ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
641.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
„დიდი კანონის“ ქართულ თარგმანთა შემცველი ბევრი ხელნაწერია ჩვენამდე მოღწეული.
Many manuscripts containing the Great Canon’s Georgian translation have reached us.
642.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამჯერად ვსარგებლობ ამ ძეგლის სამივე ქართული თარგმანის შემცველი უნიკალური კრებულით - Par. georg. 5-ით, რომლის პირველი ნაწილი თარიღდება მე-12 ს.-ის 60-იანი წლებით და შეიცავს „დიდი კანონის“ ექვთიმესა და გიორგის თარგმანებს.
In this research, I rely on the Par. Georg.5 - the unique manuscript-anthology containing all three translations of the Great Canon. The first part of this manuscript is dated to the 60s of the 12th century A.D., and it contains Ekvtime’s and Giorgi’s translation of the Great Canon.
643.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
კრებულის მეორე ნაწილში (შედგენილია მე-12ს.-ის 80-იან წლებში) შესულია ძეგლის არსენ იყალთოელისეული თარგმანი.
The second part of the manuscript (comprised in the 80s of the 12th century A.D.) contains Arsen Iqaltoeli’s translation of the Great Canon.
644.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამდენად, ძველ ხელნაწერებში დაცული “დიდი კანონის’’ ქართულ თარგმანებში შემონახულია მისი არქაული სახე; ბერძნული მარხვანები კი ამ საგალობლის შემცველ ჩვენამდე მოღწეულ ხელნაწერთა შედარებით გვიანდელ ტრადიციას ემყარება.
Interestingly, the old Georgian translations preserved the Canon’s archaic form, while the Greek Triodion containing the text of the Canon that have been passed down to us are based on a later manuscript tradition.
645.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ესეც ზრდის “დიდი კანონის’’ ქართული თარგმანების მნიშვნელობას მედიევისტიკისთვის.
This fact also adds to the importance of the Georgian translations of the Great Canon for Medieval Studies.
646.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ექვთიმე მთაწმიდელის თარგმანი “დიდი კანონისა’’ მოცულობით თითქმის იდენტურია ანდრია კრიტელის ტექსტისა და თუ მაინც რჩება უკმარისობის განცდა მისი თარგმანის გამო, ეს გამოწვეულია მთარგმნელის დამოკიდებულებით ბიბლიური პარადიგმული სახეების მიმართ. აგრეთვე, “დიდი კანონის’’ ხმისა თუ ძლისპირებთან მიმართებაში გამოჩენილი თავისუფლებით.
In volume, Ekvtime Mtatsmideli’s translation of the Great Canon is almost identical to the original text. However, his translation still leaves a sense of dissatisfaction due to both his treatment of paradigmatic biblical images and the liberty he has taken in his handling of the mode and hirmi of the Great Canon.
647.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ექვთიმეს ლოცვა-ვედრების გამომხატველი გალობები აინტერესებდა, ამიტომ მოჭარბებული სახე-სიმბოლოები და ბიბლიურ პერსონაჟთა სახელები გამოუტოვებია.
Ekvtime was interested in the troparia as expressions of atonements; therefore, he omitted what he saw as excessive image-symbols and Biblical names from his translation.
648.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამასვე ამბობს არსენ იყალთოელიც ექვთიმეს თარგმანის შესახებ: მას გამოუტოვებია საღვთო წერილის სახეები და მათ ნაცვლად სულის მასაზრდოებელი სინანულის საგალობლები შეუმატებია.
Arsen Iqaltoeli, arrives at a similar position in his assessment of Ekvtime’s translation: “He had omitted the imagery of the Holy Scripture and, instead, he had added the hymns of repentance for the sustenance of the soul”.
649.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ექვთიმეს მთარგმნელობითი მეთოდი დღევანდელი კვალიფიკაციით, დინამიკური ეკვივალენტის ტიპისაა და ისღა დაგვრჩენია, დავეთანხმოთ კ. კეკელიძის მოსაზრებას, რომ ექვთიმეს ”საჭიროდ არ მიაჩნდა ბერძნული ტექსტის მონობაში ყოფილიყო, ის თავს უფლებამოსილად თვლიდა თავისებურად გაეაზრებინა ეს ტექსტები”.
By modern classification, Ekvtime’s method of translation is an example of “dynamic equivalent”. As Korneli Kekelidze has remarked, Ekvtime “did not regard it necessary to be enslaved by the Greek text; he thought it was within his authority to interpret these texts in his own way”.
650.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გიორგი მთაწმიდელი მიზნად ისახავდა შეედგინა სრული კრებული მარხვანისა და ზატიკისა, რომელიც ყოველგვარი ნაკლისგან უნდა გასწორებულიყო, რათა კათოლიკე ეკლესიის დამამშვენებლად წარმომდგარიყო.
Giorgi Mtatsmindeli aimed to create a complete anthology of both the Triodion (Markhvani) and the Easter Hymns Triodion (the Pentecostarion, Zatiki). Ideally, he wished his edition would expunge all errors from previous translations and become the crowning text of the Georgian Catholicosate.
651.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ეს გარემოება კიდევ ერთხელ ადასტურებს გიორგი მთაწმიდელის მთარგმნელობითი მეთოდის შესახებ სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოთქმულ თვალსაზრისს, რომ გიორგის მეთოდი ძირითადად დედანთან სიახლოვეს გულისხმობდა.
This fact confirms the view expressed in scholarly literature that Mtatsmindeli envisioned a form of translation that remained as close as possible to the original text.
652.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
თუმცა ისიც იცის, რომ მათი თარგმანები დაცილებულია ანდრია კრიტელის ტექსტს, რის გამოც ორივე თარგმანი მძიმე ტვირთად შეჰქმნია სრულიად საქართველოს ეკლესიას.
Yet, he was aware that their translations diverged from Andrew of Crete’s text, as a result of which both translations had become burdensome to the Georgian church.
653.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მთარგმენლობით მეთოდს, რომელსაც იგი ეფუძნება, დღეს ფორმალური ეკვივალენტის ტიპს მიაკუთვნებენ, შეიძლება ითქვას, რომ არსენ იყალთოელმა შექმნა ”დიდი კანონის” ზუსტი, იდენტური თარგმანი, ერთგვარი ორეული დედნისა.
Once more drawing on contemporary classification, we can describe his method of translation as “formal equivalent.” In the end, Arsen Iqaltoeli produced a nearly exact translation of the Great Canon.
654.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გიორგი მთაწმიდელი რომ უაღრესად ერთგულად მიჰყვება ტექსტს, ამას ამოწმებს ძეგლის სლავური თარგმანებიც და ამასთანავე, ძველი ბერძნულიდან ახალ ქართულ ენაზე გადმოღებული “დიდი კანონი’’ ანდრია კრიტელისა.
The fact that Arsen Iqaltoeli is loyal to the original text and follows it precisely is confirmed by both the old Slavonic and the New Georgian translation of Andrew of Crete’s Great Canon.
655.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამჯერად ყურადღებას ვამახვილებთ “დიდი კანონის’’ სამივე ქართული თარგმანის შემცველ უნიკალურ კრებულზე, რომელიც დაცულია პარიზის ეროვნული ბიბლიოთეკის ხელნაწერთა ინსტიტუტში.
Currently, we would like to focus on the anthology that contains all three translations of the Great Canon, which is preserved in The National Library in Paris (Bibliothèque Nationale, Paris).
656.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
აკად. ელ. მეტრეველი და მე, როცა ერთობლივად ვმუშაობდით “დიდი კანონის’’ ქართულ თარგმანთა ტექსტების დადგენაზე, ვეფუძნებოდით სწორედ ამ ხელნაწერის როტოპირსა და მიკროფირს.
When we worked on the identification of the translations of the Great Canon, Acad. Elene Metreveli and I relied on photocopies and microfilms of this manuscript.
657.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ეს ნაწილი შეიცავს გიორგი მთაწმიდელის რედაქციის თითქმის სრულ მარხვანს და მისივე რედაქციის ზატიკის დასაწყისს, რაც თავდაპირველად – გეორგ.5-ის შედგენამდე ერთ წიგნად – მარხვან-ზატიკად უნდა არსებულიყო.
This part contains almost the complete edition of Giorgi Mtatsmideli’s translation of the Triodion (Markhvani), as well as the beginning part of his edition of Zatiki, the Triodion (The Pentekostarion, the Easter hymns). These two manuscripts should have been parts of one book, Markhvan-Zatiki (an anthology containing both the Lenten and the Easter Hymns), before they were included in the Georg.5 manuscript.
658.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
პირველწყაროებიდანაა ცნობილი, რომ გიორგი მთაწმიდელს მართლაც სრულად უთარგმნია მარხვანი და ზატიკი; საგალობელთა ძველი თარგმანების გვერდით საკუთარი თარგმანების მოტანა დამახასიათებელი იყო გიორგი მთაწმიდელისათვის.
It is known from the primary source that Girogi Mtatsmideli had indeed translated the full texts of Markhvani and Zatiki. For Giorgi Mtatsmideli, it was customary to include the texts of the old translations alongside his own translations.
659.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ჩემი მხრივ დავუმატებდი, რომ გიორგი ათონელის რედაქციის მარხვანად მიჩნეულ ხელნაწერთა შორის მხოლოდ გეორგ. 5-ის ხელნაწერშია დაცული გიორგი ათონელის ძალზე მნიშვნელოვანი ანდერძი, რომელშიც ექვთიმე ათონელისა და თვით გიორგი მთაწმიდელის მიერ თარგმნილ “დიდ კანონთან” დაკავშირებული საინტერესო ვითარებაა აღწერილი.
I would also add that, among the manuscripts whose authorship is ascribed to Georgi Athoneli, his extremely important colophon is preserved only in the Georg.5 manuscript. In this colophon, the interesting circumstances related to Ekvtime Athoneli’s and Giorgi Mtatsmideli’s translations of the Great Canon are described.
660.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
პარიზულ ტექსტს გიორგი მთაწმიდელის მიერ თარგმნილი ”დიდი კანონისა” უძღვის ასეთი ზედწარწერა: "სახელითა ღმრთისაჲთა. ესევე დიდნი გალობანი ანდრეა კრიტელისა თქმულნი და ჩუენ, გიორგი მთაწმიდელისა მიერ, მეორის გუერდსა აღწერილნი’’ (მეორეჯერ თარგმნილი).
The Parisian text of Giorgi Mtatsmideli’s translation of the Great Canon includes an added inscription that states as follows: “In the Name of the Lord, these Great Hymns, [are] told by Andrew of Crete, and translated by us, Giorgi Mtatsmideli, for the second time”.
წინა შემდეგი