ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
581.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
აღმოჩნდა, რომ ეზრა 1 და იერემიას წინასწარმეტყველება, რომელთა უძველესი თარგმანი ჩვენთვის ოშკური ხელნაწერით იყო ცნობილი, ხანმეტ ფრაგმენტებში განსხვავებული თარგმანითაა წარმოდგენილი. ხოლო იმავე ოშკური ხელნაწერის ესაიას წინასწარმეტყველება ფაქტობრივად იმეორებს ხანმეტი ფრაგმენტის ტექსტს.
It proved that Ezra 1 and Jeremiah’s prophesy, whose oldest translation was known to us by the Oshki MS, is given in the Khanmeti fragments in a different translation, while Isaiah’s text of the same Oshki MS actually repeats the text of the khanmeti fragment.
582.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ახლა ჩვენ მხოლოდ იმ ტექსტების წარმომავლობაზე ვლაპარაკობთ, რომელთაც ჩვენამდე მოაღწიეს და იმის დადგენა გვაინტერესებს, რამდენად წარმოადგენენ ეს ტექსტუალური ფორმები უძველეს თარგმანს.
We are now talking only of the provenance of the extant texts and are interested in ascertaining to what extent these textual forms constitute the oldest translation.
583.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
მაგრამ სანამ ამ თარგმანის წარმომავლობაზე ვისაუბრებდეთ, ჯერ იმ ტექსტუალურ ტრადიციაში გავერკვეთ, რომელიც ახლადმოქცეულ ქვეყანას დახვდა მთელ ქრისტიანულ ეკლესიაში (და აქ მე ისევ ძველ აღთქმაზე ვილაპარაკებ).
But before we discuss the provenance of the translation we shall first shed light on the textuall tradition the newly converted country came to face in the entire Christian Church (I shall here speak again of the Old Testament).
584.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
რა იყო მანამდე, რამდენად ერთგვაროვანი იყო ეკლესიაში გამოყენებული ტექსტი და რამდენად ახლოს იდგა იგი თავდაპირველ თარგმანთან, სეპტუაგინტასთან, ან რამდენად განსხვავდებოდა მისგან, არ ვიცით, ან ძალიან ცუდად ვიცით - ვფიქრობთ, მაგ., რომ ორიგენემდე იგი უკვე ნასწორები იყო ებრაულის მიხედვით, შეგვიძლია ისიც ვივარაუდოთ, რომ მთელს ეკლესიაში ე.წ. ვულგატას მყარი ტექსტი არ უნდა არსებულიყო, რამდენადაც უძველესი, მე-4 ს-ის კოდექსების (ვატიკანის, სინას) ტექსტები უკვე განსხვავებულია ერთმანეთისგან.
What was before that, how uniform was the text used in the church and how close it was to the original, Septuagint, translation, or to what extent it differed from it – all this is not know to us, or if it is – very poorly. I believe that prior to Origin it had been corrected according to the Hebrew text. We can alse conjecture that in the entire church no firm text of the so-called Vulgate was used, for the 4th c. codices (Vatican, Sinai) already difference from each another.
585.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ხანმეტ ფრაგმენტებში დაცული თარგმანების წარმომავლობა.
The provenance of the translations found in the Khanmeti fragments.
586.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ხანმეტი ეზრა 1, როგორც ვთქვი, სომხურიდან თარგმნილი ოშკური ეზრა 1-ისაგან სრულიად განსხვავებული თარგმანია.
As I have said, the khanmeti Ezra 1 is an absolutely different translation from the Oshki Ezra 1.
587.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ყველა იმ პარამეტრის მიხედვით, რომლითაც თარგმანის წარმომავლობა დგინდება, იგი ეზრა 1-ის ლუკიანური რეცენზიის ბერძნული ხელნაწერიდან თარგმნილი ტექსტია და ისევე მკვეთრად განსხვავდება სხვა ტექსტუალური ჯგუფებისაგან, როგორც მისი ლუკიანური დედანი.
According to all the parameters by which the provenance of the translation is established, it is a text translated from the Ezra 1 MS of the Lucian recension, differing as sharply from other textual groups as its Lucian original.
588.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ხანმეტი იერემიას დამოკიდებულება ოშკური და იერუსალიმური ხელნაწერების იერემიასთან და მის ბერძნულ-სომხურ ეკვივალენტებთან ისეთ თვალნათელ სურათს არ იძლევა, როგორც ეზრა 1-ის ორი ქართული თარგმანის ერთმანეთთან და ბერძნულ-სომხურ ტექსტებთან შედარება.
The relation of Khanmeti Jeremiah to the Jeremiah of Oshki and Jerusalem MSS and to its Greek and Armenian equivalents does not yield such a clear picture, as does a comparison ot the two Georgian translations of Ezra 1 with each other and to Greek and Armenian texts.
589.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ამის მიზეზი ის არის, რომ იერემიას ორივე თარგმანი ერთიდაიმავე დედნიდან - იერემიას ჰექსაპლური რეცენზიიდან მომდინარეობს და თარგმანის ტექნიკაც, ზოგად ხაზებში, ერთია.
The reason of this is that both translations of Jeremiah stem from the same original – from the Hexaplur recension and the and the technique of translation, in general, is the same.
590.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ამავე მიზეზით არაა თვალშისაცემი იერემიას ორივე ქართული თარგმანის განსხვავება სომხურისაგან ბერძნულის სასარგებლოდ:
For the same reason the difference of both Georgian translations of Jeremiah from Armenian is in favour of Greek:
591.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
სომხურიც სეპტუაგინტას ჰექსაპლური რეცენზიის ტექსტის თარგმანია.
The Armenian too is a translation of the Hexaplur recension of the Septuagint.
592.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
მაშასადამე, გამოსავალი ისაა, დავუკვირდეთ, რა სურათს გვაძლევენ ქართული თარგმანები, როდესაც სომხური თავის ბერძნულ დედანს შორდება. ამგვარი შედარება ქართულისა სომხურის კითხვასხვაობთან ისევ ბერძნული ჰექსაპლური რეცენზიის ხელნაწერს გვავარაუდებინებს ქართული თარგმანების დედნად.
Therefore, the outcome is to observe what picture the Georgian translations give when the Armenian variant readings inclines me to assume the Greek Hexaplur recension to have been the parent text of the Georgian translation.
593.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ხანმეტი ესაიას შემთხვევაში განსხვავება სომხურისაგან ისევ მკვეთრია - ქართული თარგმანი ლუკიანურ რეცენზიას მიჰყვება, ჩემი აზრით, ამ რეცენზიის უძველეს ფენას, სომხური კი ხშირად დგას ამ ლუკიანური კითხვასხვაობების წინააღმდეგ.
In the case of khanmeti Isaiah the difference from the Armenian is greater. The Georgian translation follows the Lucian recension – in my view, the oldest layer of this recension, while the Armenian is often opposed to these Lucian variant readings.
594.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ამრიგად, ძვ. აღთქმის ხანმეტი ფრაგმენტები ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებენ, რომ ქართული თარგმანის ჩვენამდე მოღწეული უძველესი ფენა სრულიად თავისუფალია სომხურის კვალისგან და საკმაოდ კარგად ასახავს კონკრეტულ ბერძნულ ტექსტუალურ ტრადიციას.
Thus, the Khanmeti fragments of the Old Testament prove unequivocally that the oldest layer of the extant Georgian translation is absolutely free from a trace of the Armenian and reflects concrete Greek textual tradition fairly well.
595.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
იერუსალიმის წინასწარმეტყველთა ტექსტების კრებულისა და იერუსალიმის ხელნაწერებთან ერთად მას ქართულ არქეტიპთან მეტ-ნაკლებად ახლოს მდგომი ტქსტი აქვს დაცული, რომელსაც, პირობითად, ოშკური ტიპის ტექსტს ვარქმევ, თუმცა ამ ტერმინის ქვეშ არ ერთიანდება არც ერთიდაიმავე წარმომავლობის, არც ერთიდაიმავე ისტორიის მქონე თარგმანები.
Along with the collection of the texts of the Jerusalem prophets and the Jerusalem MSS it has preserved a text more or less close to the Gerogian archetype, which I tentatively call Oshki type text, though this term unites neither translation of the same provenance or of the same history.
596.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
თუ წინასწარმეტყველთა ტექსტების თემას გავაგრძელებთ, ოშკურ-იერუსალიმური ხელნაწერების თარგმანებიც ასევე, ბერძნულიდან მომდინარეობენ.
If we continue the theme of the text of prophets: the Oshki – Jerusalem MSS translations stem also from the Greek.
597.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ზმნისწინიანი ფორმები, კომპოზიტები, საკუთარ სახელთა გადმოტანა, სემანტიკური განსხვავებები, სპეციფიკური ფრაზეოლოგიის სხვადასხვა ხერხით გადმოცემა, სხვადასხვა ტექსტუალური ტრადიცია და ბოლოს, ბერძნულიდან მომდინარე მცდარი თარგმანები - ყველაფერი ეს ქართულის ბერძნულიდან მომდინარეობაზე მეტყველებს და სომხურის არანაირ კვალს არ ადასტურებს.
preverbal forms, compound nouns, rendering proper names, semantic differences, rendering specific terminology by various techniques, different textual traditions and finally, erroneous translations stemming from the Greek – all this bespeaks of the Georgian stemming from the Greek, not attesting to any trace of Armenian.
598.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ისტორიულ წიგნებს შორის მეფეთა წიგნები უაღრესად რთული ტექსტუალური შედგენილობისაა, რომელიც, როგორცა ჩანს, ლუკიანური და ჰექსაპლური წარმომავლობის ქართული თარგმანების კონტამინირების შედეგია.
Among historical texts the Books of the Kings are extremely complex in textual composition, being apparently the result of the contamination of Georgian translations of texts of Hexaplur provenance.
599.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ოშკური ხელნაწერის თარგმანი ბერძნული ესთერის იმ ვერსიიდანაა შესრულებული, რომელიც ალფა ტექსტის სახელითაა ცნობილი და რომელის სომხური ეკვივალენტი ცნობილი არ არის.
The Oshki translation is done from the version of Esther that is known under the name of alpha text, and whose Armenian equivalent is unknown.
600.
ქართველოლოგი | ტომი 18, კითხვები ქართული ბიბლიის თარგმანის მომდინარეობის შესახებ
ცალკე უნდა გამოვყოთ ფსალმუნის ქართული თარგმანიც, რომლის უძველესი ფენაც სინურ ხელნაწერებშია დაცული და საკმაოდ მყარია ტექსტუალური თვალსაზრისით.
The Georgian translation of the Psalms should be singled out, whose oldest layer is preserved in Sinaitiac MSS and is fairly stable from the textual viewpoint.
წინა შემდეგი