მოიძებნა 668045 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
46161.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
თითქმის ყოველ დიდ ოჯახს ჰყავდა ძველად საკუთარი მღვდელი.
In the old days almost every important family had its private priest.
46162.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
წირვა-ლოცვა გაუწყვეტელი იყო და ადრე მღვდელსაც უფრო პატივსა სცემდნენ, ვიდრე დღეს.
There were unending services and prayers and the priest used to be more respected then than he is today.
46163.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
მეფე და მთავრებიც შენდობას სთხოვდნენ მღვდელს და ხელზე ეამბორებოდნენ.
King and nobility used to ask for the priest’s blessing and kiss his hand.
46164.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
მხოლოდ ბატონები თავის საკუთარ მღვდლებს, რადგანაც სულ ერთად იყვნენ, არა ჰკოცნიდნენ ხელზე.
A master dispensed with kissing the hand only of his own priest, since they were together all the time.
46165.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ამიტომაც დარჩენილა ჩვენში ანდაზა: „შინაურ მღვდელს შენდობა არა აქვსო“.
That is why we still have the proverb: "A household priest gives no blessing".
46166.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
აი, ვრცელი სახე, როგორც საზოგადოდ ყველა დიდ ოჯახებისა, ისე ჩვენი მოსახლკარობისაც.
Such is the broad scale of almost every great household then, including our house and estate.
46167.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ეხლა ეგებ ვინმემ იკითხოს, თუ რათ უნდოდათ მაშინდელ ბატონებს ურიცხვი ფარეში სასახლეში, მაშინ, როდესაც საქმე არა იყო რაო?
Now people may well ask what need the masters then had for countless household servants, when there seemed to be nothing to do.
46168.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ამის მიზეზი იყო მაშინდელი ბატონყმობის წესი და რიგი, ძველთაგანვე ისე რჯულად დაკანონებული, რომ მისი გატეხა ცოდვად მიაჩნდათ.
The reason lies in the customs and rules of serfdom at the time, they had become items of law and faith over the years, so that any change was seen as a sin.
46169.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ბატონყმობა ჩვენში პირობით იყო და არა უსაზღვრო, როგორც სხვაგან.
In our country serfdom was limited and not absolute as it was in other countries.
46170.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ყმებმა იცოდნენ, რა უნდა გადაეხადათ, ბატონებმა – რა უნდა გადაეხდევინებინათ, და ორივე მხარე შეურყევლად ასრულებდა თავის მოვალეობას.
The serfs knew what they had to contribute and the masters knew what they could exact, and both sides unfailingly met their obligations.
46171.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
სხვადასხვა გვარის და სხვადასხვა სოფლის გლეხები, სხვადასხვაგვარად იყვნენ დაბეგრილი, ზოგს მეტი ემართა, ზოგს ნაკლები, ზოგს სულ ამოკვეთილი ჰქონდა ბეგარა და გააზატებული იყო.
Peasants belonging to certain clans and certain villages were subject to different compulsory labour and tithes, some more, some less, while some were altogether exempt and completely emancipated.
46172.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ერთ ჩვენს გლეხთაგანს, სხვათა შორის, ნახევარი კვერცხიც ემართა:
One of our peasants, for instance, was taxed only half an egg:
46173.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ყველიერის დაურწყებას ჩამოვიდოდა სასახლეში, სამზარეულოში შეწვავდა კვერცხს, გაფცქვნიდა, მერე გაჰყოფდა ძუით შუაზე და ნახევარ კვერცხს მიართმევდა ბატონს, როგორც ბეგარას.
On Shrove Tuesday he would come to the house and cook an egg in the kitchen, shell it, divide it with a horsetail hair and offer the master the half egg as a tithe.
46174.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ნახევარ კვერცხის ბეგარა ისე აწუხებდა იმ გლეხს, რომ რამდენჯერმე სთხოვა ბატონს: "ამომიკვეთე და ერთ ძროხას მოგართმევო".
The tithe of half an egg was such a nuisance to this peasant that several times he asked his master, "Release me from this tithe and I’ll give you a whole cow".
46175.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
მაგრამ პასუხად ამას ეუბნებოდა: „საშვილიშვილო ვალდებულება რომ მე მოვსპო ძროხის გულისათვის, ეს ღორმუცელობა იქნება, და თუ სხვებ გამოიჩენ როგორმე თავს ერთგულობით, მაშინ კი შეიძლებაო“.
But the answer he got was: "If I were to break an ancestral obligation for the sake of a cow, it would be sheer gluttony, but if you offer something in good faith for the sake of other people, then I can release you".
46176.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
მართლაც, ჩვენს სამოახლოში სახადი გაჩნდა, ავადმყოფები გადახიზნეს.
Eventually, a fever broke out in our attendants’ quarters and the sick had to be settled elsewhere.
46177.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
საორმოცომ ისე შეაშინა ყველა, რომ ავადმყოფებს არავინ ეკარებოდა; მაშინ ამ გლეხკაცმა იშოვა დრო, დაადგა თავზე ამ გადაწოლილებს და უპატრონა.
The quarantine frightened everyone so much that nobody would look after the sick. Then this peasant sacrificed his time, undertook to find beds for the sick and took charge of them.
46178.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ამ ერთგული სამსახურისათვის ამოუკვეთეს ნახევარი კვერცხის გადახდა.
For this faithful service he was exempted from his payment of half an egg.
46179.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ერთ გლეხს წელიწადში ათი კოკა ღვინო ემართა.
One peasant was assessed at ten measures of wine a year.
46180.
ჩემი თავგადასავალი | ნაწილი I, თავი I
ერთ წელიწადს ღვინო აღარ მოუვიდა და ბატონმაც კოლოტებით ღვინის მაგიერ ათი კოკა წყალი გამოატანია და ჩაასხმევინა ჭურში.
One year his wine failed and the master received goatskins filled with sixty gallons of water, instead of wine, and had them poured into the wine jars.
წინა შემდეგი