ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
541.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
გარდა ამისა, „ბიბლიის ქართული თარგმანი” გულისხმობს თავდაპირველ თარგმანს და არა ჩვენამდე მოღწეულ იმ ტექსტუალურ ფორმას, რომელიც თავად თარგმანს, სულ ცოტა, ხუთი სკ-ით დაშორებულ ხელნაწერებში არის დადასტურებული.
Besides, the “Georgian translation of the Bible” implies the original translations and not the the extant form that is attested in the translation that is distanced at least by five centuries.
542.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
როგორ დგინდება თარგმანის დედანი?
How is the original of the translation established?
543.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ტრადიციული აზრი ქართული თარგმანის მომდინარეობის შესახებ, რომელიც მე-19 სკ-დან იღებს სათავეს და მე-20 ს დასაწყისში იკიდებს ფეხს, უმთავრესად ქრისტიანული აღმოსავლეთის ეკლესიისა და სოციალ-პოლიტიკური ისტორიის შესახებ არსებულმა ზედაპირულმა შეხედულებებმა ჩამოაყალიბეს.
The traditional view on the provenance of the Georgian translation which stems from the 19th and gains ground early in the 20th century, was mainly given shape by superficial views existing regarding the church of the Christian East and social-political history.
544.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
სინამდვილეში კი თარგმანის დედანი რთული და კომპლექსური ინტრატექსტური და ინტერტექსტური კლევების საფუძველზე დგინდება.
Actually, however, the original of a translation is established on the basis of intratextual and intertextual research.
545.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
1. თარგმანი უნდა შეუდარდეს ყველა შესაძლო წყაროს - ჩვენამდე მოღწეულ ხელნაწერებს.
1. The translation should be juxtaposed with all possible sources, i.e. MSS that have come down to us.
546.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
კვლევის ეს მეთოდური მოთხოვნა ქართული თარგმანის შემთხვევაში უმეტესად დაცული არ იყო და აზრი მისი მომდინარეობის შესახებ სხვადასხვა გამოცემის კრიტიკულ ტექსტთან შედარების საფუძველზე ჩამოყალიბდა.
This methodological demand was largely neglected in the case of Georgian translation and the view on its provenance took shape on the basis of comparison with the critical text of various editions.
547.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
2. თარგმანის წარმომავლობის დადგენა და თარგმანის დონისა და რეცენზიული პლასტების გამიჯვნა პრაქტიკულად ერთდროული პროცესია, რომელიც თარგმანის ტექნიკის შესწავლას (როგორც კონკრეტული თარგმანის სპეციფიკის, ისე, საზოგადოდ, ქართული თარგმანის ისტორიის მანძილზე ჩამოყალიბებული ტენდენციების) და ენის განვითარების ისტორიის გათვალისწინებასაც გულისხმობს.
2. Establishment of the provenance of the translation and separation of the level and recension layers is practically a synchronous process, implying the study of the technique of translation (both of the specificity of a particular translation and generally of the trend established over the history of Georgian translation) and consideration of the developmental history of the language.
548.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
არაა სწორი, როდესაც უძველეს თარგმანს მიაკუთვნებენ იმას, რაც ენის განვითარების მოცემული ეტაპისთვის არ იყო დამახასიათებელი ანდა არ შეიძლებოდა შესაბამისი ყოფილიყო თავდაპირველი თარგმანის ხასიათთან.
It is wrong to ascribe to an ancient translation what was not characteristic of it at a given stage of the development of the language or did not fit with the character of the original translation.
549.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
3. ტექსტები ერთმანეთს სხვადასხვა პარამეტრის მიხედვით უდარდება და ამ პარამეტრებს ერთიდაიგივე წონა არა აქვთ თარგმანის წარმომავლობის დადგენისთვის.
3. Texts are compared to one another according to different parameters and that are not of the same weight for the ascertainment of the provenance of the translation.
550.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ქართული თარგმანის წარმომავლობის დადგენისათვის უმთავრესი პარამეტრი შესატყვისობაა სინტაქსის სფეროში:
The main parameter for the establishment of the provenance of the Georgian translation is correspondence in the sphere of syntax:
551.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
წინადადების სტრუქტურის ცვლილება ტექსტის ძირეულ ცვლილებებს იწვევს და რცენზენტები მას თარგმანისადმი უკიდურესი ფორმალისტური მიდგომის შემთხვევაში, უკვე მოგვიანო, ელინოფილურ პერიოდში მიმართავენ.
Change of the sentence structure results in radical changes of the text, and reviewers resort to it in the case of extremely formalistic approach to translation –later, in the Hellenophile period.
552.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ასე რომ, სინტაქსური კონსტრუქცია თარგმანის უძველეს პლასტს ასახავს.
Thus, the syntactic construction reflects the earliest layer of a translation.
553.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ტექსტის კვანტიტატიური შედგენილობის გამოყენება წარმომავლობის კვლევის კრიტერიუმად მხოლოდ თარგმანის ტექნიკის გათვალისწინებით არის შესაძლებელი:
The quantitative composition of the text can be used as a criterion of research on the provenance of the source only with consideration of the technique of translation:
554.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
იმის დასადგენად, ტექსტის გავრცობა ან შემოკლება, რომელი წყაროდან მომდინარეობს, თარგმანის კუთვნილებაა თუ რეცენზიისა, უნდა გავითვალისწინოთ თარგმანისა თუ რეცენზირების ტენდენციები, ამისათვის კი დამატებული ნაწილების ლექსიკური თუ გრამატიკული ეკვივალენტები ტექსტის დანარჩენ ნაწილში უნდა მოვიძიოთ.
To ascertain whether the extension or shortening of the text, which stems from the source, belongs to the translation or recension, we should bear in mind the trend of translating or reviewing , and for this the lexical or grammatical equivalents of the added parts should be considered in relation to the remaining part of the text.
555.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ლექსიკა უაღრესად მრავალპლანიანი კრიტერიუმია თარგმანის წარმომავლობის კვლევისას.
The vocabulary is an extremely multi-plane criterion in researching the provenance of a translation.
556.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
თარგმანსა და წყაროს შორის მიმართების დასადგენად, ჩვეულებრივ, ყურადღებას ნასესხები ლექსიკა იპყრობს, რაც ხშირ შემთხვევაში არასწორი დასკვნების მიზეზი ხდება.
In determining the relation between the translation and the source attention is usually claimed by borrowed vocabulary, which is frequently the cause of wrong conclusions.
557.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
აქ, პირველ რიგში, უნდა გათვალისწინებულ იქნას, თუ რასთან გვაქვს საქმე - ძველ ნასესხობებთან თუ სესხება უშუალოდ თარგმნის პროცესის ნაწილია.
In the first place we take into consideration with what we are dealing – with old loans or borrowing as direct part of the translation process.
558.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
სეგმენტირება სიტყვის დონის ქვეშ (ე.ი. სიტყვის დაშლა ნაწილებად და ამ ნაწილების ფორმალური და სემანტიკური ასახვა თარგმანში) და ლექსიკური ან სემანტიკური კალკირებით ნეოლოგიზმების შექმნა წყაროსთან უშუალო მიმართებაზე მეტყველებს, თუმცა იმის გარკვევა, ეს მიმართება ძველ თარგმანს უკავშირდება თუ რეცენზირების ეტაპს, ისევ თარგმანის ტექნიკისა და რეცენზიის პრინციპების გათვალისწინებით უნდა მოხდეს.
segmentation of a word under the word level (i.e. breaking a word into parts and formal or semantic reflection of these parts in the translation) and creation of neologisms by lexical or semantic calquing is indicative of direct relation to the text. However, determining whether this relation is linked with the old translation or the stage of reviewing should again be done by bearing in mind the principle of the technique and reviewing.
559.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
მაშ, ქართული თარგმანი მის შესაძლო დედნებს ყველა ამ პარამეტრის მიხედვით უნდა შეუდარდეს.
Thus, a Georgian translation must be compared to its possible parent texts according to this parameter.
560.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
მაგ. როდესაც ქართული იზიარებს ერთდროულად ორივე - სომხური თარგმანისა და სეპტუაგინტას ჰექსაპლური რეცენზიის ვარიანტს, ცხადია, ვერ ვიტყვით, საიდან შევიდა ეს ვარიანტი ქართულ თარგმანში.
e.g. when the Georgian shares at the same time both the variant of the Armenian translation and the variant of the Hexaplur recension of the Septuagint , we obviously cannot say from where this variant entered the Georgian translation.