ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
621.
საქართველო რუსთველის ეპოქაში | თამარ მეფე
სარწყავი სისტების ფართო ქსელის არსებობა მიწის ფართობის ინტერსიურად გამოყენების საშუალებას იძლეოდა.
The existence of the wide network of irrigation systems facilitated the intensive use of the land.
622.
საქართველო რუსთველის ეპოქაში | თამარ მეფე
მეაბრეშუმეობის განვითარებაზე მიანიშნებს საგლეხო გადასახადის - "საყაჭობოს", აბრეშუმზე გადასახადის, არსებობა.
The existence of a tax on silk, "sakachobo", attests to the development of silkworm.
623.
საქართველო რუსთველის ეპოქაში | თამარ მეფე
ამ ქვეყანაში მმართველობის ისეთივე სისტემა მყარდებოდა, როგორც თვით საქართველოს სახელმწიფოში იყო.
In such countries, the same kind of government was established as existed in the Georgian state.
624.
საქართველო რუსთველის ეპოქაში | რუსთველის ეპოქის კულტურა
და სადაც სწავლება, როგორც ვარაუდობენ, ქართულ და ბერძნულ ენებზე მიმდინარეობდა, ჩვენში სწავლა-განათლების ძველი ტრადიციების აშკარა დასტურია.
And where teaching was supposedly conducted in both the Georgian and Greek languages, is proof of the existence of very old traditions of education and upbringing in our country.
625.
საქართველო რუსთველის ეპოქაში | რუსთველის ეპოქის კულტურა
XI-XII საუკუნეების საქართველოში ეკლესია-მონასტრებთან არსებული სკოლები ოფიციალური სახისა იყო.
The schools, which existed at churches and monasteries in the 11<sup>th</sup> and 12<sup>th</sup> century Georgia were of an official character.
626.
საქართველო რუსთველის ეპოქაში | რუსთველის ეპოქის კულტურა
საზღვარგარეთ კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრების არსებობა დავით აღმაშენებლისა და თამარის დროის საქართველოს ეკონომიკურ სიძლიერესა და საერთაშორისო მასშტაბით მაღალ პოლიტიკურ პრესტიჟზე მიანიშნებდა.
The existence of Georgian cultural-educational centers abroad speaks of Georgia's economic strength and high political prestige in the times of David the Builder and Tamar.
627.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ქართული "საქმე მოციქულთა"-ს დედნის საკითხი
მეორე მხრივ, თხზულებაში ჩართულია ვრცელი ისტორიული ექსკურსიები, სადაც მოგზაური უხვად იყენებს მის წინამორბედ ევროპელ მოგზაურთა ჩანაწერებსა და ევროპაში არსებულ სამეცნიერო ლიტერატურას საქართველოს შესახებ, რაც უდავოდ, ავტორის ფართო განათლებასა და ერუდიციაზე მეტყველებს.
On the other hand, it involves long historical excursions where the author uses the records of previous European travelers and scientific literature about Georgia existing in Europe, pointing to a rich educational background and erudition of the author.
628.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ქართული "საქმე მოციქულთა"-ს დედნის საკითხი
ნაშრომის ცალკეულ თავებში ავტორი საკმაოდ დიდ ადგილს უთმობს კავკასიაში არსებული სხვადასხვა ენის დახასიათებას და იგი ნუმერაციის მიხედვით გამოყოფს იქ გავრცელებულ ენათა შვიდ ძირითად ჯგუფს: 1) აფხაზური ენა; 2) ჩერქეზული ენა; 3) ქისტური ენა; 4) ოსური ენა; 5) ლეზგიური ენა; 6) თათრული ენა; 7) ქართული ენა.
In several chapters the author gives much attention to the description of different languages existing in the Caucasus and classifies them under seven main language groups: 1) Abkhazian; 2) Circassian; 3) Kist; 4) Ossetian; 5) Lezgian; 6) Tatar; 7) Georgian.
629.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ქართული "საქმე მოციქულთა"-ს დედნის საკითხი
ქართველ ებრაელთა შორის, სავარაუდებელია, არსებობდა აკრძალვა რელიგიურ წიგნთა ქართულად წერისა, ამიტომ თარგმანი ზეპირად შესრულდა.
Among Georgian Hebrews there presumably existed a ban on writing religious books in Georgian. Hence the translation was made orally.
630.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ქართული "საქმე მოციქულთა"-ს დედნის საკითხი
არ არის ადვილი ზუსტი პასუხი გავცეთ კითხვას, როდის შესრულდა ეს თარგმანი, რადგანაც არ მოგვეპოვება არავითარი ცნობა ამასთან დაკავშირებით.
It is not easy to give a precise answer to the question of when this translation was made, for there exists no evidence on this.
631.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ქართული "საქმე მოციქულთა"-ს დედნის საკითხი
ფუძეთა ერთგვაროვნება [„გა“] წყვილად პანთეონის არსებობაზე მიანიშნებს და მათ ფუნქციურ კავშირს, საერთო წარმომავლობას ასახავს.
Homogeneity of stems indicates to the existence of paired pantheon of ["ga"] and their functional union, reflects their common provenance.
632.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ცვლილებები XII საუკუნის ქართულ საისტორიო მწერლობაში – ბიზანტიური გავლენა და ქართული პერსპექტივა
მხოლოდ ამით შეიძლება აიხსნას თანხმოვან ქ- (q) არსებობა ებრაულ ფორმა Afriqi-ში, რომელიც ინარჩუნებს ბერძნული მრავლობითის თანხმოვნის ელემენტს.
This way only can be explained the existence of the consonant q in the Hebrew form Afriqi preserving the consonant element of the Greek plural.
633.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ცვლილებები XII საუკუნის ქართულ საისტორიო მწერლობაში – ბიზანტიური გავლენა და ქართული პერსპექტივა
ქართულ ერთობაში მისი დანერგვისათვის ქართველი ერის მამა (ასე იწოდებოდა ილია ჭავჭავაძე უკვე მის სიცოცხლეში) იყენებდა სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემას. პირველ რიგში, ივერიას. ივერია, როგორც ცნობილია, გამოდიოდა 1877-1906 წლებში და თითქმის მთელი ამ ხნის განმავლობაში მისი გამომცემელი და რედაქტორი იყო ილია ჭავჭავაძე.
For its dissemination and cultivation within the Georgian community the 'Father of the Georgian Nation' (thus Ilia Chavchhavadze was referred to already in his life-time) used various periodicals and first of all Iveria which was issued from 1877 to 1906. Chavchavadze was publisher and editor of the above periodical for almost the entire period of its existence.
634.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ცვლილებები XII საუკუნის ქართულ საისტორიო მწერლობაში – ბიზანტიური გავლენა და ქართული პერსპექტივა
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა იდეოლოგიურად მარქსისტული მრწამსის იყო.
Most of the members of the government of the First Republic were Marxists.
635.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, ცვლილებები XII საუკუნის ქართულ საისტორიო მწერლობაში – ბიზანტიური გავლენა და ქართული პერსპექტივა
კავკასიელ ხალხთა განვითარებაში არსებული განსხვავებული მდგომარეობები, ეთნიკური იდენტობის შკალაზე მათი ისტორიული და თანამედროვე დროის პოზიცია (ტომიდან ნაციამდე) ჯერ კიდევ არაა გამოკვლეული.
The different conditions that have existed in the development of Caucasian peoples, their historical and modern position in the ethnic identity scale (from tribe to nation) have not been investigated to date.
636.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, არაბები და ინდოელები როგორც ნეოპლატონური ცნებები შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანში“
ზოგადად ითვალისწინებს მონაცემებს, ალბათ, არსებულ ტრადიციულ შეხედულებასაც და მათი საერთო გავლენით ქმნის ამაღლებულ პოეტურ თხზულებას, რომელმაც მოახდინა გავლენა შემდეგი დროის თხზულებებზე, კერძოდ, დავითის სვინაქსარულ „ცხოვრებასა“ და ანტონისავე „წყობილსიტყვაობაზე“.
He takes into consideration general facts, some of the existing traditional views and, being under their influence, creates a highly poetical writing which influenced the writings of the next period, namely David's "Synaxarion Life" and Anton’s "Tsqobilsitqvaoba".
637.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, არაბები და ინდოელები როგორც ნეოპლატონური ცნებები შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანში“
ეტრუსკულ არტეფაქტებსა და ეპიგრაფიკულ მონაცემებში დაცული ინფორმაციის მეშვეობით ჩვენ მიერ გამოვლენილია ამ რიტუალის არსებობის დამადასტურებული მასალა, რომელიც შეპირისპირებულია ბერძნულ ლიტერატურულ წყაროებში შემონახულ ცნობებთან.
By means of information preserved in Etruscan artifacts and epigraphic material I have discovered material corroborating the existence of such rites. This, in turn, is compared with the material preserved in Greek literary sources.
638.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, არაბები და ინდოელები როგორც ნეოპლატონური ცნებები შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანში“
ტიპოლოგიური მსგავსების წარმოდგენის საფუძველზე გამოთქმულია ვარაუდი, რომ აღნიშნული გამოკვლევა შეიძლება გამოყენებული იყოს დამატებით არგუმენტად მედიტერანულ-ქართველური მიმართებების შესწავლის საქმეში, რაც ამ ბოლო წლებში არაერთი ფუნდამენტური ნაშრომის შექმნის საფუძველი გახდა.
On the basis of the existence of typological resemblance I suggest that the mentioned study can be used as an additional argument in the study of Mediterranean-Georgian relationship which has served as a basis for the creation of a whole number of fundamental studies in recent years.
639.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, სოციალური სატირა ვაჟა-ფშაველას ზღაპარში
მით უფრო, რომ საუკუნის დასაწყისში რუსეთში უკვე არსებობდა ებრაელი მოაზროვნისა და მთარგმნელის აბრაამ ეფროსის მიერ გამოცემული წიგნი.
The more so that at the beginning of the century in Russia there had already existed the book issued by the Jewisli thinker and translator Abram Efros.
640.
ქართველოლოგიური სიმპოზიუმის მასალები | მეექვსე საერთაშორისო სიმპოზიუმი, სოციალური სატირა ვაჟა-ფშაველას ზღაპარში
ისევე, როგორც დასავლეთევროპულ ლიტერატურაში XIX საუკუნის დასასრულისა და XX საუკუნის დასაწყისის ქართულ პროზაშიც ერთდროულად თანაარსებობდა რეალისტური და მოდერნისტული მიმდინარეობანი.
Similarly to West-European literature at the end of the 19<sup>th</sup> century, at the beginning of the 20<sup>th</sup> century in Georgian prose realistic and modernistic trends coexisted at the same time.
წინა შემდეგი