მოიძებნა 668064 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
24801.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
წინადადების მიმღეობურ კონსტრუქციათა ხშირი ხმარება (რაც ბერძნულისათვისაა დამახასიათებელი), წინადადების წევრთა გამოტოვება (განსაკუთრებით ქვემდებარისა და შემასმენლისა (არს მეშველი ზმნისა, რომელსაც ავტორი თავისთავად გულისხმობს), რაც აგრეთვე დამახასიათებელია ბერძნული დედნისა, მაგრამ გაუგებრობა არ იქნება, რადგანაც გამოტოვებული წევრის კომპენსაცია სხვა საშუალებით ხდება; „და“ კავშირის ხმარება „ც“ ნაწილაკის მნიშვნელობით, რაც აშკარად ბერძნულის გავლენაა;
Petritsi’s frequent use of participle constructions (that is a familiar feature of Greek), omission of members of a sentence (especially of subject and predicate and of the auxiliary verb "is", which is tacitly implied by the author), which is also characteristic of the Greek original, does not create a misunderstanding, because the omission of a member is compensated by other means. Petritsi also uses the conjunction "da" და (and) in the sense of "also", which clearly reflects Greek.
24802.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
მსჯელობისას რთული ქვეწყობილი წინადადების სიხშირე და დასაბუთების შემდეგ წინადადების დაწყება მასუმირებელი ვიდრემე, ვინაჲვე, ვინაჲცა კავშირებით, რაც აგრეთვე ბერძნული დედნის ზუსტი თარგმანის დამახასიათებელია.
Besides, Petritsi’s text abounds with complex subordinate clauses, and after them he starts new sentences with summative words "vidreme" ვიდრემე, "vinaive" ვინაჲვე, "vinaica" ვინაჲცა (all meaning "therefore", "thus"), and this also bears witness to how closely he follows the Greek syntax of the original.
24803.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
გრეციზმები სინტაქსის სფეროში ჩვეულებრივია ძველი ქართული ენის ბერძნულიდან თარგმნილი ძეგლების ენაში და მათ შორის, ქართულ სახარება-ოთხთავში.
The Grecisms in syntax is a familiar feature of the Old Georgian translated texts, among them of the Old Georgian translation of the Four Gospels.
24804.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
მთარგმნელები თავიდან ვერ იცილებდნენ, თუ შეგნებულად არ არიდებდნენ თავს ბერძნულის გავლენას.
The translators could not get rid of, or consciously submitted to the influence of Greek.
24805.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ასეთი გავლენა, ჩვულებრივ, სწორედ სინტაქსის სფეროში შეინიშნება ძველ ქართულ თარგმანებში.
In Old Georgian translations this tendency is most vividly evident in the sphere of syntax.
24806.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
მაგრამ იოანე პეტრიწის მიერ ბერძნული ენის სინტაქსური (ან კიდევ ლექსიკაში ტერმინთა კომპოზიციის წესების) ზოგჯერ ქართულში გადმოტანა მექანიკურ გავლენას არ უნდა მივაწეროთ.
However, we should not assign to mechanical factors Petritsi’s transferring of Greek syntactic constructions in Georgian.
24807.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იგი გარკვეულ მიზანს ემსახურება: ქართული ენა გახადოს აზრის გადმოცემის ისეთივე სრულყოფილ იარაღად, როგორიც იყო ბერძნული, სადაც ფილოსოფიური აზროვნება და მსჯელობები უმაღლეს საფეხურზე აიყვანეს პლატონმა და არისტოტელემ.
Rather, it serves a specific objective: to make Georgian as perfect an instrument for conveying philosophic meanings as Greek, in which philosophic thought was raised to incredible heights by Plato and Aristotle and other philosophers in their lead.
24808.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
როგორც ზემოთაც აღვნიშნეთ, ქართული ფილოსოფიური ენის, „მდაბრიონთაგან მესხუე” ენის შექმნას იოანე პეტრიწი დიდი ფოლოსოფიური ტრადიციების მქონე ბერძნული ენის კვალად ფიქრობდა.
As we have noted earlier, creation of the Georgian philosophic language that "differs from the language of the common people", for Petritsi was a task to be fulfilled on the basis Greek with its great philosophic tradition.
24809.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იგი ხშირად გამოხატავს თავის აღტაცებას ელინთა ენამზეობისა და „გონებადღეობის“ გამო.
He frequently expresses his admiration with respect of Greek eloquence and lucidity.
24810.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იოანე პეტრიწის თარგმანებში ხმარებული სპეციფიკურად ბერძნული კონსტრუქციები, როგორიცაა განსაკუთრებით არს მეშველი ზმნის გამოტოვება, და კავშირის ხმარება „ც“ ნაწილაკის მნიშვნელობით, მიმღეობური და პასიური კონსტრუქციები (რაც საზოგადოდ დეფინიციებით გადატვირთული ფილოსოფიური მსჯელობის შემცველი ტექსტებისთვისაა დამახასიათებელი), დედნის შესაბამის ადგილებში ხშირად არ გვხვდება.
The specifically Greek constructions, especially such as omission of the "ars" არს ("is", "to be") auxiliary verb and usage of the conjunction "da" და ("and") in the meaning of "also"/"too", participle and passive constructions (which in general is characteristic of texts saturated by philosophical discussions and definitions) often are absent in the relevant loci of the Greek original that Petritsi translated.
24811.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ამგვარი შემთხვევები ზოგჯერ ვერ აიხსნება ვერც დედნიდან გამომდინარე პირდაპირი თარგმანით და ვერც პეტრიწის მთარგმნელობითი პრინციპებით.
Thus, such instances sometimes cannot be explained either through direct translation from the original, or through Petritsi’s translational principles.
24812.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
აქ მხედველობაში უნდა მივიღოთ ის გარემოება, რომ იოანე პეტრიწი გაიზარდა და ფილოსოფიური განათლება მიიღო ბიზანტიაში.
We should take into consideration the circumstance that Ioane Petritsi was brought up and introduced to philosophical education in Constantinople.
24813.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
თავსი ცხოვრების დიდი ნაწილი მან ბერძნულ სამყაროში გაატარა. ბერძნული ენა მისთვის ჩვეულებრივი სალაპარაკო ენა იყო და ამიტომ მოსალოდნელიცაა, რომ მის, როგორც ჩვეულებრივად ბერძნულად მეტყველი პირის კალმიდან უნებურად ამ ენის დამახასიათებელი ყალიბის წინადადებები გადმოსულიყო.
Most part of his life he spent in a Greek-speaking milieu and since Greek was for him an ordinary conversational language, it is quite expectable that his pen also involuntarily followed Greek syntactic constructions.
24814.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
რაც შეეხება რთული ქვეწყობილი წინადადების ხმარებას, მათს დაკავშირებას შედგენილობით მეტად მრავალფეროვანი კავშირების ან საკავშირებელი სიტყვების საშუალებით, ეს საერთოდ ფილოსოფიური ენის დამახასიათებელ თავისებურებას წარმოადგენს.
As to the use of complex subordinate sentences and their interconnection by means of quite versatile conjunctions and conjunctive words – all these is a characteristic feature of philosophic language.
24815.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ეს თავისებურება კი გამოწვეულია აზრის ზუსტად და დაუმახინჯებლად, გარკვევით და უწყვეტი ჯაჭვით გადმოცემის მოთხოვნით, რაც ნებისმიერი ავტორის ფილოსოფიური თხზულების ენის დამახასიათებელია.
This feature is conditioned by the requirement of precise, unbroken and sequential rendering of meaning, which is a feature of philosophic work of any author.
24816.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იოანე პეტრიწის ენას თავისთავადობას, დამოუკიდებლობას ანიჭებს ამ მოვლენებთან ერთად მისი ინდივიდუალური სტილი, რაც მის მიერ ენაში არსებულ სინონიმურ საშუალებათა თავისებურ შერჩევასა და წინადადების მეტად თავისებურ წყობაში ვლინდება.
The peculiarity of Ioane Petritsi’s language, together with the abovementioned factors, is conditioned by his individual style, which is revealed in a very specific order of sentences and his very idiosyncratic choice of synonyms.
24817.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ცნობილია, რომ ქართული მარტივი წინადადების ორდინალური, ჩვეულებრივი წყობა მოითხოვს შემასმენლის დასმას ქვემდებარის შემდეგ.
It is known that the ordinary, familiar order of simple sentences in Georgian requires positing of predicate after subject.
24818.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
სხვა წევრების არსებობის დროსაც წინადადებას ჩვეულებრივ შემასმენელი კეტავს. ქვემდებარე კი ჩვეულებისამებრ მარტივი წინადადების თავშია ხოლმე.
Even in the case of presence of other members the sentence is usually closed by a predicate, whereas the subject is usually posited at the beginning of a simple sentence.
24819.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
იოანე პეტრიწი იმით, რომ შემასმენელს ქვემდებარის წინ და ორივეს ერთად კი წინადადების ბოლოში აქცევს, მეტად თავისებურ, და ამასთანავე, ქართულისათვის არაორდინალური მელოდიკის წინადადებას იღებს.
However, Ioane Petritsi with his manner of positing predicate before subject and positing both of them at the end of a sentence creates a very special and unfamiliar rhythm of the Georgian language.
24820.
ქართველოლოგი | ტომი 19, იოანე პეტრიწის ენა
ზმნისართის ადგილი ქართულ წინადადებაში, ჩვეულებრივ, ზმნის წინაა. იოანე პეტრიწი თავისებურ რიტმულობას აძლევს წინადადებას, როცა ზმნისართს ზმნის შედეგ ხმარობს.
The place of verbal suffixes in Georgian sentences is usually placed before a verb, whereas Petritsi gives a peculiar rhythm to a sentence through placing verbal suffix after the verb.
წინა შემდეგი