ზუსტი დამთხვევა
ორიგინალის ენა
ქვეკორპუსები
ჯგუფები
კრებულები
ტიპები
ჟანრები
დარგები
გამომცემლობები
ავტორები
მთარგმნელები
გამოცემულია
წლიდან
წლამდე
თარგმნილია
წლიდან
წლამდე
წინა შემდეგი
9341.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 5
ერთი გზა სპინის წარმოდგენისა არის მათი წარმოდგენა თავისი ღერძის გარშემო მბრუნავ ბზრიალად.
One way of thinking of spin is to imagine the particles as little tops spinning about an axis.
9342.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 5
პაულის გამორიცხვის პრინციპი ამბობს, რომ ორ ერთნაირ ნაწილაკს არ შეუძლია ყოფნა ერთსა და იმავე მდგომარეობაში, მათ არ შეიძლება ჰქონდეთ ერთნაირი ადგილმდებარეობა და ერთნაირი სიჩქარე განუზღვრელობის პრინციპით დადგენილ საზღვრებში.
Pauli’s exclusion principle says that two similar particles cannot exist in the same state; that is, they cannot have both the same position and the same velocity, within the limits given by the uncertainty principle.
9343.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 5
კარლო რუბიას, რომელიც ხელმძღვანელობდა რამდენიმე ასეული ფიზიკოსისგან შედგენილ გუნდს, რომელმაც გააკეთა ეს აღმოჩენა, 1984 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია სიმონ ვან დერ მეერთან ერთად.
Carlo Rubbia, who led the team of several hundred physicists that made the discovery, received the Nobel Prize in 1984, along with Simon van der Meer.
9344.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 5
ჩვენ გვჯერა, რომ ყველა გალაქტიკა შედგენილია კვარკებისგან და არა ანტიკვარკებისაგან; დაუჯერებელია, რომ ზოგი გალაქტიკა მატერიისგან შედგებოდეს, ხოლო სხვები ანტიმატერიისაგან.
We therefore believe that all galaxies are composed of quarks rather than antiquarks; it seems implausible that some galaxies should be matter and some antimatter.
9345.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 5
აღმოჩნდა, აგრეთვე, რომ სუსტი ძალა არც C სიმეტრიას ემორჩილება ანუ სამყარო ანტინაწილაკებისგან რომ ყოფილიყო შედგენილი, იგი ჩვენი სამყაროსგან განსხვავებულად მოიქცეოდა.
It was also found that the weak force did not obey the symmetry C, it would cause a universe composed of antiparticles to behave differently from our universe.
9346.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 6
1970 წელს ჩემმა კოლეგამ და ასპირანტმა კემბრიჯში – ბრანდონ კარტერმა პირველი ნაბიჯი გააკეთა ამ წარმოდგენის დასამტკიცებლად.
In 1970 a colleague and fellow research student of mine at Cambridge, Brandon Carter, took the first step toward proving this conjecture.
9347.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 7
თუ ადრეული სამყარო ქაოსური ან არარეგულარული იყო, ან თუ მატერიის წნევა დაბალი იყო, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ წარმოიშვა გაცილებით მეტი პირველადი შავი ხვრელი, ვიდრე ამას გვაძლევს ზღვარი, უკვე დადგენილი ჩვენი დაკვირვებით გამა სხივების ფონზე.
If the early universe had been chaotic or irregular, or if the pressure of matter had been low, one would have expected it to produce many more primordial black holes than the limit already set by our observations of the gamma ray background.
9348.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ეს კანონები თავიდან დადგენილი იყო ღმერთის მიერ, მაგრამ ჩანს, რომ მან ამის შემდეგ საშუალება მისცა სამყაროს განვითარებულიყო დღეს არსებული კანონების შესაბამისად და ამჟამად არ ერევა ამ პროცესში.
These laws may have originally been decreed by God, but it appears that he has since left the universe to evolve according to them and does not now intervene in it.
9349.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ამ შემთხვევაში მოსალოდნელი იქნებოდა, აგრეთვე, რომ სიმკვრივის ფლუქტუაციები იმ ზღვარზე გაცილებით მეტი პირველადი შავი ხვრელების წარმოქმნას გამოიწვევდა, ვიდრე ეს დადგენილია გამა სხივების ფონზე დაკვირვებით.
One would also have expected the density fluctuations in such a model to have led to the formation of many more primordial black holes than the upper limit that has been set by observations of the gamma ray background.
9350.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
სამყაროსთვის, რომელიც სივრცულად დაახლოებით ერთგვაროვანია, შეიძლება ჩვენება, რომ ეს უარყოფითი ენერგია ზუსტად კვეცავს მატერიით წარმოდგენილ დადებით ენერგიას.
In the case of a universe that is approximately uniform in space, one can show that this negative gravitational energy exactly cancels the positive energy represented by the matter.
9351.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
მე მათ ვურჩიე სტატია დაებეჭდათ წარმოდგენილი სახით იმიტომ, რომ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ლინდეს დასჭირდებოდა რამდენიმე თვე მის გასასწორებლად, რადგან ყველაფერი, რაც იგზავნებოდა დასავლეთში, მოითხოვდა საბჭოთა ცენზურის გავლას, რომელიც არ იყო პროფესიული და სწრაფი სამეცნიერო სტატიებთან დაკავშირებით.
I recommended that the paper be published as it was because it would take Linde several months to correct it, since anything he sent to the West would have to be passed by Soviet censorship, which was neither very skillful nor very quick with scientific papers.
9352.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
როდესაც ვიყენებთ ფეინმანის ისტორიების ჯამს აინშტაინის წარმოდგენისთვის გრავიტაციის შესახებ, ნაწილაკების ისტორიების ანალოგს ახლა წარმოადგენს დრო-სივრცის სიმრუდე, რომელიც წარმოადგენს მთელი სამყაროს ისტორიას.
When we apply Feynman’s sum over histories to Einstein’s view of gravity, the analogue of the history of a particle is now a complete curved space-time that represents the history of the whole universe.
9353.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ბევრი სხვა სამეცნიერო თეორიის მსგავსად, შეიძლებოდა მისი შემოღება ესთეტიკური ან მეტაფიზიკური მიზეზებით, მაგრამ ჭეშმარიტების დასადგენი ტესტი არის ის, თუ რამდენად ემთხვევა თეორიის წინასწარმეტყველება დაკვირვების შედეგებს.
Like any other scientific theory, it may initially be put forward for aesthetic or metaphysical reasons, but the real test is whether it makes predictions that agree with observation.
9354.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 8
ამიტომ ის, რასაც წარმოსახვით დროს ვუწოდებთ, გაცილებით უფრო ფუნდამენტურია, ხოლო ის, რასაც რეალურ დროს ვუწოდებთ, არის მხოლოდ იდეა, რომელიც ჩვენ გამოვიგონეთ იმის აღსაწერად, როგორ წარმოგვიდგენია სამყარო.
So maybe what we call imaginary time is really more basic, and what we call real is just an idea that we invent to help us describe what we think the universe is like.
9355.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
ასევე, 1928 წელს, ფიზიკოსმა და ნობელის პრემიის ლაურეატმა მაქს ბორნმა გიოტინგენის უნივერსიტეტის ვიზიტორთა ჯგუფს განუცხადა: „ის ფიზიკა, რომელიც ჩვენ ვიცით, რამდენიმე თვეში დასრულდება“.
Then again, in 1928, physicist and Nobel Prize winner Max Born told a group of visitors to Göttingen University, “Physics, as we know it, will be over in six months”.
9356.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მისი ისტორია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს ხაზით სივრცე-დროში („მსოფლიო ხაზი“).
Thus its history can be represented by a line in space-time (the “world-line”).
9357.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
მაგალითად, მზის გრავიტაციული ძალის მოქმედება დედამიწაზე ნაწილაკთა თეორიაში ასეა წარმოდგენილი: მზის ნაწილაკი გამოასხივებს გრავიტონს, ხოლო ნაწილაკი დედამიწაზე შთანთქავს მას.
For example, the gravitational force of the sun on the earth was pictured in particle theories as being caused by the emission of a graviton by a particle in the sun and its absorption by a particle in the earth.
9358.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 11
ჩვენი მიზანია კანონების ისეთი ერთობლიობის ჩამოყალიბება, რომლებიც წინასწარმეტყველებენ მოვლენებს განუზღვრელობის პრინციპით დადგენილი საზღვრის ზემოთ.
Our aim is to formulate a set of laws that enables us to predict events only up to the limit set by the uncertainty principle.
9359.
დროის მოკლე ისტორია: დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე | თავი 12
სინამდვილეში, ჩვენ ახლიდან განვსაზღვრეთ მეცნიერების ამოცანა ასეთნაირად: აღმოვაჩინოთ კანონები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს ვიწინასწარმეტყველოთ მოვლენები განუზღვრელობის პრინციპით დადგენილ საზღვრებში.
In effect, we have redefined the task of science to be the discovery of laws that will enable us to predict events up to the limits set by the uncertainty principle.
9360.
ერები და ნაციონალიზმი 1780 წლიდან: პროგრამა, მითი, რეალობა | შესავალი
უფრო მეტიც, ასეთმა მსჯელობამ ძალიან მარტივად შეიძლება ვოლუნტარიზმის ექსტრემალურ და წინდაუხედავ მოსაზრებებამდეც მიგვიყვანოს, რის მიხედვითაც ადამიანთა ნება იქნება ერთადერთი მოტივი, რომელიც ერთად ყოფნისთვის, მისი ჩამოყალიბებისა ან აღდგენისთვის იქნება საჭირო: თუ კუნძულ ვიტის საკმარისად ბევრი მოსახლე ვიტ ერად გარდაქმნის ნებას გამოხატავს, იგი შეიქმნება კიდევაც.
Moreover, it can lead the incautious into extremes of voluntarism which sug gests that all that is needed to be or to create or recreate a nation is the will to be one: if enough inhabitants of the Isle of Wight wanted to be a Wightian nation, there would be one.
წინა შემდეგი