მოიძებნა 668060 ჩანაწერი
26061.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ბიბლიური საგლობლებისა და ”დიდი კანონის” ტექსტის ორგანული კავშირი, რომელიც თვალსაჩინოა ”დიდნი გალობანის” ქართულ თარგმანთა უძველეს ხელნაწერებში, ანგარიშგასაწევი მოსაზრების გამოთქმის საშუალებას გვაძლევს.
The organic relationship between the Biblical hymns and the Great Canon that is apparent in the oldest manuscripts of it that exist in Georgian allows us to make arguments that are to be taken into account.
26062.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
კანონის II გალობა (“მოიხილესა’’) დაკავშირებულია მოსეს მეორე გალობასთნ.
The second Ode of the Canon, “Attend, O Heaven”, is linked to the Second Canticle of Moses.
26063.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ესაა მოზრდილი საგალობელი, რომელიც აგვირგვინებს ხუთწიგნეულს.
This is a long hymn that completes the Pentateuch.
26064.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ბრძენი წინამძღვარი თავის ხალხს მაღალ ზნეობრივ პრინციპებს შეახსენებს და მათ მკაცრად დაცვას მოითხოვს.
The wise patriarch reminds his people of the high ethical principles and demands their strict following of them.
26065.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამ ტექსტს მოსე წინასწარმეტყველის ანდერძად მიიჩნევენ.
This text is thought to be the will of the Prophet Moses.
26066.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გალობა, როგორც აღვნიშნეთ, ძალზე ვრცელია და შინაარსობრივად ორ არათანაბარ ნაწილად შეიძლება გაიყოს: პირველი ნაწილი შეიცავს 38 მუხლს და იწყება სიტყვებით.
As we have already noted, the canticle is very long, and its content can be divided into two, unequal parts. The first part consists of 38 strophes and begins with the following words.
26067.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
1. “მოიხილე, ცაო, და ვიტყოდი და ისმენდინ ქუეყანაჲ სიტყუათა პირისა ჩემისათა.
1. "Give ear, O ye heavens, and I will speak; and hear, O earth, the words of my mouth.
26068.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
2. მოელოდენ ვითარცა წჳმასა თქუმასა ჩემსა, და გარდამოვედინ ვითარცა ცუარნი სიტყუანი ჩემნი, ვითარცა წჳმაჲ მწუანვილსა ზედა და თოვლი თივასა ზედა.
2. My doctrine shall drop as the rain, my speech shall distil as the dew, as the small rain upon the tender herb, and as the showers upon the grass.
26069.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
3. რამეთუ სახელსა უფლისასა ვხადე, მიეცით დიდებაჲ ღმერთსა ჩუენსა”.
3. Because I will publish the name of the LORD: ascribe ye greatness unto our God.”
26070.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გალობის მეორე ნაწილი სრულიად ახალ ინტონაციაზეა აგებული. მასში წამყვანია მამხილებელი ტონი
The second part of the Ode is constructed with a completely new intonation. In it, the leading tone is accusative.
26071.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გალობის ეს მეორე მონაკვეთი იწყება სრულიად განსხვავებული შემართებით: “იხილეთ, იხილეთ, რამეთუ მე ვარ და არა არს სხუა ღმერთი ჩემსა გარეშე: მე მოვაკუდინო და ვაცხოვნო და ვსცე და მე განვკურნო, და არა არს, რომელმან განარინოს ჴელთაგან ჩემთა”.
This part of the canticle begins with a completely different passion: “See now that I, even I, am he, and there is no god with me: I kill, and I make alive; I wound, and I heal: neither is there any that can deliver out of my hand”.
26072.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
“დიდი კანონის” არსენ იყალთოელისეული თარგმანის II გალობის პირველი ძლისპირია: ”მოიხილე ცაო და ვიტყოდე და ვაქებდე ქრისტესა ქალწულისაგან მოსრულსა ჩუენდა”; ხოლო II ძლისპირი (სხუაჲ ძლისპირი) არის: ”იხილეთ, იხილეთ, რამეთუ მე ვარ მეუფე, რომელმან მივეც მანანაჲ და წყარონი კლდისაგან, წყარო ვყვენ უდაბნოს ერისათჳს ჩემისა, მხოლოჲთა ძალითა და მარჯუენითა ჩემითა”.
The second irmos of Ode II of the Great Canon in Arsen Iqaltoeli’s translation states the following: “Attend, O Heaven, and I will speak and sing in praise of Christ who took flesh from a virgin and came to dwell among us.” The other irmos of Ode II is as follows: “Behold now, behold now! See that I am God, who rained down manna in the days of old and water spring brought gushing from the rock, given for my people in the wilderness, and by the might of my right hand and by my power alone.”
26073.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
და რაც ძალზე არსებითია, I ძლისპირთან შეწყობილ ტროპარებს II გალობისა მიჰყვება მოსეს ბიბლიური გალობის მუხლები I ნაწილიდან, ხოლო მეორე ძლისპირით გამართულ დასდებლებზე გადანაწილებულია II ნაწილის სათანადო მუხლები.
What is most essential is that the corresponding troparia of Ode I are followed by the strophes of the first part of the Biblical canticle of Moses, and the strophes of the second part of the Biblical Hymn of Moses are distributed throughout the corresponding troparia of the second irmos.
26074.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ანალოგიური ვითარება იკვეთება ბიბლიური ანას საგალობელშიც, რომელიც წარმოთქმულია უფლის წინაშე უსაზღვრო მადლიერების გამოსახატავად.
A similar picture emerges in the Canon’s relation to the Biblical canticle of Hannah. The canticle articulates boundless gratitude to the Lord.
26075.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ღვთის დიდებასთან ერთად მასში გაისმის წინასწარმეტყველური პათოსით განმსჭვალული სიტყვებიც.
In it, with the glorification of God, the words are filled with prophetic pathos.
26076.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამდენად ამ გალობის ორ ნაწილად დაყოფაც ხერხდება: პირველი ნაწილი 5 მუხლს შეიცავს და იწყება სიტყვებით: ”განძლიერდა გული ჩემი უფლისა მიერ, და ამაღლდა რქაჲ ჩემი ღმრთისა მიერ”.
Thus, it is possible to divide this canticle into two parts.The first part contains five strophes and begins with the following words: “My heart rejoiced in the LORD, mine horn is exalted in the LORD.”
26077.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მეორე ნაწილიც 5 მუხლისაგან შედგება, მაგრამ ის სრულიად ახალი რიტმითა და ინტონაციით წარმოითქმის: ”უფალი მოაკუდინებს და აცხოვნებს, შთაიყვანებს ჯოჯოხეთად და აღმოიყვანებს; უფალი დააგლახებს და განამდიდრებს, დაამდაბლებს და აღამაღლებს”.
The second part of the canticle consists of five strophes as well, but it is uttered with a totally different, totally new rhythm and intonation: “The LORD killeth, and maketh alive: he bringeth down to the grave, and bringeth up. The LORD maketh poor, and maketh rich: he bringeth low, and lifteth up.”
26078.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
შესაბამისად, ”დიდი კანონის” III გალობის პირველი ძლისპირთან შეწყობილ ტროპარებს გასდევს ანას საგალობლის პირველი ნაწილის მუხლები, II ძლისპირზე აგებული ტროპარები კი გაწყობილია ანას გალობის II ნაწილის მუხლებით.
In the same manner, the corresponding troparia of the firstirmos of Ode III of the Great Canon are accompanied by the strophes of the first part of “The Prayer of Hannah” canticle, and the Troparia that are aligned with the second irmos are decorated with the strophes of the second part of “The Prayer of Hannah” canticle.
26079.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
საინტერესოა, რომ სინ.5-ში III გალობას, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, არ აქვს II ძლისპირი და ამ მეორე ძლისპირის დასდებლები შეერთებულია I ძლისპირის დასდებლებთან.
It is interesting that, as we have already mentioned above, the third Ode in the Sin.5 manuscript lacks the second irmos and that this irmos’s troparia are linked with the troparia of the first irmos.
26080.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
შესაბამისად, ანას ბიბლიური საგალობელი მთლიანად ნაწილდება 19 ტროპარისაგან შედგენილ III გალობაზე ‘’დიდი კანონისა‘’.
Accordingly, the biblical canticle of “The Prayer of Hannah” is fully distributed between the 19 troparia that comprise Ode III of the Great Canon.