ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
8901.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია II
ჩემთვის არისტოტელეს ყველაზე მნიშვნელოვანი თვისებები მის ფილოსოფიურ მოღვაწეობას უკავშირდება, ხოლო ჰიტლერისა პოლიტიკაში მის პირსისხლიან როლს, როგორც ვთქვი, შეიძლება არც ერთ მათგანს საერთოდ არ ჰქონოდა ეს თვისებები.
To me Aristotle's most important properties consist in his philosophical work, and Hitler's in his murderous political role, both, as I have said, might have lacked these properties altogether.
8902.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია II
იქნებ, სინამდვილეში რეფერენცია საერთოდ არ ხორციელდება, რადგან ბოლოს და ბოლოს, რეალურად ჩვენ სულაც არ ვიცით, მართლა სრულდება თუ არა რომელიმე იმ თვისებებიდან, რომელთაც ჩვენ ადამიანის იდენტიფიცირებისთვის ვიყენებთ.
Maybe reference doesn't really take place at all, because after all, we don't really know that any of the properties we use to identify the man are right.
8903.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია II
მოსაუბრე, რომელიც ამ ჯაჭვის შორეულ ბოლოსთანაა, ვისაც, ვთქვათ, რიჩარდ ფეინმანის შესახებ სავაჭრო ცენტრში ან სხვაგან გაუგია, შეიძლება რიჩარდ ფეინმანზე რეფერირებდეს, თუნდაც არ ახსოვდეს, ვისგან გაიგო პირველად ფეინმანის შესახებ, ან, საერთოდაც, ვისგან სმენია ოდესმე ფეინმანის შესახებ.
A speaker who is on the far end of this chain, who has heard about, say Richard Feynman, in the market place or elsewhere, may be referring to Richard Feynman even though he can't remember from whom he first heard of Feynman or from whom he ever heard of Feynman.
8904.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია II
რის შემოთავაზებასაც მე ვცდილობ, არის უკეთესი სურათი − სურათი, რომელიც, თუ მას მეტად შევავსებთ დეტალებით, შესაძლებელია ისე დაიხვეწოს, რომ რეფერენციის განხორციელების უფრო ზუსტი პირობები მოგვცეს.
What I am trying to present is a better picture-a picture which, if more details were to be filled in, might be refmed so as to give more exact conditions for reference to take place.
8905.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია II
თეორიის უხეში ფორმულირება შეიძლება ასეთი იყოს: ხდება საწყისი „მონათვლა“.
A rough statement of a theory might be the following: An initial 'baptism' takes place.
8906.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
თუ ცოტა მეტი სიფრთხილე გვინდა, შეგვიძლია, დებულება „ჰესპეროსი არის ფოსფოროსი“ შევცვალოთ პირობითი დებულებით „თუ ჰესპეროსი არსებობს, მაშინ ჰესპეროსი არის ფოსფოროსი“ და, მეტი სიფრთხილის გამო, მხოლოდ ეს უკანასკნელი მივიჩნიოთ აუცილებლად.
If we wish to be somewhat more careful, we could replace the statement 'Hesperus is Phosphorus' by the conditional, 'If Hesperus exists then Hesperus is Phosphorus', cautiously taking only the latter to be necessary.
8907.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
ამის გამო ზოგიერთმა შეიძლება მაშინვე იფიქროს, რომ სინამდვილეში ლითონის ორ ცნებასთან გვაქვს საქმე, რომელთაგან ერთი ფენომენოლოგიურია, ხოლო მეორე მეცნიერული, რომელიც მომავალში დაიკავებს პირველის ადგილს.
This may make some people think right away that there are really two concepts of metal operating here, a phenomenological one and a scientific one which then replaces it.
8908.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
მეტიც, შეიძლება არსებობდეს ნივთიერება, რომელსაც აქვს ყველა ის მაიდენტიფიცირებელი ნიშანი, რომელთაც ჩვენ ჩვეულებრივ ოქროს მივაწერდით და რომელთაც ოქროს იდენტიფიკაციისთვის ვიყენებდით უწინარეს ყოვლისა, მაგრამ რომელიც არ არის იმავე სახის საგანი, არ არის იგივე ნივთიერება.
Further, there might be a substance which has all the identifying marks we commonly attributed to gold and used to identify it in the first place, but which is not the same kind of thing, which is not the same substance.
8909.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
ეს, ჩემი აზრით, ასეა არა იმიტომ, რომ, როგორც ზოგიერთი იტყოდა, ვეფხვის ძველი ცნება შეიცვალა ახალი მეცნიერული დეფინიციით.
Now this, I think, is not because, as some people would say, the old concept of tiger has been replaced by a new scientific definition.
8910.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
დავუშვათ, რომ ყველა ის საბადო, რომელიც ახლა რეალურად შეიცავს ოქროს, სანაცვლოდ შეიცავს პირიტს, ან რაღაც სხვა ნივთიერებას, რომელიც ოქროს ზედაპირულ თვისებებს იმეორებს, მაგრამ არ აქვს მისი ატომური სტრუქტურა.
Suppose that all the areas which actually contain gold now, contained pyrites instead, or some other substance which counterfeited the superficial properties of gold but lacked its atomic structure.
8911.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
არ უნდა ვთქვათ, რომ ის მაინც ოქრო იქნებოდა ამ შესაძლო სამყაროში, თუმცა მაშინ ოქროს ატომური ნომერი არ იქნებოდა 79.
We should not say that it would still be gold in this possible world, though gold would then lack the atomic number 79.
8912.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
წარმოიდგინეთ კონტრფაქტობრივი სიტუაცია, რომელშიც ამ არსებების − ამ ცხოველების − ნაცვლად, ფაქტობრივად, გვყავს პატარა დემონები, რომელთაც, მოახლოებისას, მართლა ცუდი იღბალი მოაქვთ ჩვენთვის.
Consider the counterfactual situation in which in place of these creatures-these animals-we have in fact little demons which when they approached us brought bad luck indeed.
8913.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
უფრო გვიანდელი ფილოსოფია ამ კვალს გაჰყვა, იმ განსხვავებით, რომ საკუთარი სახელებისა და ბუნებრივი გვარების აღმნიშვნელი სიტყვების შემთხვევაში, ხშირად, განმსაზღვრელი თვისებების ცნება ჩანაცვლებულია თვისებათა კლასტერის ცნებით, რომელთაგანაც მხოლოდ ზოგიერთი უნდა სრულდებოდეს ყოველ ინდივიდუალურ შემთხვევაში.
More recent philosophy has followed suit, except that, in the case of both proper names and natural kind terms, it often replaces the notion of defining properties by that of a cluster of properties, only some of which need to be satisfied in each particular case.
8914.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
მომდევნო პერიოდის თეორეტიკოსები ფრეგეს და რასელს მისდევენ და მათ თვალსაზრისში მხოლოდ ერთი ცვლილება შეაქვთ: საზრისის, როგორც თვისებების კონკრეტული კონიუნქციით მოცემულის, გაგებას ცვლიან საზრისის გაგებით, როგორც მოცემულია თვისებების „კლასტერით“, რომელთაგანაც მხოლოდ საკმაო რაოდენობა უნდა სრულდებოდეს.
More recent theorists have followed Frege and Russell, modi fying their views only by replacing the notion of a sense as given by a particular conjunction of properties with that of a sense as given by a 'cluster' of properties, only enough of which need apply.
8915.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
მესამე: ბუნებრივი გვარების შემთხვევაში გარკვეული თვისებები, რომლებიც, ჩვენი აზრით, უხეშად მაინც ახასიათებს გვარს და სრულდება საწყისი ნიმუშებისთვის, გამოიყენება იმისათვის, რომ გვარს მივაკუთვნოთ ახალი ნივთები, რომლებიც არ მიეკუთვნება საწყისი ნიმუშების სიმრავლეს.
Third, in the case of natural kinds, certain properties, believed to be at least roughly characteristic of the kind and believed to apply to the original sample, are used to place new items, outside the original sample, in the kind.
8916.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
მე ვფიქრობ, ეს უბრალოდ იმას ნიშნავს, რომ შეიძლება არსებულიყო რაღაც მაგიდა, რომელიც გარეგნობით და სხვა გრძნობადი თვისებებით ზუსტად ამ მაგიდის მსგავსი იქნებოდა და ზუსტად ასე იქნებოდა განთავსებული ამ ოთახში, და რომელიც, ფაქტობრივად, ყინულისაგან იქნებოდა გაკეთებული.
I think that it means simply that there might have been a table looking and feeling just like this one and placed in this very position in the room, which was in fact made of ice.
8917.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
თვითონ ამ მაგიდას ვერ ექნებოდა იმისგან განსხვავებული წარმოშობა, რაც მას ფაქტობრივად აქვს, მაგრამ სიტუაციაში, რომელიც თვისებრივად ამ სიტუაციის იდენტურია ყველა იმ მონაცემის თვალსაზრისით, რომელიც წინასწარ მქონდა, ამ ოთახში ამ მაგიდის ნაცვლად შეიძლება ყოფილიყო ყინულისაგან გაკეთებული მაგიდა.
This table itself could not have had an origin different from the one it in fact had, but in a situation qualitatively identical to this one with respect to all the evidence I had in advance, the room could have contained a table made of ice in place of this one.
8918.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
უხეში და უზუსტო მტკიცება, რომლის თანახმად შეიძლება აღმოგვეჩინა, რომ ოქრო ნაერთი ყოფილა, უნდა შეიცვალოს (უხეშად) მტკიცებით, რომ ლოგიკურად შესაძლებელია, ეარსება ნივთიერებას, რომელსაც აქვს ყველა ის თვისება, რომელიც, ჩვენი თავდაპირველი ცოდნის მიხედვით, ოქროს ჰქონდა.
The rough and inaccurate statement that gold might have turned out to be a compound should be replaced (roughly) by the statement that it is logically possible that there should have been a compound with all the properties originally known to hold of gold.
8919.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
უზუსტო დებულება, რომლის თანახმად შეიძლება აღმოგვეჩინა, რომ ჰესპეროსი არ ყოფილა ფოსფოროსი, უნდა შეიცვალოს ჭეშმარიტი შემთხვევითი დებულებით, რომელიც ამ ლექციების დასაწყისში ვახსენე: ორი სხვადასხვა სხეული დილას და საღამოს, შესაბამისად, შეიძლება ზუსტად იმ ადგილებზე ყოფილიყო, რომლებზეც რეალურად არის ჰესპეროს-ფოსფოროს-ვენერა.
The inaccurate statement that Hesperus might have turned out not to be Phosphorus should be replaced by the true contingency mentioned earlier in these lectures: two distinct bodies might have occupied, in the morning and the evening, respectively, the very positions actually occupied by Hesperus-Phosphorus-Venus.
8920.
სახელდება და აუცილებლობა | ლექცია III
ვინმე შეიძლება იმავე ეპისტემურ სიტუაციაში იყოს, რომელშიც სითბოს არსებობისას იქნებოდა, თუნდაც სითბოს არ ეარსება, უბრალოდ იმის გამო, რომ სითბოს შეგრძნებას განიცდის და თუნდაც სითბოს არსებობის შემთხვევაში, მას შეიძლება ჰქონდეს იგივე მონაცემები, რომლებიც ექნებოდა სითბოს არარსებობისას, უბრალოდ იმის გამო, რომ არ ექნებოდა S შეგრძნება.
Someone can be in the same epistemic situation as he would be if there were heat, even in the absence of heat, simply by feeling the sensation of heat and even in the presence of heat, he can have the same evidence as he would have in the absence of heat simply by lacking the sensation S.
წინა შემდეგი