ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
141.
ქართველოლოგი | ტომი 16, შოთა რუსთველის "ვეფხისტყაოსანი" გერმანულ სკოლებში
რუიკა-ფრანცის თარგმანს მაღალ შეფასებას აძლევენ.
Ruika-Franz’s translation was appraised highly.
142.
ქართველოლოგი | ტომი 16, შოთა რუსთველის "ვეფხისტყაოსანი" გერმანულ სკოლებში
ჩვენ ვერ ვივარაუდებთ, რამდენი მასწავლებელი ასწავლიდა პოემას, რამდენმა მოსწავლემ წაიკითხა რუიკა-ფრანცის თარგმანი (უფრო სწორად მონათხრობი, სულ 150 გვერდი) მთლიანად ან ნაწილობრივ ან რამდენმა წაიკითხა ჰუპერტის თარგმანი, რა შთაბეჭდილება მოახდინა ,,ვეფხისტყაოსანმა’’ ბავშვებზე და რამდენად გამოიყენეს ის ცხოვრებაში.
We know nothing about the number of teachers that taught the poem, or how many pupils read Ruika-Franz’s translation (more precisely, narration, 150 pages in all) fully or partially, or how many read Huppert’s translation, what impression the poem made on the children and to what extent they used it in their life.
143.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ვეფხისტყაოსანი - შექსპირის ლიტერატურული წყარო.
„ნახეს უცხო მოყმე ვინმე, ჯდა მტირალი წყლისა პირსა.“
He sat weeping on the bank of the stream”(stanza 84 –M. Wardrop’s translation).
144.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ვეფხისტყაოსანი - შექსპირის ლიტერატურული წყარო.
ფილასტერის შესახებ მხოლოდ მოკლედ ვიტყვი: სანამ მისი უმთავრესი სიუჟეტურ–თემატური წყარო (ვეფხისტყაოსანი) გამოვლინდებოდა, ინგლისურ ლიტერატურულ კრიტიკაში მითითებული იყო, რომ ბომონტისა და ფლეტჩერის იმ დროისათვის ამ უაღრესად პოპულარულ პიესას აქვს მიმართებები ცალკეული სიუჟეტური სიტუაციებით მონტემაიორის პასტორალური ნოველის დიანას ინგლისური თარგმანის ალონსო პერეზის გაგრძელებასთან, პერსონაჟთა ტიპაჟით – ფილიპ სიდნის არკადიასთან, ცალკეული ემოციური სიტუაციებით – შექსპირის ტრაგედიებთან.
About Philaster I shall say in brief that, prior to the identification of its principal plot thematic source (The Man in the Panther Skin) in English literary criticism it was suggested that by that already highly popular play, Beaumont and Fletcher are related through a separate plot situation to Alonso Perez’, sequel of the English translation pastoral short story Diana, by types of characters to Philip Sidney’s Arcadia, and by separate emotional situations to Shakespeare’s tragedies.
145.
ქართველოლოგი | ტომი 17, უძველესი ქართული გალობა წმიდა კოლაელ ყრმათა წამებაში
რთულია განსაზღვრა მოძღვარი საკუთარ, იმპროვიზირებულ გალობას ქმნის იქვე, ნათლობისას, თუ ეყრდნობა იმჟამინდელ საღვთისმსახურო პრაქტიკაში არსებულ და რომელიმე ენიდან ნათარგმნ გალობას, მაგრამ ერთი რამ ცხადია: თარგმნის შემთხვევაშიც მთარგმნელი უთუოდ გაითვალისწინებდა ქართულ სინამდვილეში იმ დროისათვის არსებული ლექსთწყობისა და მუსიკალური ტრადიციის ბუნებას.
It is difficult to determine whether the priest creates his own, improvised hymn there, during baptism, or bases himself on the existing hymn in the church service of that time or the hymn that is translated from any language, but one is clear: In the case of translation the translator would have taken account of the existing versification and the nature of musical tradition of that time.
146.
ქართველოლოგი | ტომი 17, უძველესი ქართული გალობა წმიდა კოლაელ ყრმათა წამებაში
მისი თქმით, ჯერ კიდევ პავლე ინგოროყვა შენიშნავდა, რომ ოცმარცვლიანი ფისტიკაური გვხვდება ქართულ თარგმანში ევსები კესარიელის თხზულებისა „წამებაჲ წმიდისა პროკოპისი”: „არა კეთილ არს /მრავალ უფლებაჲ/ერთ უფალ იყავნ/და ერთ მეუფჱ”.
According to him, Pavle Ingoroqva noted that we meet twenty-syllable pistikauri in the Georgian translation of Eusebius’ work "Martyrdom of St. Procopius": "It is not good to have many masters; have one lord and one king".
147.
ქართველოლოგი | ტომი 17, უძველესი ქართული გალობა წმიდა კოლაელ ყრმათა წამებაში
სტრიქონი წარმოადგენს თარგმანს ჰომეროსის „ილიადას” ციტატისა, რომელიც მოტანილია ტექსტში.
The line is a translation of Homer’s quotation from the "Iliad".
148.
ქართველოლოგი | ტომი 17, უძველესი ქართული გალობა წმიდა კოლაელ ყრმათა წამებაში
ქართული თარგმანი შესრულებულია უშუალოდ ბერძნულიდან არაუგვიანეს მე-7 საუკუნისა, სავარაუდებელია მე-6 ს.
The Georgian translation is made from Greek not later than the 7th century, a priori 6th century also.
149.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში. (წმიდაჲ გრიგოლ ნოსელი „ქალწულებისათჳს და საღმრთოჲსა მოქალაქობისა”. პროტოპრესვიტერ გიორგი ზვიადაძის გამოცემა, „მერიდიანი”, თბილისი 2011).
Holy Gregory of Nyssa’s work in St. Euthymius the Athonite’s translation “On Virginity”.(Edited by Protopresbyter Giorgi Zviadadze, “Meridiani”, Tbilisi, 2011).
150.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
მკვლევარ–გამომცემლის მიერ გამოვლენილია ქართველი მთარგმნელის წმ. ეფთვიმე მთაწმინდელის მთარგმნელობითი მეთოდის თავისებურებების უაღრესად მნიშვნელოვანი დეტალები.
The researcher editor has brought to light highly significant details of the translation method of the Georgian translator St. Euthymius the Athonite.
151.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
1. მეცნიერი გამომცემელი წმინდა გრიგოლ ნოსელის თხზულების ქართული თარგმანის ორიგინალთან შედარებისას იყენებს ბერძნული ტექსტის კრიტიკულ გამოცემას. რომელიც ემყარება ყველა ბერძნული ხელნაწერის და წინარე გამოცემების შესწავლას და შესრულებულია ამ ხელნაწერების ვარიანტებით.
1. In juxtaposing the Georgian translation of the work of St. Gregory of Nyssa, the scholarly editor uses the critical edition of the Greek text, the latter being based on a study of all Greek manuscripts and earlier editions and is complemented with versions of these MSS.
152.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
თუ მკვლევარი ეფთვიმე ათონელის მიერ თარგმნილ რომელიმე თხზულებას ადარებს ბერძნული ორიგინალის არაკრიტიკულ გამოცემას და ვერ ითვალისწინებს ამ თხზულების სხვა ბერძნულ რედაქციებს, მისი დასკვნები ქართული თარგმანის ორიგინალთან მიმართებაზე არასარწმუნო იქნება.
If a researcher compares a work translated by Euthymius the Athonite with a non-critical edition of the Greek original and fails to take into consideration other Greek recensions of the work, his conclusions on the relationship of the Georgian translation to the original will not be convincing.
153.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
2. პროტოპრესვიტერ გიორგი ზვიადაძის ფილოლოგიური დაკვირვებანი ქართული თარგმანის ბერძნულ დედანთან შედარების გზით გამოკვეთს ამ თხზულების ქართველი მთარგმნელის, დიდი ქართველი წმინდა მამის ეფთვიმე მთაწმინდელის მთარგმნელობითი მეთოდის _ თავისუფალი თარგმანის არსს ამ კონკრეტული თხზულების თარგმანის პროცესში; რომელიც უპირველეს ყოვლისა დიდი წმინდა მამის გრიგოლ ნოსელის ტექსტის გავრცობაში მდგომარეობს, მაგრამ იმგვარად, რომ დედნისეულ დებულებებს და სათქმელს არ დასცილდეს.
2. Protopresbyter Giorgi Zviadadze’s philological observations through juxtaposition of the Georgian translation with the Greek original brings to light the essence of free liberal translation in the process of translating a concrete work, used as a method of translation by the Georgian translator, the outstanding Georgian Holy Father Euthymius the Athonite. Primarily his method lies in expanding the text of the great Holy Father Gregory of Nyssa , but so as not to deviate from the propositions and subject matter of the original.
154.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
საგანგებო ქვეთავს უძღვნის მკვლევარი ეფთვიმეს თარგმანში დედნისეული ცალკეული პასაჟების თუ შესიტყვებების გამოტოვებას.
The researcher devotes a special subchapter to the omission of separate passages or phrases of the original in Euthymius’ translation.
155.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
უაღრესად საინტერესოა მკვლევრის შენიშვნა, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში თარგმანში დედანთან შედარებით ნაკლული ადგილების არსებობა იმითაც შეიძლება იყოს განპირობებული, რომ წმ. ეფთვიმეს ხელთ ჰქონოდა ბერძნული ტექსტის რედაქცია, განსხვავებული დღეს ჩვენთვის ცნობილი ბერძნული რედაქციებიდან.
Highly interesting is the researcher’s observation that in some cases the existence of defective passages in the translation vis-à-vis the original may be due to the possession by Euthymius of a Greek recension differing from the Greek recension known to us today.
156.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
ეს დასკვნა სრულ შესატყვისობაშია ჩვენში, ანუ ქართულ-ბიზანტიური ურთიერთობების მკვლევართა შორის, დღეისათვის გავრცელებულ აზრთან, რომ ეფთიმესეული თარგმანის განსხვავება ბერძნული ორიგინალიდან ზოგ შემთხვევაში იმით უნდა აიხსნას, რომ ქართველ მთარგმნელს ხელთ განსხვავებული ბერძნული რედაქცია უნდა ჰქონოდა.
This conclusion accords fully with the view current among students of Georgian-Byzantine relations to the effect that in some cases the difference of Euthymius’ translation from the Greek original should be accounted for by the Georgian translator working with a differing Greek recension.
157.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
საგანგებოდ ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ მკვლევარი, გიორგი ზვიადაძე, არა მხოლოდ ვარაუდობს ზოგიერთ შემთხვევაში ეფთვიმეს ხელთ განსხვავებული რედაქციის არსებობას, არამედ ამ თხზულების ხელნაწერთა სიმრავლიდან ზოგჯერ მიუთითებს კიდეც ისეთ ბერძნულ ნუსხაზე, რომელსაც მისდევს წმ. ეფთვიმეს თარგმანი.
Special mention should be made also of the fact that Giorgi Zviadadze in some cases not only conjectures the possession of a differing recension by Euthymius but from the multiplicity of the manuscripts of the work in question he points to the Greek manuscript followed by Euthymius’ translation.
158.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
დასკვნაც უაღრესად საინტერესოა: ეფთვიმე არ ღალატობს საკუთარ მთარგმნელობით მეთოდს:
The conclusion is also highly interesting: Euthymius never deviates from his method of translation:
159.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
ასევე მნიშვნელოვანია მკვლევრის დაკვირვებანი იმაზე, თუ წმიდა წერილის რომელ ქართულ რედაქციას იყენებს ქართველი მთარგმნელი, აქაც ეფთვიმეს მიდგომა თავისუფალი და არაერთგვაროვანია:
Also significant are the researcher’s observations on which Georgian recension is used by the Georgian translation. Here too Euthymius’ attitude is free and non-uniform:
160.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
ზოგჯერ მას უცვლელად გადმოაქვს გრიგოლ ნოსელისეული ბიბლიური ციტატა და არ იყენებს უკვე არსებულ ქართულ თარგმანს, ზოგჯერ წმ. გრიგოლ ნოსელის პერიფრაზს ბიბლიურ ტექსტისა იგი ცვლის წმინდა წერილის ქართულ რედაქციებზე დაყრდნობით.
At times he borrows Gregory’s biblical quotation, without using the available Gerogian translation; at other times he replaces Gregory’s periphrasis of the biblical text on the basis of the Georgian recensions of the Scripture.