მოიძებნა 668068 ჩანაწერი
16281.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
მოკლე მიმოხილვაში, რომელიც წამძღვარებული აქვს III წიგნის 37–ე პარაგრაფს, ვკითხულობთ: „როგორ იბრძოდა პომპეუსი აზიის იბერიელების წინააღმდეგ“.
The brief survey which precedes the 37<sup>th</sup> paragraph of Book III reads: ”How Pompey fought against the Asiatic Iberians”.
16282.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
აბზაცის პირველ წინადადებაში კი ნათქვამია: “პომპეუსი ომებს აწარმოებდა როგორც ალბანელებთან, ისე იბერიელებთან“.
The first sentence of the paragraph relates: “Pompey engaged in warfare with both the Albanians and the Iberians”.
16283.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ბერძნულ დედანში ნახმარია ეთნონიმის (და არა ტოპონიმის) მრავლობითის ფორმა.
The Greek original shows the plural form of the ethnonym Iberians (not the toponym Iberia).
16284.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
გადმოღებისას კი ებრაელმა ავტორმა ნომინატივის მრავლობითი იხმარა – Ibirikoi, რომელიც ტოპონიმად იყო გაგებული.
The ancient Jewish interpreter evidently took the plural nominative of the ethnonym – Ibyrikoi.
16285.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ასე მივიღეთ ქვეყნის სახელი: Ibiriki- Ipiriki – Ipriki.
The initial form of the Hebrew adaptation of the term might take the form of Ipiriqi // Ifiriqi // Ifriqi.
16286.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
მხოლოდ ასე შეიძლება აიხსნას -k- თანხმოვნის არსებობა ებრაულ ფორმა Apriki-ში, რომელიც ინარჩუნებს ბერძნული მრავლობითის თანხმოვან ელემენტს (შესაბამის ტოპონიმში ის არის).
It is only in this way that the existence of the consonant –q- in the Hebrew form Afriqi can be explained, preserving the consonant element of the Greek plural.
16287.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ამასთანვე რომანის ტექსტში დაფიქსირებული ფორმა Apriki მოგვიანებით გაჩნდა, მას შემდეგ რაც სიტყვის თავდაპირველი მნიშვნელობა და ჟღერადობაც დავიწყებას მიეცა.
The form Afriqi seems to have appeared later, after the original meaning and sound of the word had been forgotten.
16288.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ამჟამად “უცნობი„ თავკიდური aleph-ის i–ნიანი გახმოვანება a-ნიანით შეიცვალა (ისევე, როგორც ბევრ სხვა ნასესხებ გეოგრაფიულ სახელში): Ipiriki > Ipriki > Apiriki.
The initial vowel of this now ‘unknown’ place name with the aleph in anlaut was changed to a: Ifiriqi > Afriqi.
16289.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ბერძნული ფორმის ივრითული ტრანსლიტერაცია შეიძლება მივაკუთვნოთ იმ დროს და არეალს, როდესაც და სადაც ბოლოკიდური ბერძნული დიფთონგი -oi- იკითხებოდა როგორც i.
So, the transliteration of the Greek form might be assigned to the time and area when and where the final Greek diphthong -oi- had changed to -i- .
16290.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
მეორე მხრით, თავკიდური ალეფის ამოსავალი ი–ნიანი გახმოვანების ა–ნით შეცვლა შესაძლებელი იქნებოდა არაუადრეს მე–5 ს, როდესაც ტვერიის ლიტერატურულმა სკოლამ ივრითულ დამწერლობაში ხმოვნების აღმნიშვნელი დიაკრიტიკული ნიშნები შემოიღო.
By the way, such a ‘correction’ – replacing the initial vowel -i- with -a- became possible since the fifth century A. D. when vowel diacritics had been introduced in the Hebrew script by the literary school in Tverias.
16291.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
მოგვიანებით ძველი ებრაული რომანი მქ–ს ქრონიკის ერთ–ერთ წყაროდ იყო გამოყენებული. ალექსანდრე მაკედონელის ამბავი ამგვარ ლეგენდარულ გადმოღებით ქართულ ისტორიოგრაფიაშიც აისახა და ალექსანდრეს ქართლში შემოსვლის სახე მიიღო.
Later an Old Hebrew Romance of Alexander served as one of the sources for the Georgian chronicle (Mok’c’evay K’art’lisay) and the story of Alexander in such confused form entered ancient Georgian historiography.
16292.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ამავე დროს ქრონიკის კომპილატორს ეჭვი არ ეპარება, რომ ალექსანდრეს ამბავში სწორედ ქართლი იგულისხმებოდა. მაშასადამე მას სწორად ესმოდა ამ რომანში ნახსენები ქვეყნის, იფირიქის, ამოსავალი მნიშვნელობა.
At the same time the compiler of the Georgian Chronicle not only was acquainted with the Hebrew Romance but he also interprets this name, Afriqi, in its initial true meaning, Iberia.
16293.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ამდენად უნდა ვივარაუდოდ, რომ მის განკარგულებაში იყო ამ რომანის ისეთი ვერსია (ზეპირი თუ წერილობითი), რომელიც მე–5 საუკუნემდე არსებობდა.
So, the ancient Georgian reader was acquainted with a previous version of the work preserving the initial pronunciation of the name in question.
16294.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ქართინია–ქართლი.
C’art’inia - K’art’li
16295.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
თალმუდისეულ ლეგენდებშიც და თვით რომანშიც აფრიქი–ს პარალელურად სტაბილურად იხსენიება მის მეზობლად განლაგებული ქ ა რ თ ი ნ ი ა – ს ქვეყანა.
Remarkably, the author of an Old Hebrew Romance seems to have been acquainted with the country’s Georgian name also – C’art’inia // K’art’li.
16296.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
რომანში აღწერილია კიდევ ერთი ეპიზოდი, რომელშიც აშკარად ჩანს ამ ორ ქვეყანას შორის არსებული მჭიდრო კავშირი. კერძოდ, ნათქვამია, რომ ალექსანდრემ ცოლად შეირთო ქართინიის მეფის ასული, რომელიც მალევე გარდაეცვალა.
At the same time one of the episodes in the Old Hebrew Romance testifies to the evident connection between the lands of Afriqi and C’art’nia: Alexander marries the wife of the king of C’art’inia, who dies soon after.
16297.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
მაშინ იქვე, აფრიქის ქვეყანაში მას ახალი მეუღლე მოუნახეს.
Another wife is found for him in the land of Afriqi.
16298.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
თუ აფრიქი მართლაც იბერიაა, მაშინ ქართინია უდავოდ ქართლი უნდა იყოს.
Indeed, if Afriqi means Iberia, then C’art’inia points to K’art’li.
16299.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ეს უკანასკნელი გეოგრაფიული სახელი კი, რამდენადაც ცნობილია, ბერძნულ–რომაულ წყაროებში (და მათ შორის აპიანესა და დიონ კასიუსის ნაშრომებში) არ გვხდება.
Which is not found in the ancient Greek-Roman sources, and among them in the compositions by Dio Cassius and Appian.
16300.
ქართველოლოგი | ტომი 17, ალექსანდრე მაკედონელის რომანი როგორც მოქცევაი ქართლისა-ს ქრონიკის ერთ-ერთი წყარო
ასონ–აზო(ნ).
Azo(n) – Ason.