ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
1421.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
დედანში წარმოდგენილია ფორმა (micraima), სადაც უკანასკნელი -ა მიმართულების გამომხატველია.
The original gives the Micraima form, in which the last ა (a) is expressive of direction.
1422.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
მართალია, იგი ორივე რედაქციაში გვხვდება, მაგრამ A რედაქციას თითქმის ყველა შემთხვევაში, როცა დედანში წარმოდგენილია ნაწევარი, გადმოაქვს იგი, B რედაქცია კი ასეთ თანმიმდევრულობას არ იჩენს.
To be sure, it occurs in both redactions, but in almost all cases in redaction A, when the particle is present in the original, it is taken over into the translation, while redaction B does show such consistency.
1423.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
სხვა წინადადებაში დედნის მიხედვით მოსალოდნელი ყველა ნაწევარი წარმოდგენილია A რედაქციაში, B რედაქცია კი მხოლოდ ერთ მათგანს იყენებს და სხვებს – არა: ,,და გაიხსენა ღმერთმან იგი პეემანი მისი იმის აბრაამისა, იმის იცხაკისა და იმის იაკობისა”.
In another sentence all particles to be expected according to the original are represented in redaction A, while redaction B uses only one of them, leaving out the rest: "And God recalled this meeting with that Abraham, that Itskhak and that Jacob".
1424.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
მაგრამ რედაქციათა შორის არ არსებობს დადგენილი ზღვარი.
There is, however, no fixed boundary between the redactions.
1425.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
ზოგჯერ სწორედ B რედაქციაშია წარმოდგენილი ნაწევარი, რომელიც არ არის A რედაქციაში: ,,და თუ არ გამოვეყვანეთ ჩვენ იგი მამები ჩვენი იმის მიცრაიმისაგან...” მეორე ნაწევარი (იმის) მხოლოდ B რედაქციაშია.
Occasionally it is in redaction B that the particle is present, being absent in redaction A: "...and had we not brought out those fathers of ours from that Micraim...". The second particle (იმის) is only in redaction B.
1426.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ფესახის აგადა ("პასქის ლეგენდა") და მისი მნიშვნელობა ქართველოლოგიისათვის
და უფრო მეტიც, ზოგი ასეთი თანდებული მოქმედებით ბრუნვაშიც არის წარმოდგენილი, რაზეც, რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, ჯერჯერობით არ ყოფილა ყურადღება გამახვილებული.
Furthermore, some such prepositions are represented in the instrumental case as well on which, as far as I know, attention has so far not been focused.
1427.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
„ეგვიპტეს მეფის ვაზირი ნ ე ქ ტ ა ნ ე ბ ო, რომელიც ფსევდო–კალისთეს ლიტერატურულ ტრადიციაშია წარმოდგენილი, ებრაულ რომანში შეცვლილია რიგითი ქურუმით, რომელიც ბილდადის ბიბლიურ სახელს ატარებს“.
“Nectanebo, the Egyptian king’s wizard and reputed father, as represented by the literary traditions of Pseudo-Callisthenes, is replaced here [ in an Old Hebrew Romance – C. L.] by a simple magician who bears the biblical name of Bildad”.
1428.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
რომანშიც ქართინიას დედაქალაქის სახელი – ა რ ი კ – სწორედ ayn-ით არის წარმოდგენილი და ამდენად ბერძნული დედნის სათანადო სიტყვის თავისებურ სემანტიკურ გააზრებას წარმოადგენს. ქართულ ქრონიკაში კი ტრანსლიტირებული ივრითული ფორმა მეფის სახელად არის გაგებული.
The name of the ‘capital’ of C’art’inia, Arik (with the ‘ayn’ in anlaut) turns out to be a Hebrew semantical imterpretation of the Greek word meaning ‘run away’, while in the Georgian Chronicle one can see a transliteration of the Hebrew form.
1429.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ვეფხისტყაოსანი - შექსპირის ლიტერატურული წყარო.
მე ვფიქრობ, რომ არა მაქვს უფლება „თავი არ ავიტკივო“ და „ვაი თუს“ შიშით დავდუმდე იმ სათქმელზე, რაც უკანასკნელი წლების ჩემს ფილოლოგიურ კვლევებში გამოიკვეთა და რაც მიმაჩნია, ძალზე მნიშვნელოვანია როგორც ქართული შემოქმედებითი გენიის უცნობი ფურცლების წასაკითხად, ასევე ინგლისური ლიტერატურული კრიტიკის ძალზე მნიშვნელოვანი პრობლემის ინტერპრეტაციისათვის.
I think I have no right to “leave trouble alone” and fall silent in fear of “what if” regarding the views that have taken shape in my philological research of recent years and which I believe to be so important both for reading the unknown pages of the Georgian creative genius and for the interpretation of a highly significant issue of English literary criticism.
1430.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ვეფხისტყაოსანი - შექსპირის ლიტერატურული წყარო.
ზემოთ წარმოდგენილი შედეგები ჩატარებული საისტორიო ძიებისა ამგვარად შეიძლება შევაჯამოთ:
The finding of the above historical study can be summed up as follows:
1431.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ვეფხისტყაოსანი - შექსპირის ლიტერატურული წყარო.
ამ კატეგორიულ დასკვნას მითითებულ მონოგრაფიაშივე ახლდა ერთგვარი ყოყმანი, რაც იმით იყო გამოწვეული, რომ ზუსტად არ არის დადგენილი ფილასტერისა და ციმბელინის დაწერის თარიღები.
This categorical conclusion in the cited monograph was accompanied by some hesitation which was caused by the lack of the precise dates of the writing of Philaster and Cymbeline.
1432.
ქართველოლოგი | ტომი 17, უძველესი ქართული გალობა წმიდა კოლაელ ყრმათა წამებაში
IV-VIII საუკუნეებში შედგენილია ბევრი ლოცვა, რომლებიც ახლაც არსებობს კათაკმეველთა წეს-განგებაში წყლის კურთხევითა და ნათლისღებით.
Many of the prayers which exist now in the liturgy of catechumen by consecrating the water and baptism were compiled in the 4<sup>th</sup> -8<sup>th</sup> centuries.
1433.
ქართველოლოგი | ტომი 17, უძველესი ქართული გალობა წმიდა კოლაელ ყრმათა წამებაში
აქ, 16-მარცვლიანი დაბალი შაირია წარმოდგენილი.
Here is a 16 syllable low shairi.
1434.
ქართველოლოგი | ტომი 17, შაირობის რუსთველური თეორიის მიმართებისათვის ანტიკურ ტრადიციასთან
არისტოტელეს ამ ნაშრომის სათაურია ნიკომაქეს ეთიკა და პლატონის სახელმწიფოს მსგავსად, როგორც უკვე დადგენილია, რუსთველისათვის ისიც კარგად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.
This work of Aristotle is Nicomachean Ethics, and like Plato’s Republic, as already established, Rustaveli must have known it, too, well.
1435.
ქართველოლოგი | ტომი 17, შაირობის რუსთველური თეორიის მიმართებისათვის ანტიკურ ტრადიციასთან
მაგრამ, მეთოდოლოგიური თვალსაზრისით, არისტოტელურ და რუსთველურ მსჯელობათა შორის მსგავსება უფრო შორს მიმავალია და ის რუსთველის მიერ მოშაირეთა კლასიფიკაციის პროცესში საუკეთესო საშუალის დასადგენი არისტოტელესეული ეთიკური პრინციპის გამოყენებაშიც ვლინდება.
But from the methodoligical viewpoint, the similarity between the reasonings of Aristotle and Rustaveli is more far-reaching and is manifested in the use of Aristotle’s ethical principle for determining the virtuous mean by Rustaveli in the process of classifying the poets.
1436.
ქართველოლოგი | ტომი 17, შაირობის რუსთველური თეორიის მიმართებისათვის ანტიკურ ტრადიციასთან
რისი მეთოდოლოგიური წყაროც, ჩემი აზრით, კვლავინდებურად საუკეთესო საშუალის დასადგენი არისტოტელესეური ეთიკური პრინციპი უნდა იყოს.
The methodological source for such kind of defining, I believe, is again Aristotle’s ethical principle for determining the virtuous mean.
1437.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ამაზონთა სახელდების საკითხისათვის (ეტიმოლოგიური ძიება)
ჰეროდოტეს ცნობის მიხედვითაც, ამაზონთა სკვითური დასახელება „ოჲორპატა“ რთული შედგენილობის სიტყვა მოჩანს და ის ელინურად ითარგნებოდა, როგორც „კაცთმკვლელები“. ამათგან „ოჲორ“ აღნიშნავდა „მამაკაცს“ (//მამაცს), ხოლო „პატა“ „მოკვლას“ [ჰეროდოტე].
According to Herodotus, the Scythian designation “Oiorpata” of the Amazons appears to be a word of complex composition and it is translated into Greek as “people killers”, of these “oior” meant a “man” (//brave) and “pata” “killing, to kill” [Herodotus].
1438.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ამაზონთა სახელდების საკითხისათვის (ეტიმოლოგიური ძიება)
ახლა კვლავ ჰეროდოტეს მიერ დასახელებულ მიზეზს დავუბრუნდეთ, რომელიც მაინცადამაინც სარწმუნო არ მოჩანს, რადგან ძნელად წარმოსადგენია, თუ დაუჯერებელი არა, რომ სამ ხომალდზე დატყვევებული ამაზონები იმდენნი იყვნენ, რომ მათ სარმატების ტომი შეედგინათ. ჩვენი აზრით, ჰეროდოტე ერთ ისტორიულ ცნობას (ამაზონთა და ელინთა შეტაკების შესახებ) მეორეში ურევს (ცნობას ამაზონთა ჩრდილოეთით გადასხლების შესახებ) და კონტამინირებულ ვარიანტს გვთავაზობს;
Now, let’s us return to the cause indicated by Herodotus which is not however trustworthy, since it is hardly imaginable if not unbelievable that the number of Amazons captured on three ships was so great Herodotus confuses one historical notice (about the collision of the Amazons and Hellenes) with another (the notice about exile of the Amazons to the north) and offers a contaminated version;
1439.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ამაზონთა სახელდების საკითხისათვის (ეტიმოლოგიური ძიება)
ისტორიკოს გ. ქავთარაძეს ამაძონი ეთნონიმად წარმოუდგენია და მასში, ერთი მხრივ, „მაძ“ ფუძეს, ხოლო მეორე მხრივ, ჭანური და ბერძნული ენებისათვის დამახასიათებელ –ონ სუფიქსს ხედავს (-ონ აფიქსის შესახებ მსჯელობა).
The historian G. Kavtaradze believes Amadzon to be an ethnonym and in it, he sees the stem “madz”on the one hand, and, the suffix – on characteristic of Chanian and Greek languages on the other (for a discussion of the – on affix).
1440.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ამაზონთა სახელდების საკითხისათვის (ეტიმოლოგიური ძიება)
3. ჰეროდოტეს ცნობის მიხედვით, ამაზონთა სკვითური დასახელება „ოჲორპატა“ რთული შედგენილობის სიტყვა მოჩანს, რადგან ელინურად ითარგნებოდა, როგორც „კაცთმკვლელები“, ამათგან „ოჲორ“ აღნიშნავდა „მამაკაცს“ (//მამაცს), ხოლო „პატა“ მოკვლას“ [ჰეროდოტე].
3. Aaccording to Herodotus, report, the Scythian designation “Oiorpata” of the “Amazons” appears to be a word of complex composition since it was translated into Greek as “people killers”, of these the word “oior” meant “man” (//brave), and “pata” - “killing” [Herodotus].
წინა შემდეგი