Parallel Corpus

49981.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

სრულიადაც არ არის გასაკვირი, რომ მათ შორის არის ებრაელთათვის უაღრესად მნიშვნელოვანი ტექსტი ფესახის აგადა, რომელიც ეგვიპტიდან ებრაელთა სასწაულებრივი გამოხსნის ამბავს მოგვითხრობს და ამ აქტისადმი მიძღვნილი დღესასწაულის - ფესახის (პასქის) პირველ ღამეს (დიასპორაში - მეორე ღამესაც) იკითხება სპეციალურად მოწყობილ საზეიმო „წყობაზე.“

It is not at all surprising that among them is the text of the Fesach Agada – highly significant for Hebrews. It tells about the miraculous deliverance of the Hebrews from Egypt and is read in the first night of the festival Fesach (Pasech) - dedicated to this event (in the diaspora it is read on the second night as well), at a specially arranged festive meeting.

49982.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

როგორც წესი, აგადას წმინდა ენაზე კითხულობდნენ, მაგრამ ათასეული წლების განმავლობაში საქართველოში ცხოვრების პირობებში ებრაელთა დიდ ნაწილს დაავიწყდა ებრაული და არ ესმოდა ტექსტი.

As a rule, Agada was read in the holy language, but under conditions of millennial sojourn of Hebrews in Georgia a large part of Hebrews forgot Hebrew, and the text was incomprehensible to them.

49983.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ამიტომ ქართველ ებრაელთა სულიერმა მოძღვრებმა, როგორც ჩანს, გადაწყვიტეს ქართულად ეთარგმნა იგი.

Therefore, the spiritual preceptors of Georgian Hebrews apparently decided to translate it into Georgian.

49984.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ქართველ ებრაელთა შორის, სავარაუდებელია, არსებობდა აკრძალვა რელიგიურ წიგნთა ქართულად წერისა, ამიტომ თარგმანი ზეპირად შესრულდა.

Among Georgian Hebrews there presumably existed a ban on writing religious books in Georgian. Hence the translation was made orally.

49985.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

არ არის ადვილი ზუსტი პასუხი გავცეთ კითხვას, როდის შესრულდა ეს თარგმანი, რადგანაც არ მოგვეპოვება არავითარი ცნობა ამასთან დაკავშირებით.

It is not easy to give a precise answer to the question of when this translation was made, for there exists no evidence on this.

49986.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

მაგრამ არაპირდაპირი ისტორიული მონაცემებისა და ენობრივი ანალიზის საფუძველზე ჩვენ მივედით იმ დასკვნამდე, რომ ხუთწიგნეულის თარგმანი – „თავსილი“ შესრულებული უნდა იყოს მე-11-მე-12 საუკუნეებში.

But on the basis of indirect historical data and language analysis I have come to the conclusion that the translation of the Pentateuch - "Tavsil" – must have been made in the 11<sup>th</sup>-12<sup>th</sup> c.

49987.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

სამწუხაროდ, ისტორიული ცნობები თარგმანის შესახებ არ გაგვაჩნია.

Unfortunately, we have no historical evidence on the translation dates from the period.

49988.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

უკანასკნელ დრომდე ქართველ ებრაელთა თარგმანი აგადისა მეცნიერთა წრეებისათვის არ ყოფილა ცნობილი (ისევე, როგორც სხვა ტრადიციული თარგმანები).

Until recently, the translation of Agada, made by Georgian Hebrews, was unknown to the scholarly circles (as well as other traditional translations).

49989.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ჩვენ პირველად მოვამზადეთ გამოსაცემად ტექსტი სამ ვარიანტად.

First I prepared the text for publication in three versions.

49990.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ორი მათგანი ჩავიწერეთ რაბინ აბრამ გაგულაშვილისაგან და ბატონ შალომ ჩიკვაშვილისაგან, რომელიც თავის დროზე ცნობილ ქუთაისელ რაბინთა მოწაფე იყო.

I recorded two of them from Rabbi Abram Gagulashvili and Mr. Shalom Chikvashvili, who in the past was the pupil of well known Kutaisi rabbis.

49991.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

მესამე ვარიანტი კი ეყრდნობა წინა საუკუნის 50-იან-60-იან წლებში იატაკქვეშ (ე. წ. „სამიზდატის“) მანქანაზე გადაბეჭდილ ტექსტს.

The third version is based on a text typed underground (by the so-called "Samizdat") in the 1950s-60s.

49992.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

აგადის ტექსტს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება როგორც საზოგადოდ წმინდა წიგნების და ლოცვების თარგმანებისა და ებრაელთა ენებისა და მეტყველების შესწავლისათვის, ისე ქართული ფილოლოგიისათვის, რამდენადაც ფაქტიურად ეს არის საუკუნეების სიღრმიდან ჩვენამდე მოღწეული ცოცხალი ტექსტი.

The Agada text acquires special significance both for research into the translations of the Seripture and prayers and the languages and speech of the Hebrews, and for Georgian philology, for this is actually a living text coming down to us from the depth of centuries.

49993.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

იგი მდიდარ მონაცემებს გვაწვდის როგორც ქართული მთარგმნელობითი სკოლების ისტორიის შესასწავლად, ისე (და კიდევ უფრო მეტად) ქართული ენის ისტორიისა და ისტორიული დიალექტოლოგიის კვლევისათვის, რამდენადაც ამ ტექსტის მეშვეობით შეგვიძლია თვალი გავადევნოთ ენაში მიმდინარე პროცესებს, ცვლილებათა დინამიკას, ენობრივ პლასტებს (მაგალითად, სახელთა ბრუნებას, მსაზღვრელ-საზღვრულის ურთიერთობას, ნაწევარს, სინტაქსურ თავისებურებებს და ასე შემდეგ).

It provides rich evidence for both the study of the history of the Georgian schools of translation and (what is more) for research into the history and historical dialectology of the Georgian language, inasmuch as through this text we can trace the process, the dynamics of changes, language layers (e.g. declension of nouns, the relationship of the modifier and the modified, the article, syntactic peculiarities, etc.).

49994.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

განსაკუთრებით საინტერესოა მდიდარი ლექსიკა წინამდებარე თარგმანისა.

Especially interesting is the rich vocabulary of the present translation.

49995.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

სათანადო ნიმუშები გაანალიზდება მოხსენებაში.

Relevant specimens will be analyzed in the paper.

49996.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ო-ფუძიანი სახელების კვეცა თანამედროვე ქართულში.

ELISION OF WORDS WITH STEMS ENDING IN "ო" IN CONTEMPORARY GEORGIAN.

49997.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ყველა ავტორი, ვინც ფუძეუკვეცელი სახელების შესახებ მსჯელობს, ერთხმად იმეორებს - ერთადერთი გამონაკლისი არის ღვინო.

All authors discussing words not eliding the stem vowel, unanimously state that the only exception is ღვინო (ghvino).

49998.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ასეა კი?

But this is not really so.

49999.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

თუკი სიტყვა უკვეცლად არის მიჩნეული, ის არ უნდა იკვეცებოდეს არც ბრუნვისა თუ რიცხვის გამომხატველი სუფიქსების ზემოქმედებით და არც სიტყვათმაწარმოებელი აფიქსების დართვისას.

If a word is regarded to be non-eliding, it must not lose the final stem vowel either under the influence of case or number suffixes or at the time of adding derivative affixes.

50000.

Proceedings of Symposium on Kartvelian Studies | Sixth International Symposium, The Problem of the Model of the Georgian "Acts of the Apostles"

ქვემოთ წარმოდგენილია ისეთი ნიმუშები, რომლებშიც ო-ფუძიანი სიტყვები დადგენილი ნორმების საწინააღმდეგოდ შეკვეცილია.

Below we present specimens in which words with stems ending in "ო", against established norms, elide the final vowel.

English Georgian

Parallel Corpus