668064 Records found
Previous Next
24701.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ავტორი მას ხშირად მიმართავს და უწოდებს გამგონეს, (შემმეცნებელს), ან განმცდელს (მხედველს, აღმქმელს), მსმენელსა და მოსწავლეს:
The author frequently refers to him calling him a "listener", or a "perceiver", a "hearer" and a "student":
24702.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
იხილე, ხედვათა შუენიერებანი, ოჲ გამგონეო; ხედენ და განიცადენ, გამგონეო, ხედვანი უჩუეველნი; ხოლო შენ, მსმენელო, აქა მომეც საცნოჲ ხედვისაჲ, აწ რაჲ ვყოთ, მოსწავლეო, ხედულო გონებისაგან; ისმინენ წადილმან მოსწავლისამან.
"Behold the beauty of the theories, o, perceiver" ; "Look and perceive, o perceiver, those wonderful theories"; "and you, o listener, give to me your attention for theorizing"; "now what should we do, o student, who look through your intellect"; "listen, [o you], who desire to study".
24703.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
იოანე პეტრიწის ამ ნაშრომის დიდ მნიშვნელობასა და გავლენაზე თავისი დროისა და მომდევნო პერიოდის მოაზროვნე წრეებზე მიუთითებს ქართული პოეზიისა და ესთეტიკური აზრის მწვერვალის, შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის” ის პასაჟები, სადაც პროკლეს ფილოსოფიური სისტემისათვის დამახასიათებელი ტერმინები პირდაპირ იოანე პეტრიწის სიტყვიერი საუნჯიდანაა შესული;
Great importance and influence of this work of Ioane Petritsi on later period thinkers is evidenced by those passages of "The Knight in Panther Skin" of Shota Rustaveli, the summit of Georgian poetry and aesthetic thought, in which are utilized philosophical terms characteristic of Proclus' philosophical system exactly in the form Petritsi renders them.
24704.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
პეტრიწის ამ ნაშრომისადმი დიდ ინტერესს მოწმობს ის, რომ იგი 1248 წელს ქართულიდან სომხურ ენაზე ითარგმნა;
Furthermore, the importance of Petritsi’s work was acknowledged outside Georgia as well, since in 1248 his commented translation was translated into Armenian.
24705.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ცნობილია, თუ რა დიდი გავლენა იქონია პეტრიწის ნააზრევმა და მისმა ენამ ანტონ კათალიკოსის (XVIII ს.) სკოლაზე.
It is well known how great was Petritsi’s influence on the school of Anton Catholicos (18th century).
24706.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ამ ეპოქის ლიტერატურულ წრეებში იგი „ქართული ენის მამზევებელად და მადღევებელად” იწოდება.
In literary circles of this epoch Petritsi was referred to as "enlightener of the Georgian language".
24707.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
იოანე პეტრიწის ენა და სტილი ყოველთვის იქცევდა და იქცევს მწერალთა თუ მკვლევართა ყურადღებას.
Language and style of Ioane Petritsi has always attracted the attention of writers and scholars.
24708.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ტრადიციული შეხედულების თანახმად, რომელსაც სათავე დაედო ანტონის სკოლაში, იოანე პეტრიწის ენა მეტად რთული გასაგებია, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, სწორედ ამ ხანის მოღვაწენი – სულხან-საბა ორბელიანი, ანტონ კათალიკოსი, იოანე ორბელიანი და სხვანი მას „ქართულისა ენისა მზედ” უხმობენ.
According to a traditional view, which was established in the school of Anton Catholicos, Ioane Petritsi’s language is very difficult to understand however, despite this, exactly the authors of this epoch, Sulkhan-Saba Orbeliani, Anton Catholicos, Ioane Orbeliani and others call him the "sun of the Georgian language".
24709.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
რა ქმნის იოანე პეტრიწის ენის თავისებურებას?
What makes Petritsi’s language so peculiar and outstanding?
24710.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
თავისი ენის ორიგინალობის გასაღებს იოანე პეტრიწი თვითონვე იძლევა პროკლე დიადოხოსის „თეოლოგიის საფუძვლების” მისეული თარგმანისა და განმარტების სხვადასხვა ადგილას, სადაც იგი საკმაოდ ვრცლად გადმოსცემს და ასაბუთებს თავის მთარგმნელობითს პრინციპებს.
In different places of his commentaries on Proclus, in which he quite extensively speaks about his translational principles, Petritsi provides a key for understanding of why his language is so original.
24711.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
პირველ რიგში, სირთულეს იგი ხსნის იმით, რომ ამგვარი ტექსტი რთული გასაგებია იმათთვის, ვინც გამოუცდელია არამატერიალურის ხედვებში (თეორიებში);
For the first thing, he explains the complexity of his language by the fact that such texts like that of Proclus, are difficult to understand for those who are not experienced in "theories of immaterial entities";
24712.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
იგი აღნიშნავს, რომ ჩვენში ჩვეულებადაა ადვილი და მარტივი ტექსტების ჩვეული ენით თარგმნა, მაგრამ რთულ აზროვნებითსა და ფილოსოფიურ თხზულებებში იგი ენის მარტივად და ლიტონად მიყოლას ცდილობს მანამდის, სანამ ზედმეტი სილიტონით აზრს ვნება და დაშლა არ შეემთხვევა.
He notes, that other Georgian translators translate easier texts of a common language, and he, himself is positive about following the simplicity and lucidity of the native language only to the point when this simplicity may already damage the precise meaning of a more difficult philosophical text.
24713.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ტერმინოლოგიური სიტყვათშემოქმედების მისეული პრინციპი ეყრდნობა მის შეხედულებას და დამოკიდებულებას ფილოსოფიური აზროვნებისა და ძიებების დიდი ტრადიციის მქონე „ელინთა ენის” უსაზღვრო გამომსახველობითი შესაძლებლობების მიმართ.
His principle of creation of terminology is based upon his views and attitudes towards the Greek language, which has a long philosophical tradition and infinite capacities for expressing philosophical categories.
24714.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
პეტრიწის სიტყვებით რომ ვთქვათ, „ელლინთა ენამზეობასა ზედა, ყოველსავე თვისი სახელი ჰრქვიან, შესაბამი თვისისა არსებისაჲ“.
In Petritsi's words: "in the Greek language, which is as bright as the sun, every [notion] has its own term, according to its essence".
24715.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
აქედან გამომდინარეობს იოანე ფილოსოფოსის მთარგმნელობითი პრინციპი:
From this follows the translational method of Ioane Petritsi:
24716.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ბერძნული ტექსტის ზუსტი, ადეკვატური თარგმანის შექმნისა და ბერძნული მეცნიერული, ფილოსოფიურ-ლოგიკური აპარატის, თეოლოგიური ცნება-ტერმინების ქართულ ენაზე კალკირების გზით გადმოტანისა.
To create an exact, adequate translation of the Greek text and transmitting into Georgian the entire philosophical-logical apparatus, theological notions and terms into Georgian in a mirror-like manner.
24717.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
იმავე მეთოდით, როგორითაც ხდებოდა ლათინურენოვანი თეოლოგიური და, საერთოდ, ევროპულ ენებზე მეცნიერული ტერმინოლოგიის ჩამოყალიბება.
This was the way also followed by Latin authors when they attempted to create a Latin philosophical-theological terminology, as well as in general by all European translators whenever they tried to form and establish scientific terminology in their native tongues.
24718.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
გელათის ფილოლოგიურ-თეოლოგიური სკოლა (XII-XIII სს.), უმნიშვნელოვანესი ეტაპია ქართული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური აზრისა და, ქართული მეცნიერული ენის განვითარების გზაზე.
The Gelati philosophical-theological school represents the most important stage of development of the Georgian philosophical-theological thought and scientific language.
24719.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
ამ სკოლაში გაგრძელდა შავი მთის სკოლის დიდი მოღვაწის, ეფრემ მცირის დაწყებული საქმე.
This school continued the work initiated by the great scholar and translator from the Black Mountain, Ephrem Mtsire.
24720.
The Kartvelologist | Volume 19, Language of Ioane Petritsi
საბოლოოდ შემუშავდა თეორიული საფუძვლები ზუსტი, ადეკვატური თარგმანისა და ქართული თეოლოგიური ენისა, დამუშავდა და ჩამოყალიბდა ქართული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ენა და სტილი, საფუძველი დაედო ქართული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის ფორმალურ-სემანტიკურ სისტემას.
In Gelati were finalized the theoretical foundations of translation of philosophical texts and the Georgian philosophical-theological language and style, as well as formal-semantic system of philosophical-theological terminology was clearly formed.
Previous Next