მოიძებნა 668060 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
26101.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მან თვითონ გადმოთარგმნა ანდრია კრიტელის ”დიდი კანონის” ძლისპირები.
He translated Andrew of Crete’s Great Canon’s irmoi himself.
26102.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
საქართველოში დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, ერთი და იგივე ძლისპირი ხშირად გამოიყენებოდა სხვადასხვა კანონში.
According to the Georgian liturgical practice, one and the same hirmi was frequently used in different canons.
26103.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
”დიდი კანონის’’ ძლისპირები, თარგმნილი არსენ იყალთოელის მიერ, ამ თვალსაზრისით გამონაკლისს წამროადგენს, როგორც ერთიანი ციკლი და მხოლოდ ამ კანონის კუთვნილება.
But, the irmoi of the Great Canon translated by Arsen Iqaltoeli are exceptions in this respect: they represent one whole cycle that belongs to this Canon only.
26104.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
”დიდი კანონის” ეს ძლისპირები შეტანილია A85 ხელნაწერში.
These hirmi of the Great Canon are included in the A 85 manuscript.
26105.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამ კონტექსტში საგულისხმოა ”დიდი კანონის” ტექსტს დართული ვრცელი ანდერძი გიორგი მთაწმიდელისა.
In this respect, it is noteworthy to review Giorgi Mtatsmideli’s long will that is added to the text of the Great Canon.
26106.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მასში ძალიან მნიშვნელოვანი არაერთი ინფორმაციაა მოწოდებული: მაგალითად, რომ ექვთიმე მთაწმიდელს გამოუტოვებია “დიდი კანონის” ბიბლიური სახისმეტყველებანი, შეუმატებია სინანულის საგალობლები, განუვრცია ტექსტი და ა. შ., მაგრამ არაფერია ნათქვამი უმთავრესზე: ხმისა და ძლისპირების შეცვლაზე.
In it, a good deal of important information is articulated: that Ekvtime Mtatsmideli omitted Biblical figures and metaphorical systems from the Great Canon, that he added the hymns of repentance to the Canon; that he extended the text, etc. But, in the will, nothing is said about the main question concerning the replacement of the mode and the hirmi in the Canon.
26107.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
სამაგიეროდ ამ ცვლილებებზე ვრცლად მსჯელობს არსენ იყალთოელი ამავე კანონის თავისსავე თარგმანის ანდერძში: ექვითმე მთაწმიდელს “ჴმისგანცა თჳსისა და ძლისპირთაგან შეეცვალეს”, ხოლო გიორგი მთაწმიდელს “დაღათუ ჴმაჲ არა შეეცვალა, გარნა თჳსთა ძლისპირთა ზედა თარგმანჲ არცა მას გულს ედგინა” და სხვ.
However, Arsen Iqaltoeli discusses these changes broadly in his will (colophon) accompanying his translation of the Great Canon: Ekvtime Mtatsmdeli “changed the mode and the Hirmi,” and Giorgi Mtatsmideli “had not changed the mode, but he had changed the hirmi as the [existing] translation was not appealing for him.”
26108.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
დასასრულს, იქნებ არ იყოს ზედმეტი გავიხსენოთ ქართული ტერმინის – “ძლისპირის” ეტიმოლოგია, რომელზეც ყურადღებას ამახვილებს აკად. კ. კეკელიძე და რომელიც დღეს რატომღაც მივიწყებულია.
In the end, perhaps it would not be excessive to summon up the etymology of the Georgian term “dzlispiri” (hirmi) , which is highlighted in the study made by the Acad. K. Keklidze and which, for some reason, is forgotten today.
26109.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ძლისპირი შედგება ორი სიტყვისაგან: ძლის და პირი – შენიშნავს კ. კეკელიძე.
As Kekelidze notes, the word “dzlispiri” consists of two roots: “dzlis” and “piri”.
26110.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
პირი აღნიშნავს დასაწყისს, ძლისძალის კი სიმს (ხუთძალი, ათძალი).
The word “piri” means the beginning; “dzlis”-“dzalis” means “string” (five-strings, ten-strings).
26111.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მეცნიერი მოიხმობს ბიბლიის ქართულ თარგმანს: ”და მოიღო მარიამ წინასწარმეტყუელმან, დამან არონისამან, ბობღანი ჴელითა თჳსითა, და განვიდოდეს ყოველნი დედანი მისთანა ბობღნებითა და (მ)(ძნობ(რ)ითა; უ-პირ-ობდა მათ მარიამ და ეტყოდა: “უგალობდით უფალსა, რამეთუ დიდებით დიდებულ არს.
To defend his argument, Kekelidze supplies the following passage from the Georgian translation of the Bible: “And Miriam the prophetess, the sister of Aaron, took a timbrel in her hand; and all the women went out after her with timbrels and with dances. And Miriam answered them, Sing ye to the LORD, for he hath triumphed gloriously”.
26112.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამრიგად, ძლის-პირი სიტყვის თავდაპირველი მნიშვნელობით აღნიშნავს ჰიმნის პირველ, საწყის სიტყვას, შესრულებულს მუსიკალურ საკრავზე, ე. ი. პირველ სიმღერას”.
Thus, the literal meaning of “dzlispiri” is the beginning the word of the Ode performed on the musical instrument and, thus, the first song.
26113.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ანდრია კრიტელის ეპოქაშიც ძლისპირის მთქმელი გალობის წამომწყები ხომ არ იყო?
Would it therefore be appropriate to conclude that, even in Andrew of Crete’s epoch, that the person who chanted dzlispiri was the initiator of the hymn in litrurgical services?
26114.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ძლისპირის გალობის ტონის განსაზღვრის ფუნქციაც ხომ არ ჰქონდა?
Did hirmi also determine the tone of the canon?
26115.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ძლისპირის ამგვარ დანიშნულებაზე მიგვანიშნებს ”დიდი კანონის” ორ-ორი ირმოსი, განსაზღვრული სწორედ ინტონაციურ შეფერილობათა სხვადასხვაგვარობით.
The two irmoi, which accompany II and III Odes in the Great Canon’s and are defined by their specific intonation, point to such a function of dzlispiri.
26116.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მთავარი ის არის, რომ ქართული კულტურის მესვეურებს – მეფე დავით აღმაშენებელს, ექვთიმე მთაწმიდელს, გიორგი მთაწმიდელს, არსენ იყალთოელს, იოანე ქართლის კათალიკოსს, გადამწერთა მთელ პლეადას უდიდესი მნიშვნელობა მიუნიჭებიათ წმ. ანდრია კრიტელის ”კანონთა მეფედ” მიჩნეული საგალობლისთვის და ქართული ეკლესიის ლიტურგიულ პრაქტიკაში მისი ადაპტირებით ქართული სულიერი კულტურის საძირკველი განუმტკიცებიათ.
The main thing is that the patrons of Georgian culture - King David the Builder, Ekvtime Mtastmideli, Giorgi Mtatsmideli, Arsen Iqaltoeli, Ioane Catholicos of Kartli, the whole generation of Georgian scribes - recognized the extraordinary importance of Andrew of Crete’s Great Canon, known as the “King of Canons,” and by its adaptation in the Georgian ecclesiastical liturgical practice they strengthened the foundations of Georgian spiritual culture.
26117.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
”დიდი კანონის” უძველესმა ქართულმა თარგმანებმა შემოგვინახეს მისი არქაული სახე, რაც საშუალებას გვაძლევს ლიტურგიული პოეზიის ადრეული ეტაპების კვლევაში გარკვეული წვლილი შევიტანოთ.
The oldest Georgian translations preserved an archaic text of the Great Canon, that allows scholars to make a contribution to the study of the early stages of liturgical poetry.
26118.
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე | ტომი 108, აგროქიმია
ნიადაგში მიკროელემენტების განსაზღვრისათვის საჭირო ინდივიდუალური ნიმუშების რაოდენობის დადგენა შერეული სინჯის მისაღებად.
Ascertainment of the number of individual samples needed for compounding a mixed soil sample in determining microelements.
26119.
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე | ტომი 108, აგროქიმია
ჩაის პლანტაციებში - წითელ მიწებზე აიღება 100 მ2 – 17 ინდივიდუალური ნიმუში, ერთი ჰა - 28.4 ჰა-დან 30 და 25ჰა-დან 40.
On tea plantations in red soils of 100 m2 17 individual samples, 28 samples from 1 ha, and 40 from 25 ha.
26120.
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე | ტომი 108, აგროქიმია
მარცვლოვანი და ბოსტნეული კულტურების ქვეშ რუხ-ყავისფერ ნიადაგებზე 100 მ2-დან 25 ნიმუში; 1 ჰა-დან 26.4 ჰა-დან 30 და 25ჰა-დან 30.
Grey-brown soils under cereals and melons: 25 samples from 100m2, 26 from 1 ha, 30 from 4 ha, and 30 from 25 ha.
წინა შემდეგი