მოიძებნა 668064 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
24701.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ავტორი მას ხშირად მიმართავს და უწოდებს გამგონეს, (შემმეცნებელს), ან განმცდელს (მხედველს, აღმქმელს), მსმენელსა და მოსწავლეს:
The author frequently refers to him calling him a "listener", or a "perceiver", a "hearer" and a "student":
24702.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იხილე, ხედვათა შუენიერებანი, ოჲ გამგონეო; ხედენ და განიცადენ, გამგონეო, ხედვანი უჩუეველნი; ხოლო შენ, მსმენელო, აქა მომეც საცნოჲ ხედვისაჲ, აწ რაჲ ვყოთ, მოსწავლეო, ხედულო გონებისაგან; ისმინენ წადილმან მოსწავლისამან.
"Behold the beauty of the theories, o, perceiver" ; "Look and perceive, o perceiver, those wonderful theories"; "and you, o listener, give to me your attention for theorizing"; "now what should we do, o student, who look through your intellect"; "listen, [o you], who desire to study".
24703.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იოანე პეტრიწის ამ ნაშრომის დიდ მნიშვნელობასა და გავლენაზე თავისი დროისა და მომდევნო პერიოდის მოაზროვნე წრეებზე მიუთითებს ქართული პოეზიისა და ესთეტიკური აზრის მწვერვალის, შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის” ის პასაჟები, სადაც პროკლეს ფილოსოფიური სისტემისათვის დამახასიათებელი ტერმინები პირდაპირ იოანე პეტრიწის სიტყვიერი საუნჯიდანაა შესული;
Great importance and influence of this work of Ioane Petritsi on later period thinkers is evidenced by those passages of "The Knight in Panther Skin" of Shota Rustaveli, the summit of Georgian poetry and aesthetic thought, in which are utilized philosophical terms characteristic of Proclus' philosophical system exactly in the form Petritsi renders them.
24704.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
პეტრიწის ამ ნაშრომისადმი დიდ ინტერესს მოწმობს ის, რომ იგი 1248 წელს ქართულიდან სომხურ ენაზე ითარგმნა;
Furthermore, the importance of Petritsi’s work was acknowledged outside Georgia as well, since in 1248 his commented translation was translated into Armenian.
24705.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ცნობილია, თუ რა დიდი გავლენა იქონია პეტრიწის ნააზრევმა და მისმა ენამ ანტონ კათალიკოსის (XVIII ს.) სკოლაზე.
It is well known how great was Petritsi’s influence on the school of Anton Catholicos (18th century).
24706.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ამ ეპოქის ლიტერატურულ წრეებში იგი „ქართული ენის მამზევებელად და მადღევებელად” იწოდება.
In literary circles of this epoch Petritsi was referred to as "enlightener of the Georgian language".
24707.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იოანე პეტრიწის ენა და სტილი ყოველთვის იქცევდა და იქცევს მწერალთა თუ მკვლევართა ყურადღებას.
Language and style of Ioane Petritsi has always attracted the attention of writers and scholars.
24708.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ტრადიციული შეხედულების თანახმად, რომელსაც სათავე დაედო ანტონის სკოლაში, იოანე პეტრიწის ენა მეტად რთული გასაგებია, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, სწორედ ამ ხანის მოღვაწენი – სულხან-საბა ორბელიანი, ანტონ კათალიკოსი, იოანე ორბელიანი და სხვანი მას „ქართულისა ენისა მზედ” უხმობენ.
According to a traditional view, which was established in the school of Anton Catholicos, Ioane Petritsi’s language is very difficult to understand however, despite this, exactly the authors of this epoch, Sulkhan-Saba Orbeliani, Anton Catholicos, Ioane Orbeliani and others call him the "sun of the Georgian language".
24709.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
რა ქმნის იოანე პეტრიწის ენის თავისებურებას?
What makes Petritsi’s language so peculiar and outstanding?
24710.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
თავისი ენის ორიგინალობის გასაღებს იოანე პეტრიწი თვითონვე იძლევა პროკლე დიადოხოსის „თეოლოგიის საფუძვლების” მისეული თარგმანისა და განმარტების სხვადასხვა ადგილას, სადაც იგი საკმაოდ ვრცლად გადმოსცემს და ასაბუთებს თავის მთარგმნელობითს პრინციპებს.
In different places of his commentaries on Proclus, in which he quite extensively speaks about his translational principles, Petritsi provides a key for understanding of why his language is so original.
24711.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
პირველ რიგში, სირთულეს იგი ხსნის იმით, რომ ამგვარი ტექსტი რთული გასაგებია იმათთვის, ვინც გამოუცდელია არამატერიალურის ხედვებში (თეორიებში);
For the first thing, he explains the complexity of his language by the fact that such texts like that of Proclus, are difficult to understand for those who are not experienced in "theories of immaterial entities";
24712.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იგი აღნიშნავს, რომ ჩვენში ჩვეულებადაა ადვილი და მარტივი ტექსტების ჩვეული ენით თარგმნა, მაგრამ რთულ აზროვნებითსა და ფილოსოფიურ თხზულებებში იგი ენის მარტივად და ლიტონად მიყოლას ცდილობს მანამდის, სანამ ზედმეტი სილიტონით აზრს ვნება და დაშლა არ შეემთხვევა.
He notes, that other Georgian translators translate easier texts of a common language, and he, himself is positive about following the simplicity and lucidity of the native language only to the point when this simplicity may already damage the precise meaning of a more difficult philosophical text.
24713.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ტერმინოლოგიური სიტყვათშემოქმედების მისეული პრინციპი ეყრდნობა მის შეხედულებას და დამოკიდებულებას ფილოსოფიური აზროვნებისა და ძიებების დიდი ტრადიციის მქონე „ელინთა ენის” უსაზღვრო გამომსახველობითი შესაძლებლობების მიმართ.
His principle of creation of terminology is based upon his views and attitudes towards the Greek language, which has a long philosophical tradition and infinite capacities for expressing philosophical categories.
24714.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
პეტრიწის სიტყვებით რომ ვთქვათ, „ელლინთა ენამზეობასა ზედა, ყოველსავე თვისი სახელი ჰრქვიან, შესაბამი თვისისა არსებისაჲ“.
In Petritsi's words: "in the Greek language, which is as bright as the sun, every [notion] has its own term, according to its essence".
24715.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
აქედან გამომდინარეობს იოანე ფილოსოფოსის მთარგმნელობითი პრინციპი:
From this follows the translational method of Ioane Petritsi:
24716.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ბერძნული ტექსტის ზუსტი, ადეკვატური თარგმანის შექმნისა და ბერძნული მეცნიერული, ფილოსოფიურ-ლოგიკური აპარატის, თეოლოგიური ცნება-ტერმინების ქართულ ენაზე კალკირების გზით გადმოტანისა.
To create an exact, adequate translation of the Greek text and transmitting into Georgian the entire philosophical-logical apparatus, theological notions and terms into Georgian in a mirror-like manner.
24717.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იმავე მეთოდით, როგორითაც ხდებოდა ლათინურენოვანი თეოლოგიური და, საერთოდ, ევროპულ ენებზე მეცნიერული ტერმინოლოგიის ჩამოყალიბება.
This was the way also followed by Latin authors when they attempted to create a Latin philosophical-theological terminology, as well as in general by all European translators whenever they tried to form and establish scientific terminology in their native tongues.
24718.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
გელათის ფილოლოგიურ-თეოლოგიური სკოლა (XII-XIII სს.), უმნიშვნელოვანესი ეტაპია ქართული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური აზრისა და, ქართული მეცნიერული ენის განვითარების გზაზე.
The Gelati philosophical-theological school represents the most important stage of development of the Georgian philosophical-theological thought and scientific language.
24719.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ამ სკოლაში გაგრძელდა შავი მთის სკოლის დიდი მოღვაწის, ეფრემ მცირის დაწყებული საქმე.
This school continued the work initiated by the great scholar and translator from the Black Mountain, Ephrem Mtsire.
24720.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
საბოლოოდ შემუშავდა თეორიული საფუძვლები ზუსტი, ადეკვატური თარგმანისა და ქართული თეოლოგიური ენისა, დამუშავდა და ჩამოყალიბდა ქართული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ენა და სტილი, საფუძველი დაედო ქართული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის ფორმალურ-სემანტიკურ სისტემას.
In Gelati were finalized the theoretical foundations of translation of philosophical texts and the Georgian philosophical-theological language and style, as well as formal-semantic system of philosophical-theological terminology was clearly formed.
წინა შემდეგი