ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
9421.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ეს კანონები თავიდან დადგენილი იყო ღმერთის მიერ, მაგრამ ჩანს, რომ მან ამის შემდეგ საშუალება მისცა სამყაროს განვითარებულიყო დღეს არსებული კანონების შესაბამისად და ამჟამად არ ერევა ამ პროცესში.
These laws may have originally been decreed by God, but it appears that he has since left the universe to evolve according to them and does not now intervene in it.
9422.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ამ შემთხვევაში მოსალოდნელი იქნებოდა, აგრეთვე, რომ სიმკვრივის ფლუქტუაციები იმ ზღვარზე გაცილებით მეტი პირველადი შავი ხვრელების წარმოქმნას გამოიწვევდა, ვიდრე ეს დადგენილია გამა სხივების ფონზე დაკვირვებით.
One would also have expected the density fluctuations in such a model to have led to the formation of many more primordial black holes than the upper limit that has been set by observations of the gamma ray background.
9423.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
სამყაროსთვის, რომელიც სივრცულად დაახლოებით ერთგვაროვანია, შეიძლება ჩვენება, რომ ეს უარყოფითი ენერგია ზუსტად კვეცავს მატერიით წარმოდგენილ დადებით ენერგიას.
In the case of a universe that is approximately uniform in space, one can show that this negative gravitational energy exactly cancels the positive energy represented by the matter.
9424.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
მე მათ ვურჩიე სტატია დაებეჭდათ წარმოდგენილი სახით იმიტომ, რომ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ლინდეს დასჭირდებოდა რამდენიმე თვე მის გასასწორებლად, რადგან ყველაფერი, რაც იგზავნებოდა დასავლეთში, მოითხოვდა საბჭოთა ცენზურის გავლას, რომელიც არ იყო პროფესიული და სწრაფი სამეცნიერო სტატიებთან დაკავშირებით.
I recommended that the paper be published as it was because it would take Linde several months to correct it, since anything he sent to the West would have to be passed by Soviet censorship, which was neither very skillful nor very quick with scientific papers.
9425.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
როდესაც ვიყენებთ ფეინმანის ისტორიების ჯამს აინშტაინის წარმოდგენისთვის გრავიტაციის შესახებ, ნაწილაკების ისტორიების ანალოგს ახლა წარმოადგენს დრო-სივრცის სიმრუდე, რომელიც წარმოადგენს მთელი სამყაროს ისტორიას.
When we apply Feynman’s sum over histories to Einstein’s view of gravity, the analogue of the history of a particle is now a complete curved space-time that represents the history of the whole universe.
9426.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ბევრი სხვა სამეცნიერო თეორიის მსგავსად, შეიძლებოდა მისი შემოღება ესთეტიკური ან მეტაფიზიკური მიზეზებით, მაგრამ ჭეშმარიტების დასადგენი ტესტი არის ის, თუ რამდენად ემთხვევა თეორიის წინასწარმეტყველება დაკვირვების შედეგებს.
Like any other scientific theory, it may initially be put forward for aesthetic or metaphysical reasons, but the real test is whether it makes predictions that agree with observation.
9427.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ამიტომ ის, რასაც წარმოსახვით დროს ვუწოდებთ, გაცილებით უფრო ფუნდამენტურია, ხოლო ის, რასაც რეალურ დროს ვუწოდებთ, არის მხოლოდ იდეა, რომელიც ჩვენ გამოვიგონეთ იმის აღსაწერად, როგორ წარმოგვიდგენია სამყარო.
So maybe what we call imaginary time is really more basic, and what we call real is just an idea that we invent to help us describe what we think the universe is like.
9428.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
ასევე, 1928 წელს, ფიზიკოსმა და ნობელის პრემიის ლაურეატმა მაქს ბორნმა გიოტინგენის უნივერსიტეტის ვიზიტორთა ჯგუფს განუცხადა: „ის ფიზიკა, რომელიც ჩვენ ვიცით, რამდენიმე თვეში დასრულდება“.
Then again, in 1928, physicist and Nobel Prize winner Max Born told a group of visitors to Göttingen University, “Physics, as we know it, will be over in six months”.
9429.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მისი ისტორია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს ხაზით სივრცე-დროში („მსოფლიო ხაზი“).
Thus its history can be represented by a line in space-time (the “world-line”).
9430.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მაგალითად, მზის გრავიტაციული ძალის მოქმედება დედამიწაზე ნაწილაკთა თეორიაში ასეა წარმოდგენილი: მზის ნაწილაკი გამოასხივებს გრავიტონს, ხოლო ნაწილაკი დედამიწაზე შთანთქავს მას.
For example, the gravitational force of the sun on the earth was pictured in particle theories as being caused by the emission of a graviton by a particle in the sun and its absorption by a particle in the earth.
9431.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
ჩვენი მიზანია კანონების ისეთი ერთობლიობის ჩამოყალიბება, რომლებიც წინასწარმეტყველებენ მოვლენებს განუზღვრელობის პრინციპით დადგენილი საზღვრის ზემოთ.
Our aim is to formulate a set of laws that enables us to predict events only up to the limit set by the uncertainty principle.
9432.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 12
სინამდვილეში, ჩვენ ახლიდან განვსაზღვრეთ მეცნიერების ამოცანა ასეთნაირად: აღმოვაჩინოთ კანონები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს ვიწინასწარმეტყველოთ მოვლენები განუზღვრელობის პრინციპით დადგენილ საზღვრებში.
In effect, we have redefined the task of science to be the discovery of laws that will enable us to predict events up to the limits set by the uncertainty principle.
9433.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | შესავალი
უფრო მეტიც, ასეთმა მსჯელობამ ძალიან მარტივად შეიძლება ვოლუნტარიზმის ექსტრემალურ და წინდაუხედავ მოსაზრებებამდეც მიგვიყვანოს, რის მიხედვითაც ადამიანთა ნება იქნება ერთადერთი მოტივი, რომელიც ერთად ყოფნისთვის, მისი ჩამოყალიბებისა ან აღდგენისთვის იქნება საჭირო: თუ კუნძულ ვიტის საკმარისად ბევრი მოსახლე ვიტ ერად გარდაქმნის ნებას გამოხატავს, იგი შეიქმნება კიდევაც.
Moreover, it can lead the incautious into extremes of voluntarism which sug gests that all that is needed to be or to create or recreate a nation is the will to be one: if enough inhabitants of the Isle of Wight wanted to be a Wightian nation, there would be one.
9434.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | შესავალი
ამ აზრით, უფრო შეუთავსებადია იყო ფენი ან ორანჟემანი, ვიდრე იყო სიონისტი და ებრაელი ხალხის პროფესიული ისტორია გენიალურად დაწერო, სანამ ისტორიკოსი ბიბლიოთეკაში შესვლამდე და კვლევის დაწყებამდე თავისი მრწამსი დროებით გვერდით გადადოს.
To be a Fenian or an Orangeman, I would judge, is not so compatible, any more than being a Zionist is compatible with writing a genuinely serious history of the Jews; unless the historian leaves his or her convictions behind when entering the library or the study.
9435.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | თავი 1
საჯარო უსაფრთხოების კომიტეტში ენების შესახებ ბარერეს მიერ წარმოდგენილ ანგარიშში ვკითხულობთ: ვინ დაიჭირა მოღალატეთა მხარე პროვინციებში, Haut Rhin და Bas-Rhin და ვინ მოუხმო პრუსიელებს და ავსტრიელებს ჩვენს საზღვრებთან?
As Barere put it in his report on languages to the Committee of Public Safety: Who, in the Departments of Haut-Rhin and Bas-Rhin, has joined with the traitors to call the Prussian and the Austrian on our invaded frontiers?
9436.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | თავი 1
როგორც Saint-Simonian Michel Chevalier, College de France-ში პოლიტეკონომიის პროფესორად წარდგენის შემდეგ პირველ (საინაუგურაციო) ლექციაში მობოდიშებით ან ირონიულად აცხადებდა: „ჩვენ ვალდებული ვართ, ვიზრუნოთ ადამიანთა ერთობების საერთო ინტერესებისთვის და ამავე დროს, არ გვეკრძალება განვიხილოთ კონკრეტული სიტუაცია ჩვენივე საზოგადოებაში“.
As the Saint Simonian Michel Chevalier announced apologetically or tongue in-cheek in his inaugural lesson as Professor of Political Economy at the College de France: We are commanded to concern ourselves with the general interests of human societies, and we are not prohibited from considering the particular situation in the society within which we are living.
9437.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | თავი 1
დამოუკიდებელი და „ნამდვილი“ ერის დასაფუძნებლად იმ პერიოდში დადგენილი კრიტერიუმების აღიარებას მოჰყვა ის, რომ ზოგი მცირე ნაციონალობა და ენა, როგორც ასეთი, გაქრობისთვის იყო განწირული.
Once it was accepted that an independent or 'real' nation also had to be a viable nation by the criteria then accepted, it also followed that some of the smaller nationalities and languages were doomed to disappear as such.
9438.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | თავი 1
სხვაგვარად რომ ვთქვათ, რადგან ერი ისტორიული სიახლე იყო, მას კონსერვატორები და ტრადიციონალისტები უპირისპირდებოდნენ, ხოლო მათი მოწინააღმდეგენი კი ემხრობოდნენ.
To put it another way, because the nation itself was historically novel, it was opposed by conservatives and traditionalists, and therefore attracted their opponents.
9439.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | თავი 1
მისი ტექსტების მიხედვით, „ნაციონალიზმი და ევგენიკური მსჯელობა ენთუზიაზმით, ერთმანეთის პარალელურად მიიწევდნენ წინ ინდუსტრიული რევოლუციისკენ“, და რაც უფრო გასაოცარია, „მსოფლიოს მოქალაქეთა შექმნისკენ რომელიც თავის მზერას მიმართავდა პატარა ქალაქების პროვინციალიზმისა და ეკლესიური შეზღუდულობით დამყარებული სააზროვნო ჰორიზონტების მიღმა, მსოფლიოს შორეული და სრულიად უცხო რეგიონებისკენ.“
In his writings nationalism and eugenical reasoning go together with an enthusiasm for the industrial revolution and, more surprisingly, for its creation of a body of 'citizens of the world' (Weltbiirger) which remote from small-town provincialism and horizons bounded by the church steeple' opened up the entire globe to those previously imprisoned in their regional corners.
9440.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | თავი 1
იგი არ იყო უპირობო და განსხვავდებოდა რადიკალური დემოკრატიული თვალთახედვისგან, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის ადამიანთა უფლებების დეკლარაციაშია წარმოდგენილი და არსებითად უარყოფს „ზღურბლის პრინციპს“.
It was not unconditional, inthis respect it also differed from the radical-democratic view, as put in the French Revolution's Declaration of Rights cited above, which specifically rejected the 'threshold principle'.
წინა შემდეგი