მოიძებნა 668072 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
1421.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
XII-XIII საუკუნეების მიჯნის ქართველი პოეტის შოთა რუსთველის ლირიკული პასაჟების შემცველი ეპიკური პოემა ქართულ რეალობასთან მისადაგებულ აღმოსავლური ტიპის ამბავზე იშლება. ამას თვითონ ავტორიც მიუთითებს: `ესე ამბავი სპარსული, ქართულად ნათარგმანები, ვპოვე და ლექსად გარდავთქვი~-ო.
The Man in the Panther Skin by Shota Rustaveli, a Georgian poet of the turn of the 12<sup>th</sup> -13<sup>th</sup> centuries, is an epic poem containing lyrical passages. The plot of the poem unfolds through an oriental type framework adapted to Georgian reality, as pointed out by the author himself: ‘This Persian tale, now done into Georgian ... I have found it and mounted it in a setting of verse’.
1422.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ვეფხისტყაოსნის მთავარი შეყვარებული წყვილის – ნესტანისა და ტარიელის თავგადასავალი – ინდოეთის სამეფო კარის ინტრიგის შედეგად დაკარგული სატრფოს ძებნა ტარიელის და მისი მეგობრის ავთანდილის მიერ; გატაცებული ქალის კვალზე მინიშნება შემთხვევით გაცნობილი მეფე ფრიდონის, შემდგომში მათი მეგობრის, მიერ; ფრიდონის მეომრების თავდადებით სამი მეგობრისაგან ქაჯეთში გამომწყვდეული ნესტანის განთავისუფლება – ტიპური აღმოსავლური ნარატივია, ზღაპრული სიუჟეტივით მოარული შუასაუკუნეების აღმოსავლეთში, რომლის ერთი არქეტიპი უძველეს ინდურ ეპოსში რამაიანაშიც ჩანს.
The adventure of Rustaveli’s principal enamored couple: search by Tariel and his companion Avtandil for Tariel’s love Nestan lost through an intrigue at the Indian royal court; pointing to the trace of the lost beloved by King Pridon, a casual acquaintance of Tariel; the freeing of Nestan from Kajeti, demons, fortress, by the three friends with the help of Pridon’s warriors. This is a typical oriental narrative, like a fairy-tale plot migratory in the medieval East, one archetype of which is seen in the ancient Indic epic Ramayana.
1423.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ვეფხისტყაოსნის ნარატივი აღმოსავლურ სურნელს სიუჟეტის ცალკეულ კომპონენტებშიც ინარჩუნებს.
The narrative of The Man in the Panther Skin retains this oriental flavour in individual components as well.
1424.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ერთად აღზრდის შემდეგ დიდი ხნის უნახავი ნესტანის პირველი ხილვით ტარიელის დაბნედის უშუალო პარალელია ვისრამიანში: რამინის დაბნედა ვისის დანახვისას. სიყვარულით გახელებული ტარიელის მიერ თავისი ამბის მბობა ავთანდილისათვის და ამ უკანასკნელის მიერ მიჯნურის დასახმარებლად თავდადების გადაწყვეტა ლეილის და მაჯნუნის სიყვარულის აღმოსავლეთში პოპულარული ამბიდან მაჯნუნისა და რაინდ ნავფალის დამეგობრების სცენასთან ამჟღავნებს მიმართებას.
A direct parallel of Tariel’s losing consciousness at his first seeing Nestan after being reared together with her in their childhood is to be found in Vis and Ramin’s story; the telling by Tariel, gone mad with love, of his story to Avtandil and the latter’s decision to lay his life to help his friend evince relationship with the scene of establishing friendship between Majnun and the knight Navfal from the popular oriental story of the love of Leyla and Majnun.
1425.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
აღმოსავლური ტიპის ამბავს რუსთველი XII საუკუნის ქართული სამეფო კარის ისტორიის ალეგორიულ დატვირთვას შესძენს, მასში ტახტის მემკვიდრეობის პრობლემის ორიგინალურ გადაწყვეტას შემოიტანს – ორი მემკვიდრის მტრობის ნაცვლად მათ სიყვარულს იქადაგებს; მოყვრის სიყვარულის ქრისტიანულ თეზას ადამიანური სიყვარულის რენესანსულ იდეალად გადაიაზრებს; აღმოსავლური ნარატივის ზღაპრულ მდინარებაში ანტიკურ ფილოსოფიას ჩადებს; სატრფოს ძებნის უსასრულო ხეტიალს ბოროტის არსებობა-არარსებობის თეოლოგიური თეზის ძიებად აქცევს და ყველაფერს ერთად ქართული პოემის ორიგინალურ სიუჟეტად გარდაქმნის.
A story of oriental type is given allegorical significance of the history of the twelfth-century Georgian royal court by Rustaveli. He introduces an original solution of the problem of succession to the throne, preaching the love of the two successors in place of their enmity; he reinterprets the Christian thesis of the love of one’s neighbour into the Renaissance ideal of human love; he puts Classical philosophy into the fabulous flow of oriental narrative; the endless roaming in search of the beloved is turned into a theological thesis of the existence-nonexistence of evil, and turns all into an original plot of a Georgian poem.
1426.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
უკანასკნელი წლების ჩემი კვლევების საფუძველზე მე წილად მხვდა ბედნიერება განმეცხადებინა და მემტკიცებინა სრულიად ახალი ფაქტი ქართული კულტურისათვის და ასევე ევროპული ლიტერატურული კრიტიკისათვის. კერძოდ, ვეფხისტყაოსნის სიუჟეტი ნაცნობი იყო XVII საუკუნის დასაწყისის ინგლისის უმაღლესი ლიტერატურული წრეებისათვის, რომელთაც იგი ლიტერატურული თვალსაზრისით წარმატებით გამოუყენებიათ.უილიამ შექსპირის სიცოცხლეში, მისი უშუალო მემკვიდრეების ფრანსის ბომონტისა და ჯონ ფლეტჩერის ორი პიესა ფილასტერიდა მეფე და არა მეფე შექმნილია ვეფხისტყაოსნის სიუჟეტის გადამუშავებით.
On the basis of my research of recent years I have had the honour to report and argue an absolute novelty to the history of Georgian culture and European literary criticism, namely that the highest and most popular literary circles of early seventeenth-century England were acquainted with Rustaveli’s The Man in the Panther Skin, successfully putting it to literary use. In William Shakespeare’s lifetime two plays by Francis Beaumont and John Fletcher – his direct successors – were performed on the English stage for a century: Philaster and A King and No King, created by adaptation of the plot of Rustaveli’s The Man in the Panther Skin.
1427.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ამ თხზულებათა უშუალო სიუჟეტური წყარო ინგლისურ ლიტერატურულ კრიტიკაში დღემდე უცნობად ითვლებოდა.
The direct plot source of the cited plays is hitherto considered to be unknown to English literary criticism.
1428.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ორივე პიესის ამბავი, მსგავსად ვეფხისტყაოსნისა, აგებულია ტახტის მემკვიდრეობის პრობლემაზე. მემკვიდრე ორია: მეფის ერთადერთი ასული და ასევე მემკვიდრედ მიჩნეული ახალგაზრდა ვაჟი, რომელიც ერთ შემთხვევაში გაერთიანებულ სამეფოში შემავალი ერთი ქვეყნის მეფის ძეა, ხოლო მეორე შემთხვევაში სამეფო კარის მიერ ნაშვილები მემკვიდრე. ორივე პოემაში პრობლემა გადაწყდება ამ ორი მემკვიდრის სიყვარულით და ქორწინებით.
The plot of both plays unfolds round the problem of succession to the throne, involving the king’s successor woman and the youth also considered heir to the throne. This problem is an immediate and basic theme of Rustaveli’s The Man in the Panther Skin. In these plays of the English authors the king has a single female offspring, and the problem is solved through the love of the successor woman and the young man, and their marriage.
1429.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ზუსტად ეს ვითარებაა ვეფხისტყაოსანში.
This is the solution of the issue of succession to the throne according to Rustaveli’s poem.
1430.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
დავიწყოთ მეფე და არ მეფით.
Now let us discuss the topic in more detail, beginning with A King and No King.
1431.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ჩემი მიგნება დაფუძნებულია შემდეგ გარემოებებზე: 1. ბომონტისა და ფლეტჩერის პიესაში მოქმედება მიმდინარეობს იბერიაში. პიესის იბერია არის საქართველო და არა საისტორიო წყაროებისეული პირენეს ნახევარკუნძულის იბერია.
My discovery was based on the following considerations: 1. The action in the play by Beaumont and Fletcher takes place at the Iberian royal court. Beaumont and Fletcher’s Iberia refers to Georgia and not the Iberian peninsula of historical sources.
1432.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
საკმარისია მივაქციოთ ყურადღება, რომ მეფე და არა მეფის მთავარი მოქმედი პირი – იბერიის ახალგაზრდა მეფე ამარცხებს მისი მეზობელი ქვეყნის სომხეთის მეფეს, მოყავს იგი ტყვედ იბერიის სამეფო კარზე, სადაც მიმდინარეობს შემდგომი მოქმედება.
Suffice it to say that the principal character of A King and No King – the young king of Iberia - defeats the king of the neighboring country Armenia, brings him captive to the Iberian royal court, where the subsequent action of the play takes place.
1433.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
2. ინგლისური პიესის მეფე და არა მეფის შეყვარებული წყვილის რომანტიკული ინტრიგის ძირითადი ფაქტები ემთხვევა ვეფხისტყაოსნისეული ინდოეთის შეყვარებული წყვილის თავგადასავლის ფაქტებს: ორივე თხზულებაში უშვილო მეფე-დედოფალი შვილად აიყვანენ უახლოესი დიდებულის ახალშობილ ვაჟს; მოგვიანებით დედოფალს შეეძინება ქალიშვილი; როცა სრულწლოვნები ხდებიან, ქალი და ვაჟი გახელებული სიყვარულით განიმსჭვალებიან ერთმანეთის მიმართ; დრამატული თავგადასავლების შემდეგ ისინი შეუღლდებიან და ტახტის მემკვიდრეობის საკითხიც გადაწყდება.
2. The basic facts of the romantic intrigue of the enamoured couple in the English play A King and No King coincides with the story of Nestan and Tariel - the enamoured pair of India in The Man in the Panther Skin: in both works the childless king and queen adopt the newborn son of a nobleman; later the queen gives birth to a daughter; upon reaching adulthood the boy and girl fall madly in love; following dramatic adventures they marry and the issue of succession to the royal throne is resolved.
1434.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
3. ფაბულის ძირითადი ფონის იგივეობის გარდა, არის პრინციპული მსგავსებანი ცალკეულ სიუჟეტურ პასაჟებში, მაგალითად: დედოფლის დაფეხმძიმება ვაჟის შვილად აყვანიდან ზუსტად ხუთი წლის შემდეგ; ახალგაზრდების ჯერ ერთად აღზრდა და შემდეგ ბავშობაშივე ერთმანეთისაგან დაშორება; უფლისწულის დაბნედა, როცა დიდი ხნის უნახავ ასულს პირველად ნახავს; ქალის საქმროდ მეზობელი ქვეყნის ახალგაზრდა მეფის თუ უფლისწულის მოწვევა; შეყვარებული პრინცის მიერ მისი სატრფოს გარდაცვლილად წარმოდგენა და მისი მედიტაცია იმაზე, თუ თვითონაც როგორ წავა იმ ქვეყნად და სხვა.
3. In addition to the common elements of the plots of both stories, there are some strong similarities in both plots, for example: the pregnancy of the queen just five years after the adoption of a child; the isolation of the boy and girl from each other in their childhood; the prince’s loss of his consciousness when he first sees the girl; the removal of a prince brought from a neighboring country as groom for the daughter.
1435.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
4. როგორც მეფე და არა მეფეში, ისევე ფილასტერში, არის ისეთი დეტალები, რომლებიც მიანიშნებენ უშუალოდ ვეფხისტყაოსანზე, როგორც ინტერტექსტზე და გამორიცხავენ ინგლისელ ავტორთა მიერ ამ ფაბულის მოპოვებას სხვა უფრო ძველი წყაროდან, იმ მოარული ფაბულიდან, რომელიც შეიძლებოდა თვითონ რუსთველისთვისაც ყოფილიყო ნაცნობი.
4. Such details are found in both A King and No King and Philaster that point directly to The Man in the Panther Skin as a direct plot source, ruling out the obtaining of this plot by the English authors from any other older source, i.e. migratory plot that may have been known to Rustaveli himself.
1436.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ინგლისელ ავტორთა მინიშნება ქართულ თხზულებაზე – ვეფხისტყაოსანზე არ ამოიწურება მხოლოდ მეფე და არა მეფის მოქმედების საქართველოში ლოკალიზებით.
The hint of the authors of A King and No King at The Man in the Panther Skin does not end with locating the action of the play in Georgia.
1437.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ინგლისური პიესის შეყვარებული წყვილის პრინცესას, რომლის პროტოტიპი ვეფხისტყაოსნის ნესტანია, სახელად ჰქვია პანთეა (Panthea), რაც ინგლისურ ენაზე წარმოითქმის მსგავსად სიტყვისა პანტერა (panther).
The princess of the couple in love in the English play, whose prototype is Nestan from Rustaveli’s The Man in the Panther Skin, is called Panthea.
1438.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ეს უკანასკნელი კი რუსთველის ვეფხის ზუსტი ინგლისური თარგმანია.
“Panther” is the translation of the Georgian vepkhi, and the vepkhi or “panther”, is in Rustaveli’s poem, whose title in Georgian is Vepkhistqaosani (‘one who wears a panther’s skin’), a symbol of Nestan.
1439.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ვეფხი ვეფხისტყაოსნის მიხედვით ნესტანის სიმბოლოა. თუ პრინციპულ მნიშვნელობას მივანიჭებთ იმას, რომ ბომონტისა და ფლეტჩერის თხზულების მთავარი გმირის პანთეას სახელი არის მინიშნება პანტერაზე (ვეფხზე), როგორც ნესტანის სიმბოლოზე და რუსთველის პოემის სახელწოდებაზე, კიდევ უფრო სარწმუნო გახდება ის, რომ ინგლისელი დრამატურგები იცნობდნენ რუსთველის პოემას იმდენადაც კი, რომ პოემის ძირითად სიმბოლურ სახეებსაც აცნობიერებდნენ.
Assuming that Panthea’s name is based on the panther as the symbol for Nestan provides the most acceptable explanation for Panthea’s name, and that, of course, presupposes that Beaumont and Fletcher knew the plot of the The Man in the Panther Skin in detail, along with the symbols used.
1440.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ახლა რამდენიმე სიტყვა ფილასტერის შესახებ.
Now a few words about Philaster.
წინა შემდეგი