მოიძებნა 668072 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
1481.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ევროპული წყაროებით ცნობილია, რომ დასავლელი მეცნიერების ადრინდელი მითითებები ქართულ ლიტერატურაზე და საზოგადოდ კულტურაზე ქართველ კონსულტანტებთან კონტაქტებით კეთდებოდა, უშუალო ცნობები ამის შესახებ გვხვდება XVIII საუკუნის გერმანელი მეცნიერების გ. ადლერის და ფ. ალტერის შრომებში.
As it transpires from European sources, early reference by European writers to Georgian literature or culture was made through contact with Georgian consultants. Direct pointers to this can be found in works by German scholars of the eighteenth century such as G. J. Adler’s Museum Cuficum Borgianum Velitris (Rome, 1782) and F. K. Alter’s Über georgianische Literatur (Vienna, 1798).
1482.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
აღმოსავლეთით დაინტერესებულ ევროპელ დიპლომატებს, მოგზაურებს, ვაჭრებსა და ინტელექტუალებს XVI და XVII საუკუნეებში მჭიდრო კონტაქტები ჰქონდათ სპარსეთისა და თურქეთის სამეფო კარებთან, სადაც ქართველ დიდგვაროვან ქალთა მრავალრიცხოვანი წარმომადგენლობა ყურადღებას იპყრობდა არა მხოლოდ სილამაზით და ნიჭიერებით, არამედ მათი მოგონებებითა და ინტერესებით თავიანთ მიტოვებულ სამშობლოსადმი.
European diplomats, travelers, merchants and intellectual circles interested in the East in the sixteenth and seventeenth centuries had frequent and close contacts with the royal courts of Persia and Turkey, where the permanent presence of Georgian women in the harems of the shahs and sultans claimed their attention, not only for the beauty and cleverness of these women but also for their constant thoughts of their homeland.
1483.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ეს ნათლადაა ასახული XVII-XVIII საუკუნეების ევროპულ მხატვრულ ლიტერატურაში.
This is reflected in European literature of the seventeenth and eighteenth centuries.
1484.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ყურადღება უნდა მიექცეს იმ ფაქტს, რომ ჩვენამდე მოღწეული ევროპაში დაბეჭდილი უძველესი მონათხრობი ქართული ენის, შრიფტის და საეკლესიო მწერლობის შესახებ მოპოვებულია გერმანელი მოგზაურის მიერ მისი თურქეთში ყოფნის დროს 1579 წელს.
Attention should also be given to the fact that the earliest description of the Georgian language, alphabet, script and ecclesiastical writings was first published in Europe on the basis of material obtained by a German traveller during his journey through Turkey in 1579.
1485.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ამ გზით ევროპაში შეღწეული ინფორმაცია მნიშვნელოვანია და არაა მოულოდნელი, რომ მასში ვეფხისტყაოსანიც მოხვედრილიყო: ქართველთა მეხსიერებას მტკიცედ შემორჩა ცოდნა იმის შესახებ, რომ ვეფხისტყაოსანი ქართველი ქალის მზითევის აუცილებელი ნივთი იყო.
Information reaching Europe in this way is significant, and it would be no surprise to find The Man in the Panther Skin a part of this wave of information. Further, the memory of the Georgian people positively records that Rustaveli’s book was considered a valuable gift of a Georgian girl’s trousseau.
1486.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ქართველთა ექსპანსია ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, რომელიც სამხრეთ საქართველოს დიდი ნაწილის თურქეთის იმპერიის მიერ მითვისების გამო განსაკუთრებით ინტენსიური XV და XVI საუკუნეებში იყო, გამოიწვევდა რუსთველის წიგნის უცხოეთში გატანას და ვეფხისტყაოსნის ამბის არაქართულ საზოგადოებაში შეღწევას.
The expansion of Georgians beyond the country’s borders, which was more intensive in the fifteenth-sixteenth centuries, caused by the incorporation of a large chunk of South Georgia into the Ottoman empire, would have entailed the taking of The Man in the Panther Skin abroad.
1487.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
იმისთვის, რომ უფრო ნათელი წარმოდგენა შეგვექმნას უკვე გვიანდელი შუასაუკუნეებიდან ქართველი პიროვნებების და მათი მემკვიდრეების ევროპულ ოჯახებთან დაკავშირებაზე და თვით ისეთ შემთხვევებზე, რომლებმაც გაგრძელება ევროპის სამეფო დინასტიებში ჰპოვეს, მე მინდა ერთ ფაქტზე მივუთითო.
To form a clearer idea of individuals of Georgian ethnicity and their offspring being related to European families of aristocratic origin from the Late Middle Ages, finding continuation in royal dynasties of European countries, I should like to point to the following fact.
1488.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ტრაპიზონის იმპერატორი ალექსი II და მისი ქართველი მეუღლე დიადჯაკ ჯაყელი (Djiadjak Jaqueli), დიდი ქართველი ფეოდალის და სამცხის ათაბაგის ბექა II ჯაყელის ქალიშვილი, როგორც დადგენილია ბერძნული და რომაული ბიოგარფიების ევროპელი სპეციალისტების გამოკვლევების საფუძველზე, იყვნენ XIV საუკუნის წინაპრები ინგლისის დედოფალ ელისაბედ II-სა.
The Emperor Alexios II of Trebizond and his Georgian spouse Djiadjak Jaqueli, daughter of Beka II Jaqeli, a great feudal lord and Atabag of Samtzkhe, were fourteenth-century ancestors of Queen Elizabeth II, as established by European specialists of Greek and Roman biographies.
1489.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
გენეალოგიის იგივე ჩამონათვალი დიადჯაკ ჯაყელს მიიჩნევს არა მხოლოდ ინგლისის დედოფლის 22–ე წინაპრად, არამედ 22-ე დიდ დიდედად ხუან კარლოსისა, მე-17-დ ლუი XVII-სა და 23-ედ ბელგიის პრინცისა.
The same list of genealogy considers Djiadjak Jaqueli not only the 22nd ancestor of the Queen of England, but also the 22nd great grandmother of Juan Carlos, the 17th of Louis XVII and the 23rd of Philippe of Belgium.
1490.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
დიდი ფეოდალი ბექა ჯაყელი იყო ერისთავი სამცხისა, რომელიც საქართველოს ძალზე მნიშვნელოვანი რეგიონი იყო.
The big Georgian feudal lord Beka Jaqeli was eristavi or ruler of Samtzkhe, an important region of old Georgia.
1491.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
იმ დროისათვის სამცხე იყო საქართველოს კულტურულად ძალზე დაწინაურებული მხარე.
Samtzkhe was by the time a culturally advanced region of South Georgia.
1492.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ქართველთა ისტორიული მეხსიერება რუსთველს უპირატესად ამ კუთხის მკვიდრად მოიაზრებს და დიდ პოეტთან დაკავშირებული მატერიალური მემკვიდრეობაც (ძველ ხელნაწერთა ფრაგმენტები, არქეოლოგიური ნივთები, ტოპონიმები) უმეტესად ამ რეგიონში ჩანს.
Incidentally, the historical memory of the Georgian people predominantly links Rustaveli to this region, and the material heritage connected with MPS (fragments of old manuscripts, archeological artefacts, place names) are found here.
1493.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ბექას ქალიშვილი დიადჯაკ ჯაყელი შეუუღლდა ტრაპიზონის პრინცს, შემდგომში იმპერატორს, დაახლოებით 1300 წელს.
Beka’s daughter Djadjak Jaqeli (of Samtzkhe) married the prince of Trebizond, subsequently the Emperor Alexios II in circa 1300.
1494.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
მათ ექვსი შვილი ჰყავდათ, რომელთაგან ორი მიჩნეულია იმ გენეალოგიური ხაზის გამგრძელებლად, რომელსაც ინგლისის სამეფო სახლთან მივყავართ.
They had six children, of whom two are believed to have been the continuers of the genealogical line leading to the English Royal House.
1495.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
საგანგებო შენიშვნა მინდა გავაკეთო: მე ამ ფაქტზე იმიტომ არ ვუთითებ, რომ ვივარაუდო ამ გზით ქართული წიგნის, ვეფხისტყაოსნის, ევროპულ გარემოში შეტანა.
I want to make this special note: I point out this fact not with the purpose of assuming the penetration of the Georgian book, namely The Man in the Panther Skin, into the European environment by this way.
1496.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ეს ფაქტი მეტყველი მაგალითია იმისა, რომ ქართული ელემენტი – ქართველთა კულტურულ-ისტორიული მეხსიერება XVI-XVII საუკუნეების ევროპაში უკვე შეტანილია.
This fact is an example of the Georgian element – Georgian cultural-historical memory having already entered Europe of the sixteenth-seventeenth centuries.
1497.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
4. კიდევ ერთი შესაძლებელი ვარაუდი ვეფხისტყაოსნის XVII საუკუნის დასაწყისის ინგლისში შეღწევისა არის გზა, რომელიც XVI-XVII საუკუნის მიჯნის სეფიანთა ირანის ქართულ სათვისტომოზე გადის.
4. Another possible conjecture of The Man in the Panther Skin finding its way to England early in the 17th century lies through the Georgian diaspora in Safavid Iran at the turn of the 16<sup>th</sup>-17<sup>th</sup> centuries.
1498.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ევროპული (ადამ ოლეარიუსი, ანტონი შერლი, პიეტრო დელა ვალე, ანტონიო გოვეა, დონ პიეტრო ავიტაბილე..., ქართული (ფარსადან გორგიჯანიძე, არჩილ II, იოანე ბაგრატიონი, სეხნია ჩხეიძე, ალექსანდრე ორბელიანი..., სომხური (არაქელ დავრიჟეცი) და ნაწილობრივ, სპარსული (ფაზალი ხუზანი, მირ მუჰამედ საიდ მაშიზი, ვალიყული შამლუ, ვინმე ბეჟანი, ჯალალ ალ–დინ მონაჯემი, ისქადერ მუნში...საისტორიო წყაროები აშკარად მეტყველებენ, რომ XVI საუკუნის უკანასკნელი მეოთხედისა და XVII საუკუნის პირველი ათწლეულების სპარსეთის სამეფო კარზე ქართული ელემენტი ძალზე მნიშვნელოვანი იყო, როგორც ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, ასევე სამხედრო არისტოკრატიის წრეებში და ქვეყნის ადმინისტრაციულ მოწყობაში.
As is clearly indicated by European (Adam Olearius, Antony Sherley, Pietro della Valle, Antonio Gouvea, Don Pietro Avitabile...), Georgian (Parsadan Gorgijanidze, Archil II, Ioane Bagrationi, Sekhnia Chkheidze, Aleksandre Orbeliani..., Armenian (Arakel Davrizhetsi) and partly Persian (Fażlî Khûzânî al-Esfahânî, Mir Mohammad Sa‘îd Mashîzî, Valîqolî Shâmlû, a certain Bajan, Jolâl al-Dîn Monajjem, Eskander Monshî...historical sources the Georgian element was highly important at the Persian Royal Court in the last quarter of the 16th and first decades of the 17th century, involving the country’s political life, military aristocracy and administrative system.
1499.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
უკანასკნელი ათწლეულების სამეცნიერო ძიებებმა კი გამოავლინა, რომ ეს ქართული ელემენტი არ არის მხოლოდ გატაცებული, გაყიდული ან ტყვედწაყვანილი გოგო-ბიჭების, შემდგომში გამაჰმადიანებულ-გასპარსელებული, მშობლიურ გარემოსა და ტრადიციებს აბსოლუტურად გაუცხოებულ მონა-მხევალთა და მეომართა მრავალათასეულ, მაგრამ განმარტოვებულ და დაქსაქსულ ადამიანთა სიმრავლე.
Research of the last decades has shown that this Georgian element was not only the multitude of slaves, concubines and warriors formed of thousands of boys and girls abducted or sold into slavery, subsequently Islamized and Persianized and absolutely alienated from their native environment and traditions.
1500.
ქართველოლოგი | ტომი 16, რუსთველის ვეფხისტყაოსანი - კულტურული ხიდი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ და სეფიანთა ირანის ქართველები
ისინი ქმნიან ირანის სეფიან მბრძანებელთა, კერძოდ შაჰ თამაზ I-ისა და შაჰ აბას I-ის, სამეფო კარზე დაწინაურებულ წარმოშობით ქართველ არისტოკრატთა წრეს, ერთმანეთთან ნათესაური ურთიერთობით და ეროვნული ინტერესებითაც დაკავშირებულ, გამაჰმადიანებულ ქართველ თავად-აზნაურთა, სპარსეთის უაღრესად გავლენიანი მმართველების დიდ ჯგუფს.
These isolated and scattered persons formed a large group of highly influential rulers of ethnically Georgian aristocrats, interrelated through kinship and national interests, promoted at the court of Safavid Iran, namely Shah Tahmasp I and Shah Abbas I.
წინა შემდეგი