მოიძებნა 668060 ჩანაწერი
25941.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ანდრია კრიტელის “დიდი კანონი’’ სულიერი კულტურის ერთ-ერთი უძველესი და უმნიშვნელოვანესი ძეგლია.
Andrew of Crete’s Great Canon is one of the oldest and most important monuments of Christian spiritual heritage.
25942.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამ კანონითაა შთაგონებული დიდი ქართველი მეფის დავით აღმაშენებლის “გალობანი სინანულისანი’’.
The Hymns of Repentance by the great David Aghmashenebeli, king of Georgia, are inspired by this Canon.
25943.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მასთანაა დაკავშირებული ჩვენი მწერლობის სამი უდიდესი წარმომადგენელი: ექვთიმე მთაწმიდელი, გიორგი მთაწმიდელი და არსენ იყალთოელი, რომელთაც ერთმანეთის მიყოლებით თარგმნეს და ქართულ საგანმანათლებლო სივრცეში დაამკვიდრეს იგი.
In addition, the names of three of the most notable representatives of Georgian literature, Ekvtime Mtatsmideli (St. Euthymius the Hagiorite), Giorgi Mtatsmideli (George the Hagiorite, George the Athonite), and Arsen Iqaltoeli (Arsen of Iqalto), are associated with this work; they have all translated St. Andreas’ Canon of Repentance and have established it as one of the most important and monumental works of the Christian liturgical poetry in Georgia.
25944.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
პოსტმოდერნიზმისა და პოსტსრუქტურალიზმის წარმომადგენლებიც კი ინტერესდებიან ასკეზის რაობით და აღიარებენ მას, როგორც პოზიტიურ მოვლენას.
Even the representatives of Poststructuralism and Postmodernism have taken interest in the essence of Askesis, recognizing it as a positive occurrence.
25945.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მეტიც: ასკეტიზმს მიიჩნევენ კულტურის, როგორც ასეთის, უნივერსალურ წინაპირობად, საფუძვლად, რომელიც განსაზღვრავს კულტურათა ნათესაობას და ქმნის შესაძლებლობას ამ კულტურათა შორის კომუნიკაციის დამყარებისა.
Furthermore, asceticism is regarded as the universal prerequisite of a culture as it is, as a basis that largely determines relationships between cultures and creates possibilities of initiating communications between them.
25946.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
აღიარებენ, რომ უნივერსალური ეთიკის საფუძვლები სწორედ ასკეტურ ლიტერატურაშია გამოკვეთილი და ამ პრინციპებს დღეს ინტელექტუალური ელიტა ახალს ვერაფერს ჰმატებს.
It is widely recognized that the foundations of universal ethics are highlighted precisely in ascetic literature and that today’s intellectual elite cannot add anything new to these principles.
25947.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ზოგი მეცნიერი იმასაც კი ფიქრობს, რომ ასკეზის ერთ-ერთ წამყვან, ძირითად მოტივთან სინანულთან დაკავშირებულ მძაფრ, რთულ, დრამატულ განცდათა მონაცვლეობას ტრაქტატებზე უკეთესად ლიტურგიული პოეზია გამოხატავს და დაბეჯითებით გვირჩევს, ჩავუღრმავდეთ ანდრია კრიტელის სინანულის საგალობელს, განთქმულ “დიდ კანონს’’.
Some scholars even think that the alternations of strong, complex, dramatic feelings that are associated with repentance, which is the leading motif of Askesis, are expressed in liturgical poetry better than in treatises. As such, they strongly advise deep contemplation of Andrew of Crete’s hymns of atonement, his famous Great Canon.
25948.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ანდრია კრიტელის “დიდი კანონი’’ქართულ ლიტურგიულ პრაქტიკაში XI საუკუნის I ნახევრიდან, კონსტანტინეპოლური ტიპიკონის შემოსვლასთან ერთად იწყებს დამკვიდრებას.
In the first half of the 11th century, the Great Canon of St. Andreas of Crete was introduced and established in Georgian liturgical practice alongside the Constantinople Typikon.
25949.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამდენად, ძველ ხელნაწერებში დაცული “დიდი კანონის’’ ქართულ თარგმანებში შემონახულია მისი არქაული სახე; ბერძნული მარხვანები კი ამ საგალობლის შემცველ ჩვენამდე მოღწეულ ხელნაწერთა შედარებით გვიანდელ ტრადიციას ემყარება.
Interestingly, the old Georgian translations preserved the Canon’s archaic form, while the Greek Triodion containing the text of the Canon that have been passed down to us are based on a later manuscript tradition.
25950.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ესეც ზრდის “დიდი კანონის’’ ქართული თარგმანების მნიშვნელობას მედიევისტიკისთვის.
This fact also adds to the importance of the Georgian translations of the Great Canon for Medieval Studies.
25951.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
პირველი ცდა “დიდი კანონის’’ ქართულ ენაზე გადმოღებისა ექვთიმე მთაწმიდელის სახელთანაა დაკავშირებული.
The first attempt to translate the Great Canon into the Georgian Language is associated with the name of Ekvtime Mtatsmideli.
25952.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ექვთიმე მთაწმიდელის თარგმანი “დიდი კანონისა’’ მოცულობით თითქმის იდენტურია ანდრია კრიტელის ტექსტისა და თუ მაინც რჩება უკმარისობის განცდა მისი თარგმანის გამო, ეს გამოწვეულია მთარგმნელის დამოკიდებულებით ბიბლიური პარადიგმული სახეების მიმართ. აგრეთვე, “დიდი კანონის’’ ხმისა თუ ძლისპირებთან მიმართებაში გამოჩენილი თავისუფლებით.
In volume, Ekvtime Mtatsmideli’s translation of the Great Canon is almost identical to the original text. However, his translation still leaves a sense of dissatisfaction due to both his treatment of paradigmatic biblical images and the liberty he has taken in his handling of the mode and hirmi of the Great Canon.
25953.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
მაგრამ კვლავ გავიხსენოთ, როგორ განსაზღვრავს გიორგი მთაწმიდელი ექვთიმე მთაწმიდელის შემოქმედებით მიზანს: წმიდა მამა ექვთიმეს “დიდნი გალობანი’’ სავედრებელ წიგნად უთარგმნია.
However, in order to understand Ekvtime’s aims, it is necessary to recall Giorgi Mtatsmideli’s assessment of both his creative aims and his working principles: “Saint Father Ekvtime had translated the ‘Great Hymns’ as a book of repentance”.
25954.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ექვთიმეს ლოცვა-ვედრების გამომხატველი გალობები აინტერესებდა, ამიტომ მოჭარბებული სახე-სიმბოლოები და ბიბლიურ პერსონაჟთა სახელები გამოუტოვებია.
Ekvtime was interested in the troparia as expressions of atonements; therefore, he omitted what he saw as excessive image-symbols and Biblical names from his translation.
25955.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ამასვე ამბობს არსენ იყალთოელიც ექვთიმეს თარგმანის შესახებ: მას გამოუტოვებია საღვთო წერილის სახეები და მათ ნაცვლად სულის მასაზრდოებელი სინანულის საგალობლები შეუმატებია.
Arsen Iqaltoeli, arrives at a similar position in his assessment of Ekvtime’s translation: “He had omitted the imagery of the Holy Scripture and, instead, he had added the hymns of repentance for the sustenance of the soul”.
25956.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ექვთიმეს მთარგმნელობითი მეთოდი დღევანდელი კვალიფიკაციით, დინამიკური ეკვივალენტის ტიპისაა და ისღა დაგვრჩენია, დავეთანხმოთ კ. კეკელიძის მოსაზრებას, რომ ექვთიმეს ”საჭიროდ არ მიაჩნდა ბერძნული ტექსტის მონობაში ყოფილიყო, ის თავს უფლებამოსილად თვლიდა თავისებურად გაეაზრებინა ეს ტექსტები”.
By modern classification, Ekvtime’s method of translation is an example of “dynamic equivalent”. As Korneli Kekelidze has remarked, Ekvtime “did not regard it necessary to be enslaved by the Greek text; he thought it was within his authority to interpret these texts in his own way”.
25957.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გიორგი მთაწმიდელი მიზნად ისახავდა შეედგინა სრული კრებული მარხვანისა და ზატიკისა, რომელიც ყოველგვარი ნაკლისგან უნდა გასწორებულიყო, რათა კათოლიკე ეკლესიის დამამშვენებლად წარმომდგარიყო.
Giorgi Mtatsmindeli aimed to create a complete anthology of both the Triodion (Markhvani) and the Easter Hymns Triodion (the Pentecostarion, Zatiki). Ideally, he wished his edition would expunge all errors from previous translations and become the crowning text of the Georgian Catholicosate.
25958.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
ეს გარემოება კიდევ ერთხელ ადასტურებს გიორგი მთაწმიდელის მთარგმნელობითი მეთოდის შესახებ სამეცნიერო ლიტერატურაში გამოთქმულ თვალსაზრისს, რომ გიორგის მეთოდი ძირითადად დედანთან სიახლოვეს გულისხმობდა.
This fact confirms the view expressed in scholarly literature that Mtatsmindeli envisioned a form of translation that remained as close as possible to the original text.
25959.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გიორგი მთაწმიდელს კიდევ ერთი საზრუნავი ჰქონდა: ექვთიმესადმი განსაკუთრებული კრძალვისა და პატივისცემის გამო აუცილებლად მიაჩნდა ექვთიმეს მიერ ჩამატებული სინანულის დასდებლების გადმოტანაც, რის გამო გიორგის თარგმანში უამრავი სახე და დასდებელი შემოსულა.
Giorgi Mtatsmindeli had one more task to fulfill: because of his special reverence towards Ekvtime, he considered it necessary to include Ekvtime’s troparia of repentance. This resulted in the multitude of images and troparia that swell his edition.
25960.
ქართველოლოგი | ტომი 19, ანდრია კრიტელის დიდი კანონის ქართული თარგმანები და კანონის, როგორც ჟანრის ჩამოყალიბების რამდენიმე ასპექტი
გიორგი ათონელი იმედს გამოთქვამს, რომ ”თუმცა დასდებლები მომრავლებულა, მაგრამ მოსაწყენი არ არის, პირიქით, მშვენიერი და მეტად სასურველნი არიან”.
Addressing this abundance, Giorgi Atoneli hoped that, “even though the amount of the troparia had multiplied, they were not tiresome.” Giorgi Atoneli further wished that these elements would be seen as “beautiful and [their presence] much desirable”.