ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
181.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ამის გამოა, რომ ქართულ თარგმანებში ხშირ შემთხვევაში ბერძნული სასულიერო მწერლობის ძეგლები შემონახულია ძველი, თავდაპირველი რედაქციებით, მაშინ როცა ბერძნული ხელნაწერები ამავე თხზულებათა უფრო გვიანდელ რედაქციებს გვთავაზობენ.
This is why sources of Byzantine theological writings are more often than not preserved in Georgian translations in the old, original redactions, while Greek manuscripts provide later redactions of these works.
182.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ყველაფერი ეს მტკიცე საფუძველს ქმნის ევროპელ ქართველოლოგთათვის ამ მიმართულებით მეცნიერული მუშაობის შემდგომი განვითარებისათვის. ამგვარად შეიქმნა ის მტკიცე ბაზისი, რომელზედაცაა დაფუძნებული ი. მოლიტორის, ჟ. გარიტის, ნ. ბერძოლის, მ. ვანესბროკის, ბ. უტიეს და სხვა თანამედროვე უცხოელ ქართველოლოგთა მოღვაწეობა, რომლებიც ძველი ქართული ნათარგმნი სასულიერო მწერლობის ძეგლებს იკვლევენ მათ მიმართებაში ბერძნულ დედნებთან და ამ თხზულებათა სხვა შუასაუკუნოვან თარგმანებთან კონტექსტში.
This created a firm foundation for a further development of European Kartvelology, on which the work of I. Molitor, G. Garitte, N. Birdsall, M. van Esbroeck, B. Outtier and other foreign Kartvelologists rests in their study of Old Georgian translated theological writings in relation to the Greek originals and in context with other mediaeval translations of these works.
183.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ამ მიმართულებით განსაკუთრებულ აღნიშვნას საჭიროებს საქრისტიანო ლიტერატურის ცნობილ სერიებში ძველი ქართული სასულიერო მწერლობის უნიკალური ნიმუშების ქართული ტექსტების და მათი ლათინური თარგმანების გამოქვეყნება.
In this respect, special mention should be made of the publication of the Georgian texts and Latin translations of unique specimens of Old Georgian Church literature in well-known series of Christian literature, viz.
184.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
1950 წლიდან მოყოლებული 1993 წლამდე ამ სერიაში მ. თარხნიშვილის, ჟ. გარიტის, მ. ვანესბროკის, ჟ. მაიეს და ც. ქურციკიძის მიერ გამოქვეყნდა ძველი ქართული მწერლობის უმნიშვნელოვანესი ძეგლების ქართული ტექსტები ლათინური ან ფრანგული თარგმანითურთ (ძველი ქართული ლიტურგიკა, გრიგოლ ბაკურიანისძის ტიპიკონი, იერუსალიმის დიდი საეკლესიო ლექციონარი, წმ. ანტონის წერილები, “სვიმეონ მესვეტის ცხოვრება~, “იერუსალიმის წარტყვევნა~, “წმ. მართას ცხოვრება~, ეპიფანე კვიპრელის თხზულებები, იპოლიტე რომაელის ტრაქტატები დავითსა და გოლიათზე, “ქებათა ქებასა~ და ანტიქრისტეზე, “განძთა ქვაბი~, მაქსიმე აღმსარებლის “ღვთისმშობლის ცხოვრება~).
Between 1950 and 1993, M. Tarkhnishvili, G. Garitte, M. van Esbroeck, J.-P. Mahé, and Ts. Kurtsikidze published in this series Georgian texts (with Latin or French translations) on Old Georgian liturgics, the Typicon of Grigol Bakurianisdze, the Jerusalem Great Lectionary, the Letters of St. Anthony, the Life of Symeon Stylite, the Capture of Jerusalem (La prise de Jérusalem par les Perses en 614), the Life of St. Martha, the Writings of Epiphanius of Cyprus, the Treatises of Hippolytus of Rome on David and Goliath, on the Song of Songs, on the Antichrist, the Cave of Treasures (La Caverne des Trésors), and The Life of the Virgin by Maximus the Confessor.
185.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
მისი პოემა ასე თუ ისე მისაწვდომი ევროპელი ლიტერატურათმცოდნეებისათვის XIX საუკუნის დამლევიდან გახდა (არტურ ლაისტისა და მარჯორი უორდროპის თარგმანების შემდეგ).
His poem became more or less known to European literary criticism from the end of the 19th century (following the translations of Arthur Leist and Marjory Wardrop).
186.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ბუნებრივია, რომ თარგმანი ვერ იძლევა სრულ წარმოდგენას იმ მაღალ მხატვრულ ოსტატობასა და პოეტურ სამყაროზე, რაც ყველაზე არსებითია რუსთაველის პოეზიაში.
Naturally enough, a translation fails to give an idea of the high literary skill and poetic world - most specific to Rustaveli's poetry.
187.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ეს თვალსაზრისი, თუმცა ცოტა უფრო მოკრძალებით, მკვლევარმა გაიმეორა 1958 წელს “ვეფხისტყაოსნის~ ჰუგო ჰუპერტისეული გერმანული თარგმანის განხილვისას.
This view - though in somewhat modified form - was repeated by the researcher in 1958 in discussing Hugo Huppert's German translation of Rustaveli's poem.
188.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ბერტა და არტურ ზუტნერების მიერ რუსთაველის პოემის ტექსტის თარგმნაზე მუშაობას თან მოჰყვა ა. ზუტნერის გამოკვლევა “უცხოელის აზრი “ვეფხისტყაოსანზე~.
The work of Bertha and Arthur Suttners on the translation of the text of Rustaveli's poem was followed by Arthur Suttner's essay "A Foreigner's View on The Man in the Panther's Skin".
189.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
პოემის გერმანულ ენაზე მთარგმნელი ა. ლაისტი პირველი გამოცემის (დრეზდენი) წინასიტყვაობაში პარალელს ავლებს რუსთაველის თანამედროვე ევროპულ სარაინდო ეპოსთან, კერძოდ, ვოლფრამ ფონ ეშენბახის “პარციფალთან~ და იმასაც შენიშნავს, რომ რუსთაველი ეშენბახთან შედარებით უფრო თავისუფალია რელიგიური ჩარჩოებისაგან.
In the Foreword to the first edition of his translation of the poem into German, Arthur Leist (Dresden) draws a parallel with Rustaveli's contemporary European chivalrous epic, viz. Wolfram von Eschenbach's Parzival, noting that Rustaveli is relatively more free from the religious constraints.
190.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ მან თავის ძმასთან, ოლივერ უორდროპთან ერთად რუსთაველის პოეზიის ზოგადსაკაცობრიო იდეალებით შთააგონა რუსი პოეტი კონსტანტინე ბალმონტი იმდენად, რომ ამ უკანასკნელმა შეასრულა “ვეფხისტყაოსნის~ ბრწყინვალე რუსული თარგმანი და უძღვნა მას შესანიშნავი გამოკვლევა “დიდი იტალიელები და რუსთაველი~, რომელშიც პირველად გაივლო მეცნიერული პარალელები რუსთაველის შემოქმედებასა და იტალიური რენესანსის დიდ წარმომადგენლებს შორის.
It should be noted that she, together with her brother Oliver, inspired the Russian poet Konstantin Balmont with the universal ideals of Rustaveli's poetry so as to have him make a brilliant translation of the poem, supplementing it with a remarkable study, The Great Italians and Rustaveli in which scholarly parallels were drawn for the first time between Rustaveli's work and the great representatives of the Italian Renaissance.
191.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ავტორი არა მარტო ახლებურად მსჯელობს უმდიდრეს ქართულ სასულიერო პოეზიაზე, არამედ ძველი ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის საუკეთესო ნიმუშების საკუთარ პოეტურ თარგმანებსაც აქვეყნებს.
Along with an original treatment of the rich Georgian church poetry, the author presents his own poetic translations of the best examples of Georgian original hymnography.
192.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
XX საუკუნის ქართული მწერლობის სხვა ნიმუშების თარგმნა გერმანულად XX საუკუნის 40-იანი წლების მეორე ნახევარში იწყება.
The translation of other specimens of 20th-century Georgian literature began in the late 1940s.
193.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ჰ. ზოტენბერგის არგუმენტები ასეთი იყო: როგორ შეიძლებოდა ეფთვიმეს XI საუკუნის დასაწყისში ქართულიდან თარგმნის გზით შეექმნა ასეთი ბრწყინვალე ნიმუში ბიზანტიური აგიოგრაფიისა?
Zotenberg's arguments were as follows: How could Euthymius have created through translation such a brilliant specimen of Byzantine hagiography early in the 11th century?
194.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
პირველი უცხოელი მკვლევარი, რომელიც შეეხო ქართული ბიბლიის უძველესი თარგმანის საკითხს, ფ. ალტერი იყო.
F. Alter was the first foreign researcher to touch upon the question of the oldest translation of the Georgian Bible.
195.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
და ვითარცა მეათცამეტემან მოციქულმან ქუეყანაÁ ჩუენი ამათ ზემოÃსენებულთა ღუარძლთაგან სრულიად განწმიდა მრავლად თარგმანებითა წმიდითა წერილთაÁთა~. ე) დღეისათვის ჩვენამდე მოღწეულ ხელნაწერთა შორის უკვე გამოვლენილია ქართული თარგმნილი სასულიერო ლიტერატურული მემკვიდრეობის ყველაზე ძველი ეტაპის (V ს. I ნახევრის) ნიმუშები (კერძოდ, სევერიანე გაბალოვნელის “ექუსთა დღეთაÁ~).
And like a thirteenth Apostle he cleansed our country of the above-mentioned weeds with many translations of the Holy Scriptures"; e) among the extant manuscripts specimens of the oldest stage (first half of the 5th century) of Georgian translated theological literature have been brought to light (viz. by Severian of Gabala's Hexaemeron).
196.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
როგორც საგანგებო კვლევა-ძიებამ დაადასტურა, ლექსიკურ-ტერმინოლოგიური თვალსაზრისით მითითებული თარგმანი, რომელიც შესრულებულია ბერძნული ენიდან, აბსოლუტურად თავისუფალია არმენიზმებისაგან.
As demonstrated by a special study, the cited translation made from the Greek is absolutely free from Armenisms from the lexico-terminological point of view.
197.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
ასე რომ, ქართული ბიბლიის ზოგიერთ წიგნში დადასტურებული სომხური კვალი არაა აუცილებელი, რომ ქართული ტექსტის სომხურიდან თარგმანით აიხსნას.
Thus, the Armenian trace, found in some books of the Georgian Bible, is not necessarily accountable for by translation from the Armenian.
198.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი ის არის, რომ “შუშანიკის წამების~ ქართული და სომხური რედაქციების ურთიერთმიმართებაზე მცდარი აზრია გამოთქმული ცნობილი ქართველოლოგის პაულ პეეტერსის მიერ და იგი შეტანილია მის გამოკვლევაში “წმინდა შუშანიკი, სომხურ-ქართული მარტვილი~, რომელიც გამოქვეყნებულია “შუშანიკის წამების~ ქართული ტექსტის ლათინურ თარგმანთან ერთად.
More important is the erroneous view expressed by the well-known Kartvelologist Paul Peeters on the relationship of the Georgian and Armenian redactions in his study Saint Shushanik, an Armenian-Georgian Martyr, published with a Latin translation of the Georgian text.
199.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
თავისებური ქართული ჰიპერბოლიზაცია რომ არა, გმირთა ემოციების ან უცნაური ამბის გამო, რომელიც ასე გულგრილია დროისა და დამაჯერებლობის მიმართ, შეიძლებოდა გვეფიქრა, რომ ეს ეპიკური თხზულებანი რომელიღაც დაკარგული სპარსული ხელნაწერებიდანაა თარგმნილი.~
If it were not for the peculiarly Georgian hyperbole in the emotions of the heroes or the strangeness of the narrative, so careless of time and plausibility, we might even suppose these epic narratives to be translations from some lost Persian manuscripts''.
200.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
“თავისებური ქართული ჰიპერბოლიზაცია რომ არა, გმირთა ემოციების ან უცნაური ამბის გამო... შეიძლებოდა გვეფიქრა, რომ ეს ეპიკური თხზულებანი რომელიღაც დაკარგული სპარსული ხელნაწერებიდანაა თარგმნილი~.
''If it were not for the peculiarly Georgian hyperbole in the emotions of the heroes or the strangeness of the narrative... we might even suppose these epic narratives to be translations from some lost Persian manuscripts''.
წინა შემდეგი