პარალელური კორპუსი

161.

ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში

დარწმუნებით შეიძლება ვთქვათ, რომ წმ. ეფთვიმეს მთარგმნელობითი მეთოდი ასეთი დაწვრილებით, როგორც პროტოპრესვიტერ გიორგი ზვიადაძის ამ ნაშრომშია დახასიათებული, სხვა ფილოლოგიურ ნაშრომში არაა წარმოდგენილი.

It can be said with conviction that St. Euthymius’ method of translation has not been presented in any other philological work in such detail as it is described in Protopresbyter Giorgi Zviadadze’s work.

162.

ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში

ეფთვიმე მიმართავს თავისუფალ თარგმანს, რითაც "აქართულებს" ბერძნულ ტექსტს და ქართული ენისათვის დამახასიათებელი ბუნებრიობით გადმოგვცემს სათქმელს.

Euthymius applies free translation, thereby “Georgianizing” the Greek text and conveying the subject matter with naturalness characteristic of the Georgian language.

163.

ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში

მკვლევრის ჩატარებული მუშაობა და დასკვნა, ჩემი აზრით, კიდევ ერთხელ ადასტურეს ეფრემ მცირის მიერ XI საუკუნეში განმარტებულ ეფთვიმე ათონელის მთარგმნელობით მეთოდს, წმიდა მამას `მადლითა სულისა წმიდისაÁთა Ãელ-ეწიფებოდა შემატებაÁცა და კლებაÁცა.~ ამ შემთხვევაში ეფრემ მცირის სიტყვები `ხელ-ეწიფებოდა~ არა მხოლოდ `შეეძლოს~, არამედ `უფლება ჰქონდას~ ნიშნავს.

The work carried out by the researcher and his conclusion corroborates once again the translation method of Euthymius the Athonite, commented on by Eprem Mtsire in the 10th century: the Holy Father with the grace of the Holy Ghost, could add and remove. Here Eprem’s words khel-etsipeboda means not only “could” but had the right/power.

164.

ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში

3. წმ. გრიგოლ ნოსელის თხზულების ,,ქალწულებისათÂს და საღმრთოÁსა მოქალაქობისა” ქართული თარგმანის ჩვენამდე მოღწეული ძველი ხელნაწერების. ერთმანეთთან შედარებამ პროტოპრესვიტერი გიორგი ზვიადაძე ერთ ძალზე საინტერესო დასკვნამდე მიიყვანა:

3. The comparison of the extant MSS of the Georgian translation of Gregory’s “On Virginity”; with one another led protopresbyter Giorgi Zviadadze to a highly interesting conclusion:

165.

ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)

მეცნიერმა შეძლო ქართული ლექსის უძველესი საფეხურის რეკონსტრუქცია: ბიბლიური ტექსტების უძველეს თარგმანებში უკვე გვხვდება ნახევარსტრიქონიანი ლექსითი ციტატები, რაც უტყუარი ნიშანია ჩვენში ლექსის არსებობისა (მაგალითად, ,,საქმე მოციქულთას” ქართულ თარგმანში გვხვდება არატე კილიკიელის ჰეგზამეტრის ნახევარტაეპი: ,,...რომელსა იგი // ნათესავცა ვართ”).

The scholar managed to reconstruct the earliest stage of Georgian verse. In the 3<sup>rd</sup>-4<sup>th</sup> centuries half-line verse citations are already found which is a reliable sign of the existence of a verse in Georgia (e.g., in Georgian translation of Sakme Mocikulta [The Acts of the Apostles] Arate Kilikiel’s hemistich of the hexameter is already found: “…romelsa igi //natesavca vart”).

166.

ქართველოლოგი | ტომი 16, ჰაინც ფენრიხი

სტატიას თან ერთვის ჰაინც ფენრიხის მიერ გამოქვეყნებული წიგნებისა და თარგმანების ნუსხა.

A list of books and translations published by Fähnrich is appended.

167.

ქართველოლოგი | ტომი 16, ჰაინც ფენრიხი

ჰაინც ფენრიხმა თარგმანს სტატიაც წაუმძღვარა, რომელშიც მოკლედ მიმოიხილა გალაკტიონ ტაბიძის ცხოვრება და შემოქმედება.

Fähnrich prefaced the translations of the poems with an introductory article and a brief biography of Galaktion Tabidze and general review of his poems.

168.

ქართველოლოგი | ტომი 16, ჰაინც ფენრიხი

ქართულ-საზღვარგარეთული ლიტერატურული ურთიერთობების ცნობილმა მკვლევარმა ს. თურნავამ ჰაინც ფენრიხის თარგმანების ორიგინალთან შედარებისას დაასკვნა, რომ საქმე გვაქვს თარგმნის ხელოვნების დიდ ოსტატთან, როგორც პოეზიის, ისე პროზის დარგში.

S. Turnava, an eminent scholar who researched Georgian-foreign literary relations, compared Fähnrich’s translations to Georgian originals and concluded that Fähnrich did an excellent job by translating both prose and poetry.

169.

ქართველოლოგი | ტომი 16, ჰაინც ფენრიხი

აქვე ვაქვეყნებთ ჰაინც ფენრიხის ნაშრომების ძირითად ნუსხას (მონოგრაფიები და თარგმანები).

These are the main works by Heinz Fähnrich (monographs and translations).

170.

ქართველოლოგი | ტომი 18, მოციქულთა საქმის ქართულ ვერსიასთან დაკავშირებული საკითხები

მოციქულთა საქმის ქართულ ვერსიასთან დაკავშირებული საკითხები.

Questions on the Georgian translation of the Acts of the Apostles.

171.

ქართველოლოგი | ტომი 18, მოციქულთა საქმის ქართულ ვერსიასთან დაკავშირებული საკითხები

ჩვენი აზრით, საკმაოდ საფუძვლიანია მოციქულთა საქმის ამ ძველ აღთქმისეულ ციტატებში სომხური ვერსიის კვალის არსებობის ვარაუდი.

It seems tempting to me to see a trace of the Armenian version in the quotation of these Old Testament verses in the Georgian translation of the Acts of the Apostles.

172.

ქართველოლოგი | ტომი 18, მოციქულთა საქმის ქართულ ვერსიასთან დაკავშირებული საკითხები

თუმცა, ჩვენ გვეჩვენება, რომ შემთხვევები, სადაც ქართული ვერსიის მრავლობითი სომხურის plurale tantum-ს შეესაბამება მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული, როცა იმის გარკვევა გვსურს, თუ რა როლი ითამაშა მოციქულთა საქმის სომხურმა ვერსიამ ქართული თარგმანის წარმოშობაში.

However I think that cases where the plural of the Georgian corresponds to an Armenian plurale tantum should be considered in the question of knowing how big an influence had the Armenian text of the Acts of the Apostles in the Georgian translation.

173.

ქართველოლოგი | ტომი 18, მოციქულთა საქმის ქართულ ვერსიასთან დაკავშირებული საკითხები

მიუხედავად ამისა, ზმნა, რომელიც ყველაზე ხშირად მოიხმარება ,,ბრძანების გაცემის’’ აღსანიშნად არის հրամայեմ hramayem, რომელიც ბიბლიაში უფრო ხშირია ბერძნულ κελεύω-ს შესატყვისად; საზოგადოდ, κελεύω-ს ფარდად ქართულში ,,ბრძანება’’-ს ვხვდებით.

However, the most common verb which means “to give an order, to order” is the verb հրամայեմ hramayem, which, in the Bible, conveys very often the Greek κελεύω; generally, in Georgian, we find the only verb ბრძანება as a translation of κελεύω.

174.