მოიძებნა 668045 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
55381.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
მისი აზრით, უძველეს ვაზის ჯიშებს ლერწის ფერის აღმნიშვნელი სახელები ჰქონიათ, ასეთებია: რქაწითელი, ხევარდულე, ხიხვი, ხეშხუ, ძელშავი და სხვ.
He believes that the ancient varieties of vine bore the names denoting the colour of the shoot, such as, rka-tsiteli ("redshoot"), khe-varduli ("pink tree"), khikhvi ("white tree"), khe-mkhu ("grey tree"), dzel-shavi ("black-stem"), etc.
55382.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
ამ სახელების დამახასიათებელ თვისებას მათი ორნაწილიანობა შეადგენს.
A characteristic feature of these names is that they are formed of two components.
55383.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
სახელის წარმოების მხრივაც მათ საერთო წესი აქვთ.
They follow a common rule of deriving the name.
55384.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
პირველ ნაწილად ყველგან ვაზის ლერწის სახელია - რქა, ხე, ძელი, მეორე ნაწილი ფერის აღმნიშვნელი ზედსართავია: წითელი, ვარდული, მხიე, შავი.
In the first part the name of the shoot of the vine is inevitably present: rka ("shoot"), khe ("tree"), dzeli ("stem"); the second part is an adjective denoting colour: red, pink, grey, black.
55385.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
ძელისა და ხის მონაცვლეობის მიხედვით ჯავახიშვილი ასკვნის, რომ „თავდაპირველად ძელი მოჭრილისა კი არა, არამედ სწორედ ნედლი, მდგომი ხის აღმნიშვნელი ყოფილა“.
On the change of dzeli ("stem") and khe ("tree"), Javakhishvili concludes that "Originally dzeli appears to have denoted not a cut tree but a live, standing tree".
55386.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
„ქართული მწერლობის ჯერეთ ცნობილ უძველეს ძეგლებში...“
"In the hitherto known earliest monuments of Georgian literature..."
55387.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
„ძელი უკვე მოკვეთილი ხის აღმნიშვნელია, მაშასადამე ძელის პირველი მნიშვნელობა ამაზე გაცილებით უწინარეს ხანას უნდა მიეკუთვნოს“.
"Dzeli already denotes a cut tree, the original meaning of dzeli must date from a much earlier period".
55388.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
მეცნიერის სრულიად სამართლიანი დასკვნაა; ამაში ჩვენ ქვევითაც დავრწმუნდებით.
The sited scholar's conclusion is - as we shall become convinced below – fully justified.
55389.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
რომლის მიხედვითაც, ვაზის ძლიერ გავრცელებული ჯიში რქაწითელი მერმინდელი უნდა იყოს, უფრო ძველია ხევარდულის, ხიხვის და ხემხუ.
According to which the very widespread variety Rkatsiteli is of later origin, while Khevarduli, Khikhvi and Khemkhu are older.
55390.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
და ყველაზე ძველად, რა თქმა უნდა, „ძელშავია“ საგულისხმებელი...
And "Dzelshavi" should of course be assumed to be the oldest.
55391.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
ეს ჯიში იმ უძველეს ხანას უნდა ეკუთვნოდეს, როდესაც მერქნიანი მცენარეების სახელად ჯერ კიდევ ხეს არ ხმარობდნენ, არამედ ძელსა.
This variety must date from the time when khe was not yet used as the name of woody plants, but dzeli.
55392.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
ახლა შეიძლება „ყურძნის“ ეტიმოლოგიაზე შევჩერდეთ.
Now, we may pass on to the etymology of qurdzeni.
55393.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
რომელიც, როგორც ჩანს, ორნაწილიანი სახელია: „ყურ“ და „ძენი“.
Which appears to be a name with two parts: qur and dzeni.
55394.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
უფრო აშკარა და უეჭველია მეორე ნაწილი.
The second part is clearer and doubtless.
55395.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
ის პირვანდელი ფორმით იქნებოდა არა „ძენი“, არამედ „ძელი“, რომელიც სწორედ „ნედლი, მდგომი ხის აღმნიშვნელი” უნდა ყოფილიყო.
In its initial form it must have been not dzeni but dzeli, denoting a "live, standing tree”.
55396.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
რაც შეეხება სახელის პირველ ნაწილს - ყურ, ის შავი ფერის აღმნიშვნელი სახელი უნდა იყოს, მიღებული ყურჭიდან.
As to the first part of the name, qur, it must be a name denoting black colour, derived from qurchi.
55397.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
აღნიშნავს ძლიერ შავს.
Meaning "very black".
55398.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
მაშასადამე, აღდგენილი პირვანდელი ფორმა უნდა იყოს ყურჭძელი.
Therefore, the reconstructed original form must be qurchdzeli.
55399.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
„ჭ“-ს ამოვარდნით და „ლ“-ს „ნ“-თი ჩანაცვლებით მივიღეთ „ყურძენი“, რაც ნიშნავს შავ ძელს.
The dropout of ch and the substitution of "n" for "l" yielded qurdzeni, meaning "black trunk”.
55400.
ვენახი, ღვინო და ქართველები | ვენახი, ყურძენი და ღვინო
ის კარგად ნაცნობი ვაზის ჯიშის ძელშავის სინონიმია.
It is a synonym of the well-known vine variety Dzelshavi.
წინა შემდეგი