მოიძებნა 668068 ჩანაწერი
წინა შემდეგი
17281.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ქართული ლექსის ისტორია ოთხ რეფორმატორს იცნობს:
The history of Georgian verse knows four reformers:
17282.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
შოთა რუსთაველს, დავით გურამიშვილს, ნიკოლოზ ბარათაშვილსა და გალაკტიონ ტაბიძეს.
Shota Rustaveli, David Guramishvili, Nikoloz Baratashvili and Galaktion Tabidze.
17283.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
აღმოსავლური და ევროპული მყარი სალექსო ფორმები (იამბიკო, მუხამბაზი, სონეტი და ა. შ.) აითვისა ქართულმა ლექსმა, თუმცა მის ძირითად საზომებად მაინც დამკვიდრებულია:
Georgian verse adopted Oriental and European stable verse forms (iambus, mukhambazi, sonnet, etc.), though its main metre is still established:
17284.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
შაირი, შავთელური, ბესიკური და სხვ.
shairi, shavteluri, Besikuri, etc.
17285.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
პირველი ქართული ლექსმცოდნეობითი ტრაქტატი მამუკა ბარათაშვილის „ჭაშნიკი. ლექსის სწავლის წიგნი” დღემდე ინარჩუნებს არა მარტო ისტორიულ, არამედ თეორიულ ღირებულებას ქართული ლექსის ბუნების განსაზღვრის დროს.
The first Georgian treatise on versification written by Mamuka Baratashvili Chashniki anu leksis stsavlis tsigni preserves even now not only historical but theoretical value during determination of the nature of Georgian verse.
17286.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
XX ს. I ნახევარში ახალი ეტაპი დაიწყო ქართულ ლექსმცოდნეობაში სერგი გორგაძის ,,ქართული ლექსით”, ხოლო XX ს. II ნახევარში - აკაკი გაწერელიას ,,ქართული კლასიკური ლექსით”; XXI ს. დამდეგი კი აღინიშნა აკაკი ხინთიბიძის მონოგრაფიით ,,ქართული ლექსის ისტორია და თეორია”.
The first half of the 20<sup>th</sup> century marks the beginning of a new stage in Georgian versification with Sergi Gorgadze’s “Georgian Verse”, the second half of the 20<sup>th</sup> century – Akaki Gatserelia’s “Georgian Classical Verse” and the beginning of the 21<sup>st</sup> century - Akaki Khintibidze’s monograph “The History and Theory of Georgian Verse”.
17287.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ქართული ლექსის სამეცნიერო კვლევის გზაზე დღემდე უმთავრეს საკითხად რჩება ეროვნული ვერსიფიკაციის (ლექსწყობის) ბუნების დადგენა:
On the path to scholarly research into Georgian verse the most important question still remains the establishment of the nature of national versification:
17288.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ქართული ენის ფონოლოგიური სისტემის ორიგინალურობის გამო იგი მთლიანად არც სილაბურია და არც სილაბურ-ტონური, ამიტომაც ჭირს მისი ჩაკეტვა ლექსწყობის რომელიმე ცნობილ სისტემაში.
Due to the peculiarity of phonological system of Georgian language, it is neither syllabic nor syllabo-tonic, and that is why it is hard to place it in some known systems of versification.
17289.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ქართული ლექსი მრავალსაუკუნოვანია, მისი შესწავლის ისტორია კი თითქმის სამ საუკუნეს ითვლის:
Georgian verse is centuries-old but the history of its research counts almost three centuries:
17290.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
1731 წელს, მამუკა ბარათაშვილმა, მეფე ვახტანგ VI-ის ერთგულმა ქვეშევრდომმა, რომელიც ემიგრაციაში თან ახლდა პატრონს, დაწერა პირველი პოეტიკური ტრაქტატი სახელწოდებით:
In 1731 Mamuka Baratashvili, a loyal subject to King Vakhtang VI, who followed his patron into exile, wrote the first poetic treatise entitled:
17291.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
,,ჭაშნიკი. ლექსის სწავლის წიგნი”.
Chashniki anu leksis stsavlis tsigni.
17292.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
,,ლექსი ერთი რამ არის ამ სოფლის საქმეში”, - ამგვარად განსაზღვრა მისი რაობა ქართული ლექსის პირველმა თეორეტიკოსმა, რომელმაც ,,სიტყვისა” და ,,ლექსის” იგივეობაზე გაამახვილა ყურადღება:
The first theoretician of the Georgian verse defined its essence as “verse is the main thing in this world”, and focused his attention on the identity of a “word” and “verse”:
17293.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ქართულ ენაზე ძველად ,,ლექსი” სიტყვასაც აღნიშნავდა, ორსტრიქონიან ლექსსაც და ,,მთელს ამბავს ერთად გალექსულსა”.
In old times, in Georgian language “verse” also denoted a “word”, two-stanza verse and “the whole story in verse”.
17294.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
მართალია, ქართულ ლიტერატურულ ლექსს წინ ხალხური პოეზია უსწრებდა, მაგრამ არსით, ბუნებით ისინი ერთმანეთისაგან არ განსხვავდებოდნენ.
It is true, Georgian literary verse evolved from folk poetry but essentially, by nature they do not differ from each other.
17295.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ამიტომ ჩვენი მკვლევარები ეროვნული პოეზიის ისტორიის შესწავლას, ჩვეულებრივ, ხალხური შემოქმედებით იწყებენ.
Therefore, Georgian scholars usually begin the research into the history of the national poetry with folklore.
17296.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ისინი ნამდვილ საგანძურს ფლობენ ფშავ-ხევსურული, მეგრული, სვანური, რაჭული და საქართველოს სხვა კუთხეების ფოლკლორის სახით.
They have a rich treasure in the folklore of Pshav-Khevsureti, Megrelian, Svan, Racha and other parts of Georgia.
17297.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ლექსის მთხზველის აღსანიშნავად ხევსურეთში გავრცელებული იყო სამი ძირითადი ტერმინი:
In Khevsureti, to denote composers of a verse three main terms were spread:
17298.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
მათქვამი, მელექსე და მეშაირე, ხოლო ლექსები სამ ნაწილად იყოფოდა:
matqvami, melekse and meshaire, and the verses were divided into three parts:
17299.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
სიმღერე, ლექსი და შაირი.
for simghere, verse and shairi.
17300.
ქართველოლოგი | ტომი 18, ქართული ლექსი: განვითარების გზა, ბუნება, მკვლევარნი (მოკლე მიმოხილვა)
ასე რომ, ჩვენი მთის ცხოვრებაში, ,,პოეზია განუკითხავად ბატონობს პროზაზე”.
Thus, in the life of mountaineers “poetry utterly dominates the prose”.
წინა შემდეგი