეთიდან შემოვიდა. და მეორე, ბიბლიის უძველესი ქართული თარგმანები ტექსტობრივი და რედაქციული თვალსაზრისით სომხური ტექსტის იდენტურია.
Firstly, Christianity came to Georgia from Armenia, and secondly, the oldest Georgian translations of the Bible are textually and redactionally identical to the Armenian text.
399.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
სტატიაში ჩამოთვლილია მნიშვნელოვანი თარგმანები ბერძნულიდან, ქართული ბალავარიანის~ არაბულიდან გადმოღება დათარიღებულია VII-VIII საუკუნეებით.
The article lists major translations from the Greek, and the translation of the Georgian Balavariani from the Arabic is dated to the 7th-8th centuries.
400.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | იტალიურენოვანი ქართველოლოგია და ქართული მწერლობა
ამის შემდეგ ავტორი განიხილავს ეფთვიმესა და გიორგი ათონელების მთარგმნელობით და ორიგინალურ მოღვაწეობას, ეფრემ მცირის მდიდარ ლიტერატურულ შემოქმედებას, არისტოტელური, ნეოპლატონური და ვრცელი აგიოგრაფიული ლიტერატურის ქართულ თარგმანებს, არსენ იყალთოელისა და პეტრიწის მოღვაწეობას.
Then the author discusses the translational activity and original writings of Euthymius and Giorgi the Athonites, the rich literary works of Eprem Mtsire, the Georgian translations of Aristotelian, Neoplatonic and extensive hagiographic literature, the activities of Arsen Iqaltoeli and Petritsi.