ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
21.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
The absolutive form occurs in the translation seldom.
იშვიათად თარგმანში გვხვდება წრფელობითის ფორმა.
22.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
Presumably, initially we had the absolutive form in the translation, and later, in the wake of the development of the language, it was replaced with the Nominative.
საფიქრებელია, რომ თავდაპირველად თარგმანში წრფელობითის ფორმა გვქონდა და შემდეგ ენის განვითარებისდა კვალად იგი სახელობითმა შეცვალა.
23.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
At first sight, there is nothing new in this, for much is known about the change of absolutive forms, but the translation of the Agada enables us to follow the process in living speech.
ერთი შეხედვით აქ ახალი არაფერია, რამდენადაც წრფელობითის ფორმათა ცვლილების შესახებ ბევრია ცნობილი, მაგრამ აგადის თარგმანი შესაძლებლობას გვაძლევს თვალი გავადევნოთ ამ პროცესის მიმდინარეობას ცოცხალ მეტყველებაში.
24.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
It is interesting that the word ყველაფერ [everything] was apparently absent in the translation: it is not required according to the original, hence, it is not represented in redaction A, while in redaction B the speakers (perhaps even our speaker) added the word by way of explanation and on this occasion used the natural form without the Dative case marker.
საინტერესოა, რომ ყველაფერ სიტყვა, როგორც ჩანს, თავდაპირველად არ ყოფილა თარგმანში – იგი არ მოითხოვება დედნის მიხედვით და ამიტომ არც არის წარმოდგენილი A რედაქციაში, B რედაქციაში კი მთქმელებმა (იქნებ, სულაც ჩვენმა მთქმელმა) დაამატეს სიტყვა განმარტებისათვის და ამჯერად გამოიყენეს მათთვის ბუნებრივი ფორმა – მიცემითი ბრუნვის ნიშნის გარეშე.
25.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
If this reasoning is correct, then we may assume that by the time of making the translation the process of the loss of the Dative case marker had not commenced yet which, I am deeply convinced, is an interesting conclusion for researchers into Georgian historical dialectology.
თუ ჩვენი მსჯელობა სწორია, მაშინ შეიძლება დავუშვათ, რომ თარგმანის განხორციელების დროისათვის მიცემითი ბრუნვის ნიშნის დაკარგვის პროცესი ჯერ კიდევ არ იყო დაწყებული, რაც, ჩვენი ღრმა რწმენით, საინტერესო დასკვნაა ქართული ისტორიული დიალექტოლოგიის მკვლევრებისათვის.
26.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
In the translation of the Agada (similarly to the translation of Torah Pentateuch) there is a whole system of the use of particle, based on the rules existing in Old Georgian. But the influence of Hebrew is also obvious.
აგადის თარგმანში (ისევე, როგორც თორის ხუთწიგნეულის თარგმანში) მთელი სისტემაა ნაწევრის გამოყენებისა, რომელიც ძველ ქართულში არსებულ წესებს ეყრდნობა, მაგრამ ასევე ნათელია ებრაულის გავლენა.
27.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
To be sure, it occurs in both redactions, but in almost all cases in redaction A, when the particle is present in the original, it is taken over into the translation, while redaction B does show such consistency.
მართალია, იგი ორივე რედაქციაში გვხვდება, მაგრამ A რედაქციას თითქმის ყველა შემთხვევაში, როცა დედანში წარმოდგენილია ნაწევარი, გადმოაქვს იგი, B რედაქცია კი ასეთ თანმიმდევრულობას არ იჩენს.
28.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
The peculiar forms with -ებ [eb] plural are highly interesting; they are found in the translation of Agada: in the plural of nouns whose stem ends in ა [a] vowel the stem is not clipped.
ფრიად საინტერესოა ებიანი მრავლობითის თავისებური ფორმები, რომლებიც ვლინდება აგადის თარგმანში: ა ხმოვნით ფუძეგათავებული სახელების მრავლობითში ფუძე უკვეცელია.
29.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
Quite a few questions are raised in connection with the use of prepositions in the translation.
საკმაოდ ბევრი საკითხი ისმის თანდებულების გამოყენებასთან დაკავშირებით თარგმანში.
30.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
This phenomenon crops up in traditional translations as well, including the translation of the Agada too...
ეს მოვლენა ტრადიციულ თარგმანებშიც გაჩნდება და მათ შორის აგადის თარგმანშიც.
31.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
The researcher editor has brought to light highly significant details of the translation method of the Georgian translator St. Euthymius the Athonite.
მკვლევარ–გამომცემლის მიერ გამოვლენილია ქართველი მთარგმნელის წმ. ეფთვიმე მთაწმინდელის მთარგმნელობითი მეთოდის თავისებურებების უაღრესად მნიშვნელოვანი დეტალები.
32.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
Highly interesting is the researcher’s observation that in some cases the existence of defective passages in the translation vis-à-vis the original may be due to the possession by Euthymius of a Greek recension differing from the Greek recension known to us today.
უაღრესად საინტერესოა მკვლევრის შენიშვნა, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში თარგმანში დედანთან შედარებით ნაკლული ადგილების არსებობა იმითაც შეიძლება იყოს განპირობებული, რომ წმ. ეფთვიმეს ხელთ ჰქონოდა ბერძნული ტექსტის რედაქცია, განსხვავებული დღეს ჩვენთვის ცნობილი ბერძნული რედაქციებიდან.
33.
ქართველოლოგი | ტომი 17, გრიგოლ ნოსელის თხზულება ეფთვიმე ათონელის თარგმანში
The work carried out by the researcher and his conclusion corroborates once again the translation method of Euthymius the Athonite, commented on by Eprem Mtsire in the 10th century: the Holy Father with the grace of the Holy Ghost, could add and remove. Here Eprem’s words khel-etsipeboda means not only “could” but had the right/power.
მკვლევრის ჩატარებული მუშაობა და დასკვნა, ჩემი აზრით, კიდევ ერთხელ ადასტურეს ეფრემ მცირის მიერ XI საუკუნეში განმარტებულ ეფთვიმე ათონელის მთარგმნელობით მეთოდს, წმიდა მამას `მადლითა სულისა წმიდისაÁთა Ãელ-ეწიფებოდა შემატებაÁცა და კლებაÁცა.~ ამ შემთხვევაში ეფრემ მცირის სიტყვები `ხელ-ეწიფებოდა~ არა მხოლოდ `შეეძლოს~, არამედ `უფლება ჰქონდას~ ნიშნავს.
34.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
Special mention should be made of the translation of specimens of Georgian folklore into European languages and of the popularity these translations gained.
საგანგებოდაა აღსანიშნავი ევროპულ ენებზე ქართული ფოლკლორის ნიმუშების თარგმნა და ის პოპულარობა, რაც ამ თარგმანებმა ევროპაში მოიპოვეს.
35.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
The work of Bertha and Arthur Suttners on the translation of the text of Rustaveli's poem was followed by Arthur Suttner's essay "A Foreigner's View on The Man in the Panther's Skin".
ბერტა და არტურ ზუტნერების მიერ რუსთაველის პოემის ტექსტის თარგმნაზე მუშაობას თან მოჰყვა ა. ზუტნერის გამოკვლევა “უცხოელის აზრი “ვეფხისტყაოსანზე~.
36.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ევროპაში ქართული ლიტერატურის კვლევის მეცნიერული ღირებულებისათვის
The translation of other specimens of 20th-century Georgian literature began in the late 1940s.
XX საუკუნის ქართული მწერლობის სხვა ნიმუშების თარგმნა გერმანულად XX საუკუნის 40-იანი წლების მეორე ნახევარში იწყება.
37.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული ლიტერატურა ევროპულ თარგმანებში
The translation was made by Arthur Leist, a champion of Georgian culture.
თარგმანი შეასრულა ქართული კულტურის მოამაგემ არტურ ლაისტმა.
38.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული ლიტერატურა ევროპულ თარგმანებში
Besides Leist, the following persons worked at various times on rendering Rustaveli's poetic genius in German: Bertha and Arthur Suttner (the translation is lost); Hugo Huppert (Berlin); Martin Remané (fragments published in Berlin); Maya Pritwiz (Tbilisi; the translation not published); Hermann Buddensieg (Berlin; Tbilisi); Ruth Neukomm (Zurich); Nikoloz Janelidze and Lidia Pepe-Gedevanishvili.
არტურ ლაისტის გარდა რუსთაველის პოეტური გენიის გერმანულ ენაზე გადასატანად სხვადასხვა დროს მუშაობდნენ ბერტა და არტურ ზუტნერები (თარგმანი დაკარგულია); ჰუგო ჰუპერტი (ბერლინი); მარტინ რემანე (ნაწყვეტები გამოქვეყნდა ბერლინში); მარია პრიტვიცი (თბილისი. თარგმანი არ გამოქვეყნებულა); ჰერმან ბუდენზიგი (ბერლინი. თბილისი); რუთ ნოიკომი (ციურიხი); ნიკოლოზ ჯანელიძე და ლიდია პეპე გედევანიშვილი.
39.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული ლიტერატურა ევროპულ თარგმანებში
In 1884 the poem was translated into French by Iona Meunargia (the translation is considered lost);
1884 წელს „ვეფხისტყაოსანი“ ფრანგულად თარგმნა იონა მეუნარგიამ, თარგმანი დაკარგულად ითვლება;
40.
ქართული ლიტერატურა ევროპულ მეცნიერებაში | ქართული ლიტერატურა ევროპულ თარგმანებში
A prose translation of Rustaveli's poem was made by Brosset in 1828, but the translation was not published.
რუსთაველის პოემის პროზაული თარგმანი 1828 წელს შეუსრულებია მარი ბროსეს, მაგრამ თარგმანი არ გამოქვეყნებულა.
წინა შემდეგი